Nguy cơ cực hữu
Vụ đánh bom kép ở Boston đã làm chấn động dư luận Mỹ và thế giới vì thực tế đây là vụ khủng bố lớn đầu tiên xảy ra trên lãnh thổ Mỹ sau thảm kịch ngày 11/9/2001 nhằm vào tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại thế giới tại New York, Lầu Năm Góc và Nhà Trắng, làm gần ba nghìn người thiệt mạng. Nước Mỹ với hệ thống an ninh vẫn tự mãn là tốt nhất thế giới hóa ra vẫn còn những “gót chân Asin” chí tử để những kẻ khủng bố giữa ban ngày chỉ cần sử dụng những quả bom tự tạo từ nồi áp suất cũng gây nên được một vụ khủng bố ầm ĩ và đẫm máu. Loại bom nồi hầm này từng được sử dụng nhiều ở Iraq và Afghanistan…
Ngay sau khi xảy ra vụ khủng bố ở Boston, một đạo quân đông đảo các điều tra viên đã được huy động vào cuộc. Theo lời của Thống đốc bang Massachusetts, Deval Patrick, nói trên kênh truyền hình CNN, “những chuyên nghiệp viên giỏi nhất đang có mặt ở từng bộ phận điều tra và họ đang làm việc không tiếc sức mình…”.
Đã không chỉ một nghi phạm gây nên vụ khủng bố ngày 15/4 trong cuộc đua marathon ở Boston. Chàng sinh viên người Arab Saudi 22 tuổi bị bắt ngay sau khi vụ khủng bố xảy ra thoạt tiên cũng bị liệt là nghi can nhưng chỉ ít lâu sau cảnh sát Mỹ đã phải thanh minh cho cậu vì không có chút chứng cớ gì chứng tỏ cậu có liên quan tới vụ việc này. Ngày 19/4, Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã công bố ảnh và băng video có hình hai nghi can khác… Trong tầm ngắm của cơ quan điều tra còn có một người đàn ông da đen mang một cái túi đen đi ngang qua hiện trường và một người đàn ông da đen khác ở trên mái nhà quan sát cảnh các vận động viên cán đích… FBI muốn nhờ dân chúng xem ai biết chút gì về những nghi can này không để lần tìm manh mối dẫn tới chúng. Cũng trong ngày 19/4, đã xuất hiện thông tin về 2 nghi phạm chính của vụ khủng bố ở Boston. Đó là 2 anh em nhà Tsarnaev: Tamerlan Tsarnaev (26 tuổi) và Dzhohar Tsarnaev (19 tuổi). Họ là những thanh niên Chesnia nhập cư và đã có quốc tịch Mỹ...
Trên các phương tiện thông tin đại chúng Mỹ trước đó xuất hiện nhiều giả thuyết khác nhau về những cá nhân và tổ chức có thể dính líu tới vụ đánh bom kép ở Boston ngày 15-4.
Nghi can đầu tiên trong vụ khủng bố ở Boston hóa ra không phải là mạng lưới Al- Qaeda mà chính là các tổ chức cực hữu. Theo nhiều nhà quan sát, kể từ sau khi ông Barack Obama, người da màu đầu tiên, lên làm Tổng thống, tại Mỹ đã gia tăng rất nhanh số lượng các nhóm cánh hữu cực đoan. Các con số thống kế cho thấy, nếu năm 2008 tại Mỹ có khoảng 149 nhóm cực hữu, thì hiện nay con số này đã là 1.360, tức là tăng 813%! Báo cáo gần đây nhất của Bộ An ninh Nội địa Mỹ cũng chỉ ra rằng, hiện nay những nhóm cực hữu đang tranh thủ được nhiều sự ủng hộ trong xã hội nhờ biết kích động những nỗi sợ hãi của người dân trước thực tại tiềm ẩn nhiều bất trắc. Chính những tổ chức này luôn lớn tiếng kêu gọi gây hấn giữa các tầng lớp công dân khác nhau trong xã hội Mỹ.
Báo cáo này cũng cảnh báo về “những con sói đơn lẻ và những nhóm nhỏ ngày càng thiên về tư tưởng cực hữu hơn, thứ tư tưởng đang được coi là nguy cơ khủng bố nội địa lớn nhất ở Mỹ hiện nay”. Một điều cũng cần lưu ý là, những quả bom tự tạo giống như thứ đã nổ ở Boston, từng được những phần tử cực đoan sử dụng năm 1996 ở Atlanta. Khi đó, nạn nhân của vụ nổ ở công viên Atlanta là hai người chết và hơn một trăm người bị thương…
Nghi can thứ hai là các nhóm phân biệt chủng tộc. Đây là lực lượng từ nhiều năm nay vẫn có ảnh hưởng tới những hạt nhân tập hợp các phần tử cổ xuý cho tính ưu việt của người da trắng hoạt động ở một khu vực rộng lớn từ bang Illinois tới các bang miền nam nước Mỹ. Chính vì thế nên quá trình điều tra hiện nay đã huy động cả các nhân viên FBI quen thuộc với hiện tượng này cũng như những chuyên gia về Al-Qaeda.
Hai nghi phạm chính Tamerlan Tsarnaev (bên trái) và Dzhohar Tsarnaev.
Theo ý tưởng của ban tổ chức marathon ở Boston, chặng đua cuối cùng được dành để tưởng niệm những nạn nhân của vụ xả súng đẫm máu tại Trường Tiểu học Sandy Hook ở Newtown, bang Connecticut. Như tất cả đều biết, ngày thứ sáu 14/12/2012, một gã thanh niên 20 tuổi tên là Adam Lanza sau khi bắn chết mẹ mình ở nhà đã tới Trường Tiểu học Sandy Hook với một khẩu AR 15 và hai khẩu súng ngắn, trong cơn cuồng loạn đã bắn chết 20 đứa trẻ ở độ tuổi lên 6-7 và 6 người lớn khác. Sau đó y tự sát bằng viên đạn bắn vào đầu. Có một chi tiết đáng lưu ý là, mẹ của Lanza cũng là người rất thích sưu tập vũ khí và từng thường xuyên dẫn con mình đi tập bắn súng thể thao.
Vụ thảm sát tại Newtown đã làm cuộc tranh cãi xung quanh quyền sở hữu tự do vũ khí trong dân chúng Mỹ lại bùng lên với một sức mạnh mới. Tổng thống Barack Obama đã phải hứa rằng sẽ tìm những biện pháp cụ thể về luật pháp để làm giảm nguy cơ bạo lực và đảm bảo an ninh tốt hơn cho trẻ em… Các chuyên gia cho rằng, cuộc tranh luận xung quanh việc sử dụng vũ khí, cuộc vận động của Nhà Trắng về hạn chế vũ khí cũng như những nỗ lực chống lại cuộc vận động này cũng là những tình tiết không thể bỏ qua khi điều tra về vụ đánh bom kép ở Boston….
Thậm chí có giả thuyết cho rằng vụ khủng bố ở Boston liên quan tới việc ngay 15/4 ở Mỹ là ngày cuối cùng nộp bản kê khai để thanh toán thuế liên bang và những phần tử bất mãn với việc này có thể đã gây ra vụ nổ. Có một thực tế là, nhiều người Mỹ chấp nhận đóng thuế cho ngân sách bang nhưng họ không hiểu nổi là tại sao họ còn phải nộp thuế cho ngân sách liên bang. Còn nhớ, cũng chính vào thời điểm tương tự năm 1995, ở tuần kê khai thuế cuối cùng, đã xảy ra vụ đánh bom một tòa nhà liên bang ở thành phố Oklahoma. Vụ khủng bố đó do tổ chức chống chính phủ với tên thủ lĩnh khát máu Timothy Macvey đứng đầu, làm 150 người chết…
Theo một số chuyên gia, có vẻ như vụ khủng bố ở Boston được thực hiện theo kiểu của vụ khủng bố trên tàu điện ngầm ở Madrid ngày 11/3/2004. Theo cựu điều tra viên FBI Mark Rosdini trong trả lời PV cho tờ The Dayli Beast, vụ khủng bố ở Madrid cũng được tiến hành với không chỉ một công cụ nổ và do Al-Qaeda tiến hành. Rossini cũng nói rằng ông linh cảm rằng ít nhất phải có 2 phần tử khủng bố tiến hành vụ nổ trên.
Cũng theo Rossini, những vụ khủng bố như ở Boston rất khó ngăn chặn trước vì công cụ nổ không được đặt trước. Chúng được mang tới đường cán đích trong những ba lô hay túi xách bình thường. Những phần tử khủng bố hoàn toàn có thể giả làm người mang đồ ăn thức uống tới cho bạn bè hay người thân đang tham gia cuộc chạy marathon…
Thách thức tương lai
Mặc dù kết quả điều tra cuối cùng chưa được công bố nhưng hiện tại chỉ có thể nói chắc một điều: kẻ thù của nước Mỹ hiện nay không chỉ là những phần tử Hồi giáo cực đoan tới từ bên kia đại dương. Trong chính lòng nước Mỹ hiện nay cũng đang tiềm ẩn quá nhiều kẻ có thể trở thành thủ phạm của những vụ khủng bố mới. Đó là những phần tử “khủng bố đằng mình”, những kẻ vì tư tưởng cực đoan mà muốn phá hủy nước Mỹ để truyền bá những tín điều khát máu của chúng.
Hơn thế nữa, còn một sự thực không thể phủ nhận được nữa là, nước Mỹ hiện đang càng ngày càng tạo ra cho mình thêm nhiều kẻ thù mới trên thế giới. Như thực tế cho thấy, cuộc chiến chống khủng bố theo cách mà Washington tiến hành ở Iraq hay Afghanistan đã không mang lại những kết quả mong muốn mà chỉ càng làm cho những nơi mà binh lính Mỹ mang súng đạn tới trở nên hỗn loạn và thù hận nhau sâu sắc hơn. Và sớm hay muộn những đốm lửa hận thù ấy sẽ lại cháy lan vào nước Mỹ…
Phát biểu tại thánh đường Holy Cross ở Boston ngày 18/4 trong lễ cầu siêu cho các nạn nhân trong vụ khủng bố mới xảy ra, Tổng thống Mỹ Obama đã thêm một lần khẳng định quyết tâm truy tìm và đưa ra xét xử những kẻ chủ mưu vụ đánh bom kép ngày 15/4 vừa qua. Tuy nhiên, cái quan trọng hơn là làm sao để triệt bỏ được những mầm mống khủng bố trong chính tư duy và tâm hồn của không ít những người Mỹ đang ấp ủ trong lòng nỗi thất vọng sâu sắc vào chính con đường đi tới tương lai của đất nước này