Khúc mắc NATO - Thổ Nhĩ Kỳ

Thời gian qua, giới quan sát cực kỳ chú ý tới mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Dường như căng thẳng đang có dấu hiệu gia tăng sau việc Ankara tiếp tục mở các đợt tấn công quân sự vào khu vực Đông Bắc Syria, cũng như động thái ký kết thỏa thuận với Nga liên quan đến an ninh ở Syria.

Nhưng, dù có khó chịu đến mấy, NATO - liên minh do Mỹ dẫn đầu - vẫn cố gắng tỏ ra nhẫn nhịn để giữ mối quan hệ ấm êm với Thổ Nhĩ Kỳ.

Giọt nước tràn ly

Gia nhập NATO từ năm 1952, Thổ Nhĩ Kỳ mới đây gây bất ngờ khi tấn công người Kurrd ở Syria - lực lượng được Mỹ hậu thuẫn, trở thành đồng minh quan trọng nhất của liên minh NATO trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Tiếp đó, quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng nhiều sóng gió khi Ankara bảo vệ thỏa thuận mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga, dẫn đến việc Mỹ tạm thời ngừng bàn giao các máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 F-35 Lightning II cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ kịch liệt phản đối các động thái trừng phạt đối với Ankara liên quan đến các cuộc tấn công người Kurd hay động thái Mỹ công nhận vụ thảm sát người Armenia dưới thời đế chế Ottoman là diệt chủng.

“Giọt nước tràn ly” xuất hiện khi Thổ Nhĩ Kỳ liên kết với Nga - đối thủ của NATO - nhờ thỏa thuận về việc tuần tra chung giữa các lực lượng của Ankara và Moscow ở khu vực miền Bắc Syria, cũng như tạo điều kiện cho việc rút các đơn vị người Kurd cùng vũ khí vào sâu phía trong, cách biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ 30km. Bên cạnh đó, Nga sẽ bảo đảm an ninh cho cư dân ở những khu định cư Syria, trong khu vực 30km dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ gây bất ngờ khi tấn công người Kurd ở Syria - lực lượng được Mỹ hậu thuẫn.
Thổ Nhĩ Kỳ gây bất ngờ khi tấn công người Kurd ở Syria - lực lượng được Mỹ hậu thuẫn.

Bình luận về động thái này, Thổ Nhĩ Kỳ phủ nhận vai trò của Mỹ ở Syria, khẳng định sự hợp tác chặt chẽ Nga - Thổ đã đóng góp công sức lớn nhất để giải quyết cuộc xung đột ở Syria trong suốt 8 năm qua, vô hiệu hóa hàng ngàn tay súng khủng bố IS.

Ngay lập tức, phía NATO lên tiếng chỉ trích động thái của Thổ Nhĩ Kỳ, nhấn mạnh chính thỏa thuận giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ ở miền Bắc Syria mới là yếu tố quan trọng nhất dẫn đến việc giảm đáng kể bạo lực trong khu vực. NATO cũng bày tỏ sự lo ngại về việc chính quyền Ankara đang đi chệch hướng phương Tây để xoay theo quỹ đạo Nga, đặt các đồng minh NATO vào tình huống rất khủng khiếp với những nguy cơ khó lường.

Bất chấp những tuyên bố từ NATO, phía Thổ Nhĩ Kỳ luôn đưa ra giọng điệu đầy thách thức, khẳng định Ankara có quyền kết thân với Moscow như đã làm với Washington. Quan trọng hơn, giới quan sát nhận định Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn tìm kiếm cơ hội từ bạn hàng vũ khí Nga để hạn chế ảnh hưởng từ Mỹ cũng như kiếm chế lợi ích của người Kurd Syria.

NATO và Thổ Nhĩ Kỳ cần làm việc cùng nhau trong hòa bình để tiếp tục duy trì quan hệ chiến lược.
NATO và Thổ Nhĩ Kỳ cần làm việc cùng nhau trong hòa bình để tiếp tục duy trì quan hệ chiến lược.

Một đồng minh quan trọng?

Hầu hết các quốc gia NATO đều chỉ trích những bước đi được cho là chống lại NATO liên quan đến cuộc chiến ở Đông Bắc Syria của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời quan ngại thỏa thuận Nga - Thổ sẽ mở ra cơ hội giúp Moscow gia tăng ảnh hưởng ở Syria. Trong khi đó, Mỹ cho rằng thỏa thuận sẽ tác động tiêu cực đến cuộc chiến chống IS, cùng các lợi ích trên “bàn cờ” Syria, vốn khiến phương Tây hao công tốn của suốt thời gian qua.

Vì những yếu tố này mà Mỹ đã tiến hành tăng thuế lên hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ, dừng đàm phán thỏa thuận thương mại với trị giá ước tính lên đến vài trăm tỷ USD và đang cân nhắc các điều luật trừng phạt đối tượng nước ngoài cung cấp vũ khí cho các lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria.

NATO bày tỏ sự lo ngại về việc chính quyền Ankara đang đi chệch hướng phương Tây để xoay theo quỹ đạo Nga.
NATO bày tỏ sự lo ngại về việc chính quyền Ankara đang đi chệch hướng phương Tây để xoay theo quỹ đạo Nga.

Đã xuất hiện nhiều ý kiến muốn xem xét lại tư cách thành viên của Ankara. Trong khi Tây Ban Nha đe dọa sẽ rút tên lửa Patriot khỏi Thổ Nhĩ Kỳ, thì trên 70% người Đức muốn NATO trục xuất Ankara khỏi liên minh, đồng thời ủng hộ việc Berlin áp đặt lệnh cấm hoàn toàn bán vũ khí cho Ankara.

Một số ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập vùng an toàn tại biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc, yêu cầu sự tham gia của lực lượng quân sự đến từ nhiều cường quốc trong NATO để duy trì ảnh hưởng của liên minh. Sức ép rất lớn từ NATO đòi hỏi Ankara cân nhắc biện pháp hóa giải mâu thuẫn, trong khi vẫn đạt được những mục tiêu đã định, liên quan cuộc khủng hoảng Syria.

Thế nhưng, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan dường như không phát đi tín hiệu nào cho thấy muốn cải thiện quan hệ với NATO, đặc biệt là Mỹ. Nhiều khả năng, Ankara biết rằng NATO sẽ phải nhẫn nhịn trước vị thế cường quốc quân sự thứ hai (sau Washington) của quốc gia này trong liên minh. Trục xuất Thổ Nhĩ Kỳ dễ khiến NATO suy yếu, phá vỡ chiến lược trên biển Đen và Địa Trung Hải, đồng thời khiến Mỹ mất đi căn cứ ký gửi kho đầu đạn hạt nhân.

Trên thực tế, Tổng Thư ký NATO khẳng định vai trò của Ankara trong việc làm suy yếu IS cũng như tiếp nhận người tị nạn Syria, đặt ra yêu cầu NATO và Thổ Nhĩ Kỳ cần làm việc cùng nhau trong hòa bình để tiếp tục duy trì quan hệ chiến lược.

Hiện nay, quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ với Mỹ và toàn khối NATO nói chung đang có những bất đồng, rạn nứt hay thiếu tin tưởng lẫn nhau. Nó khiến Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương rơi vào tình trạng khủng hoảng chưa từng có trong lịch sử hơn 70 năm qua. Theo giới quan sát, bối cảnh này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết cho một giải pháp chính trị được lên kế hoạch dài hạn.

NATO cần phải tính đến một lộ trình rõ ràng, tăng cường hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ để đảm bảo rằng họ sẽ lại trở thành đồng minh mạnh mẽ và đáng tin cậy, có trách nhiệm như trước đây.

Trần Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.