Khúc mắc NATO - Thổ Nhĩ Kỳ

Thời gian qua, giới quan sát cực kỳ chú ý tới mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Dường như căng thẳng đang có dấu hiệu gia tăng sau việc Ankara tiếp tục mở các đợt tấn công quân sự vào khu vực Đông Bắc Syria, cũng như động thái ký kết thỏa thuận với Nga liên quan đến an ninh ở Syria.

Nhưng, dù có khó chịu đến mấy, NATO - liên minh do Mỹ dẫn đầu - vẫn cố gắng tỏ ra nhẫn nhịn để giữ mối quan hệ ấm êm với Thổ Nhĩ Kỳ.

Giọt nước tràn ly

Gia nhập NATO từ năm 1952, Thổ Nhĩ Kỳ mới đây gây bất ngờ khi tấn công người Kurrd ở Syria - lực lượng được Mỹ hậu thuẫn, trở thành đồng minh quan trọng nhất của liên minh NATO trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Tiếp đó, quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng nhiều sóng gió khi Ankara bảo vệ thỏa thuận mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, dẫn đến việc Mỹ tạm thời ngừng bàn giao các máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 F-35 Lightning II cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ kịch liệt phản đối các động thái trừng phạt đối với Ankara liên quan đến các cuộc tấn công người Kurd hay động thái Mỹ công nhận vụ thảm sát người Armenia dưới thời đế chế Ottoman là diệt chủng.

“Giọt nước tràn ly” xuất hiện khi Thổ Nhĩ Kỳ liên kết với Nga - đối thủ của NATO - nhờ thỏa thuận về việc tuần tra chung giữa các lực lượng của Ankara và Moscow ở khu vực miền Bắc Syria, cũng như tạo điều kiện cho việc rút các đơn vị người Kurd cùng vũ khí vào sâu phía trong, cách biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ 30km. Bên cạnh đó, Nga sẽ bảo đảm an ninh cho cư dân ở những khu định cư Syria, trong khu vực 30km dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ gây bất ngờ khi tấn công người Kurd ở Syria - lực lượng được Mỹ hậu thuẫn.
Thổ Nhĩ Kỳ gây bất ngờ khi tấn công người Kurd ở Syria - lực lượng được Mỹ hậu thuẫn.

Bình luận về động thái này, Thổ Nhĩ Kỳ phủ nhận vai trò của Mỹ ở Syria, khẳng định sự hợp tác chặt chẽ Nga - Thổ đã đóng góp công sức lớn nhất để giải quyết cuộc xung đột ở Syria trong suốt 8 năm qua, vô hiệu hóa hàng ngàn tay súng khủng bố IS.

Ngay lập tức, phía NATO lên tiếng chỉ trích động thái của Thổ Nhĩ Kỳ, nhấn mạnh chính thỏa thuận giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ ở miền Bắc Syria mới là yếu tố quan trọng nhất dẫn đến việc giảm đáng kể bạo lực trong khu vực. NATO cũng bày tỏ sự lo ngại về việc chính quyền Ankara đang đi chệch hướng phương Tây để xoay theo quỹ đạo Nga, đặt các đồng minh NATO vào tình huống rất khủng khiếp với những nguy cơ khó lường.

Bất chấp những tuyên bố từ NATO, phía Thổ Nhĩ Kỳ luôn đưa ra giọng điệu đầy thách thức, khẳng định Ankara có quyền kết thân với Moscow như đã làm với Washington. Quan trọng hơn, giới quan sát nhận định Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn tìm kiếm cơ hội từ bạn hàng vũ khí Nga để hạn chế ảnh hưởng từ Mỹ cũng như kiếm chế lợi ích của người Kurd Syria.

NATO và Thổ Nhĩ Kỳ cần làm việc cùng nhau trong hòa bình để tiếp tục duy trì quan hệ chiến lược.
NATO và Thổ Nhĩ Kỳ cần làm việc cùng nhau trong hòa bình để tiếp tục duy trì quan hệ chiến lược.

Một đồng minh quan trọng?

Hầu hết các quốc gia NATO đều chỉ trích những bước đi được cho là chống lại NATO liên quan đến cuộc chiến ở Đông Bắc Syria của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời quan ngại thỏa thuận Nga - Thổ sẽ mở ra cơ hội giúp Moscow gia tăng ảnh hưởng ở Syria. Trong khi đó, Mỹ cho rằng thỏa thuận sẽ tác động tiêu cực đến cuộc chiến chống IS, cùng các lợi ích trên “bàn cờ” Syria, vốn khiến phương Tây hao công tốn của suốt thời gian qua.

Vì những yếu tố này mà Mỹ đã tiến hành tăng thuế lên hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ, dừng đàm phán thỏa thuận thương mại với trị giá ước tính lên đến vài trăm tỷ USD và đang cân nhắc các điều luật trừng phạt đối tượng nước ngoài cung cấp vũ khí cho các lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria.

NATO bày tỏ sự lo ngại về việc chính quyền Ankara đang đi chệch hướng phương Tây để xoay theo quỹ đạo Nga.
NATO bày tỏ sự lo ngại về việc chính quyền Ankara đang đi chệch hướng phương Tây để xoay theo quỹ đạo Nga.

Đã xuất hiện nhiều ý kiến muốn xem xét lại tư cách thành viên của Ankara. Trong khi Tây Ban Nha đe dọa sẽ rút tên lửa Patriot khỏi Thổ Nhĩ Kỳ, thì trên 70% người Đức muốn NATO trục xuất Ankara khỏi liên minh, đồng thời ủng hộ việc Berlin áp đặt lệnh cấm hoàn toàn bán vũ khí cho Ankara.

Một số ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập vùng an toàn tại biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc, yêu cầu sự tham gia của lực lượng quân sự đến từ nhiều cường quốc trong NATO để duy trì ảnh hưởng của liên minh. Sức ép rất lớn từ NATO đòi hỏi Ankara cân nhắc biện pháp hóa giải mâu thuẫn, trong khi vẫn đạt được những mục tiêu đã định, liên quan cuộc khủng hoảng Syria.

Thế nhưng, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan dường như không phát đi tín hiệu nào cho thấy muốn cải thiện quan hệ với NATO, đặc biệt là Mỹ. Nhiều khả năng, Ankara biết rằng NATO sẽ phải nhẫn nhịn trước vị thế cường quốc quân sự thứ hai (sau Washington) của quốc gia này trong liên minh. Trục xuất Thổ Nhĩ Kỳ dễ khiến NATO suy yếu, phá vỡ chiến lược trên biển Đen và Địa Trung Hải, đồng thời khiến Mỹ mất đi căn cứ ký gửi kho đầu đạn hạt nhân.

Trên thực tế, Tổng Thư ký NATO khẳng định vai trò của Ankara trong việc làm suy yếu IS cũng như tiếp nhận người tị nạn Syria, đặt ra yêu cầu NATO và Thổ Nhĩ Kỳ cần làm việc cùng nhau trong hòa bình để tiếp tục duy trì quan hệ chiến lược.

Hiện nay, quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Mỹ và toàn khối NATO nói chung đang có những bất đồng, rạn nứt hay thiếu tin tưởng lẫn nhau. Nó khiến Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương rơi vào tình trạng khủng hoảng chưa từng có trong lịch sử hơn 70 năm qua. Theo giới quan sát, bối cảnh này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết cho một giải pháp chính trị được lên kế hoạch dài hạn.

NATO cần phải tính đến một lộ trình rõ ràng, tăng cường hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ để đảm bảo rằng họ sẽ lại trở thành đồng minh mạnh mẽ và đáng tin cậy, có trách nhiệm như trước đây.

Trần Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?