Khủng bố tại châu Âu: Lỗi hệ thống?

Các phần tử Hồi giáo cực đoan ngày càng dễ dàng thâm nhập và tiến hành các vụ tấn công khủng bố trong lòng châu Âu đã cho thấy Liên minh châu Âu (EU) thất bại trong cuộc chiến chống khủng bố ngay trên lãnh thổ của mình. Việc thủ phạm gây ra các vụ tấn công xuất thân từ các cộng đồng Hồi giáo tại các nước thành viên EU càng chứng tỏ sự thất bại của chính sách nhập cư và tái hội nhập người nhập cư vào xã hội châu Âu.

Và cho đến khi Ibrahim El Bakraoui tiến hành vụ đánh bom tự sát tại quầy làm thủ tục ở Sân bay Brussels hôm 22/3, người ta mới nhận ra rằng, châu Âu quá mất cảnh giác khi lần thứ 3 trong vài tháng để kẻ khủng bố này dễ dàng lọt qua các trạm kiểm soát an ninh.

Mạng lưới an ninh bị trục trặc

Hẳn nhiều người còn nhớ, Ibrahim El Bakraoui đã từng bị Thổ Nhĩ Kỳ liệt vào danh sách “tay súng khủng bố nước ngoài” và bị giới chức Bỉ truy nã vì tội vi phạm các cam kết sau khi ra tù. Song, mùa hè năm ngoái, Bakraoui vẫn được phép lên một máy bay thương mại mà không hề bị giám sát, tự do bay từ Istanbul tới Hà Lan, và sau đó biến mất không để lại dấu vết nào.

Việc giới chức lơi là mọi hoạt động của Bakraoui đã làm dấy lên không ít câu hỏi về thực tế rằng chính quyền nắm được bao nhiêu phần thông tin liên quan tới những công dân hồi hương trong số khoảng 5.000 phần tử thánh chiến nước ngoài đã tới chiến đấu và được đào tạo ở Syria và Iraq.

Các nhà phân tích cho rằng chính những kẻ khủng bố nguy hiểm như Bakraoui đã dùng những kỹ năng chết người mà chúng học được từ trước để tiến hành các vụ khủng bố đẫm máu ở Brussels và Paris trước đó. Bakraoui không phải là trường hợp duy nhất lọt lưới nhờ các lỗ hổng trong hoạt động thông tin liên lạc giữa các quốc gia.

Tháng 9/2014, một năm trước khi Bakraoui tìm cách tới được Hà Lan, ba phần tử thánh chiến người Pháp tuyên bố có mối liên hệ với tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã mua được vé để bay tới Marseile mà không hề bị hải quan nghi ngờ hay bắt giữ. Những đối tượng này chỉ bị bắt lại tại Thổ Nhĩ Kỳ do thị thực không hợp lệ mặc dù chúng là những phần tử bị truy nã tại Pháp.

Giới phân tích cho rằng trường hợp của Bakraoui không được quan tâm và xử lý đúng đắn. Lực lượng cảnh sát hai nước Thổ Nhĩ Kỳ và Hà Lan không hề có trao đổi trực tiếp cũng như chưa bao giờ có thông báo cụ thể về các đường dây khủng bố. Trong những trường hợp có liên quan tới công dân Hà Lan -  bị tình nghi đã tới Syria - chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đều liên lạc với cảnh sát Hà Lan theo hình thức thông báo điện tử. Các nhà chức trách cho biết có thể trường hợp của Bakraoui cũng rơi vào tình huống này.

Bộ Tư pháp Hà Lan cho rằng tiền án tiền sự của những kẻ như Bakraoui không thực sự khiến người ta chú ý bởi thực tế là hắn ta không hề có tên trong dữ liệu của Interpol hay hồ sơ tội phạm châu Âu. Hơn thế nữa, việc đưa ra bằng chứng cụ thể về việc đối tượng tình nghi từng tới Syria hay chưa, chứ chưa tính đến việc họ có phạm tội gì hay không, cũng đã là một điều rất khó. Đó là chưa kể khi việc chia sẻ thông tin tình báo giữa các quốc gia thành viên còn hết sức hạn chế, sự hợp tác với  các nước bên ngoài là khó xảy ra. Rõ ràng quy trình thủ tục nhiều kẽ hở của các nước châu Âu đã tạo ra những sai lầm nghiêm trọng kiểu này.

An ninh đang trở thành vấn đề nóng bỏng hơn bao giờ hết tại châu Âu.
An ninh đang trở thành vấn đề nóng bỏng hơn bao giờ hết tại châu Âu.

Sự phản thùng của cái gọi là “tự do, dân chủ”?

Giới phân tích nhận định thủ phạm gây ra các vụ tấn công xuất thân từ các cộng đồng Hồi giáo tại các nước thành viên EU càng cho thấy sự thất bại của chính sách nhập cư và tái hội nhập người nhập cư vào xã hội châu Âu. Các vụ khủng bố diễn ra ngày một thường xuyên hơn nhưng các chính trị gia châu Âu vẫn phản ứng theo một luận điệu quen thuộc - các hành động này chống lại các giá trị tự do, dân chủ".

Việc Salah Abdeslam - một trong những nghi phạm tấn công khủng bố tại Paris - bị bắt đã thúc đẩy các vụ nổ bom tại Brussels (Bỉ). Các đối tượng khủng bố lo ngại Abdeslam có thể sẽ khai với cơ quan an ninh Bỉ nên đã tiến hành các vụ khủng bố đang trong quá trình chuẩn bị nhằm ra tay trước. Sự vui mừng trước việc bắt giữ nghi phạm Abdeslam là quá sớm. Điều này cũng giống như trùm khủng bố Osama bin Laden bị tiêu diệt trước đây nhưng các tổ chức khủng bố al-Qaeda vẫn tồn tại và dần bị tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) nguy hiểm hơn thế chỗ.

Một số quan điểm khác nhận định rằng châu Âu đã bắt đầu chú ý đến việc thay đổi "môi trường" các khu vực bên ngoài EU. Đến nay EU vẫn được coi là "quyền lực mềm" trong việc đảm bảo ổn định và thịnh vượng của các nước thành viên cũng như thúc đẩy những giá trị này ở các khu vực bên ngoài EU.

Tuy nhiên, tình hình các khu vực bên ngoài EU đã và đang thay đổi nhanh chóng trong những năm qua. Châu Âu đã không kịp thời trong việc đánh giá những thay đổi này để có chính sách ứng phó phù hợp. Các vụ tấn công khủng bố như ở Brussels vừa qua đẩy nhanh quá trình tan rã của EU từ bên trong, và đó cũng chính là mục tiêu của lực lượng Hồi giáo cực đoan.    

Đối với châu Âu, việc chống khủng bố là chưa đủ mà cần phải tấn công vào chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, hệ tư tưởng đang kích động các vụ tấn công khủng bố. Châu Âu cần buộc tất cả những người nhập cư Hồi giáo tái hội nhập vào xã hội một cách vô điều kiện như việc chấp nhận các quy định luật pháp, tự do dân chủ và các giá trị khác được xã hội châu Âu tôn trọng.

Tôn giáo không phải là lý do để các nhóm xã hội phớt lờ các giá trị tự do, dân chủ hay làm ngơ trước những hành động bạo lực trong các cộng đồng Hồi giáo, hoạt động bài người Do Thái, đàn áp phụ nữ, vi phạm nhân quyền… Châu Âu cần phải có chính sách phù hợp trong việc tái hội nhập người nhập cư đến từ các quốc gia khác nhau.

"Tái hội nhập" không phải là một quy trình máy móc, các chương trình này cần phải giúp người nhập cư thích ứng với môi trường xã hội mới. Quá trình tái hội nhập người nhập cư Ukraine chắc chắn phải khác đối với người nhập cư Iraq. Châu Âu cũng cần phải ngăn chặn tác động tiêu cực, nhất là xu hướng cực đoan hóa từ "các nhân tố bên ngoài" như Saudi Arabia và Qatar, đối với các cộng đồng người Hồi giáo địa phương.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.