Doanh thu phim nội áp đảo phim ngoại
Theo thống kê của Box Office Vietnam (đơn vị quan sát phòng vé độc lập), trong 6 tháng đầu năm, thị trường điện ảnh Việt vẫn ưa thích các tác phẩm nội địa. Có 19 phim Việt ra rạp trong 6 tháng qua, đạt tổng doanh thu hơn 2.200 tỷ đồng (theo Box Office Vietnam), chiếm hơn 70% tổng doanh thu phòng vé.
Theo ông Nguyễn Hoàng Hải - Giám đốc Nội dung của CGV Việt Nam, doanh thu 6 tháng đầu năm nay tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Thị phần vẫn chủ yếu tập trung vào phim nội. Năm 2024, Box Office Vietnam công bố, tổng doanh thu phòng vé Việt Nam đạt gần 4.700 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay, trong đó riêng các phim Việt đạt khoảng 1.900 tỷ đồng, chiếm khoảng 40%.
5 phim có doanh thu cao nhất 6 tháng đầu năm 2025 toàn bộ là phim Việt, đó là: “Bộ tứ báo thủ” (332 tỷ đồng), “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu” (248 tỷ), “Nhà gia tiên” (242 tỷ đồng), “Lật mặt 8: Vòng tay nắng” (231 tỷ đồng) và “Nụ hôn bạc tỷ” (211 tỷ đồng). Ngoài ra, còn 3 tác phẩm khác cũng gia nhập câu lạc bộ phim trăm tỷ là: “Đèn âm hồn” (105 tỷ đồng), “Quỷ nhập tràng” (149 tỷ đồng), “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” (172 tỷ đồng).
Hiện, kinh phí các phim đều không được công khai cụ thể. Do đó, ông Nguyễn Khánh Dương - người sáng lập nền tảng Box Office Vietnam cho rằng, rất khó đưa ra nhận định nhà sản xuất thu về bao nhiêu tiền từ doanh thu bộ phim, vì con số này phụ thuộc vào chi phí sản xuất.
“Nếu chi phí sản xuất bằng 50% doanh thu bộ phim ghi nhận trên Box Office Vietnam thì coi như nhà sản xuất hòa vốn. Chẳng hạn, nếu phim sản xuất hết 20 tỷ đồng, doanh thu đạt hơn 40 tỷ đồng là nhà sản xuất hòa vốn”, ông Dương cho biết.
Miếng bánh thị trường được chia nhỏ
Về tổng thể, điện ảnh Việt trong 6 tháng đầu năm ghi nhận sự nỗ lực của giới làm phim khi phân chia khai thác ở các thể loại khác nhau như hài hước, lãng mạn, lịch sử, trinh thám cổ trang, hoạt hình...
Hài hước, lãng mạn có “Bộ tứ báo thủ”, “Nụ hôn bạc tỷ”. Trinh thám cổ trang có “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu”. Thể loại chính kịch, đề tài gia đình có “Lật mặt 8: Vòng tay nắng”. Phim chiến tranh cách mạng có “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”.
Phim tài liệu âm nhạc có “Anh trai say hi”“, “Vietnamese concert film: Chúng ta là người Việt Nam”, “Anh trai vượt ngàn chông gai: Mưa lửa”... Năm nay, màn ảnh Việt lần đầu tiên chào đón sự ra mắt của 2 phim hoạt hình thuần Việt 3D là “Dế Mèn phiêu lưu ký” và “Trạng Quỳnh: Truyền thuyết Kim Ngưu”.
Đáng chú ý, nếu như trước đây Trấn Thành, Lý Hải ở thế một mình một sân ở 2 mùa phim lớn là Tết Nguyên đán và 30/4 thì giờ đây là cuộc chơi của nhiều đạo diễn. Cụ thể, dịp Tết năm nay có 3 phim ra rạp là “Bộ tứ báo thủ” của Trấn Thành, “Nụ hôn bạc tỷ” của Thu Trang và “Yêu nhầm bạn thân” của Nguyễn Quang Dũng. Mùa 30/4 là cuộc đụng độ giữa “Lật mặt 8: Vòng tay nắng” của Lý Hải, “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu” của Victor Vũ và “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” của Bùi Thạc Chuyên. Điều đó đồng nghĩa với việc “miếng bánh” thị trường đã được chia nhỏ. Trấn Thành và Lý Hải độc chiếm thị trường với doanh thu vượt xa đối thủ như “Mai” (2024, 551 tỷ đồng), “Lật mặt 7: Một điều ước” (2024, 482 tỷ đồng).
“Năm nay, chưa có phim đạt doanh thu đột biến như năm ngoái nhưng phim đạt doanh thu trên 100 tỷ đồng chiếm tỉ lệ cao. Điều đó cho thấy thị trường phim nội địa vẫn đang đạt tốc độ phát triển rất tốt”, chuyên gia phê bình điện ảnh Nguyễn Phong Việt bày tỏ.
Phim kinh dị sắp đến giai đoạn bão hòa
Nhìn vào bức tranh 6 tháng đầu năm, đề tài tâm linh - kinh dị vẫn là thể loại thịnh hành và ăn khách trong nửa đầu năm. Trong 19 phim Việt đã trình làng, có đến 9 phim kinh dị hoặc có pha yếu tố kinh dị. Song, chất lượng và doanh thu có sự phân hóa rõ rệt.
Đơn cử, nếu như “Đèn âm hồn”, “Nhà gia tiên”, “Quỷ nhập tràng” vượt doanh thu trăm tỷ đồng thì những phim như: “Năm mười” (2,2 tỷ đồng), “Tìm xác: Ma không đầu” (48,8 tỷ đồng), “Âm dương lộ” (33,7 tỷ đồng)... nếu không gây tranh cãi về nội dung cũng âm thầm rời rạp với doanh thu lẹt đẹt.
Theo nhà nghiên cứu điện ảnh Nguyễn Anh Tuấn, thành tích của phim kinh dị trăm tỷ khiến người người nhà nhà đổ xô đi làm dòng phim này, mong đón sóng lợi nhuận từ thị trường.
“Thành công của dòng phim kinh dị Việt đến từ các yếu tố: sự đa dạng trong motif kịch bản, những câu chuyện kinh dị phổ biến thế giới như trừ tà, kumanthong, bùa ngải, quỷ, tâm linh, linh hồn báo oán... đều được đem ra sản xuất.
Yếu tố văn hóa Việt cũng được khai thác đậm đặc và tương đối sáng tạo với các truyền thuyết ma da, chó đội nón mê, quỷ nhập tràng... thu hút sự quan tâm của khán giả nội địa.
Tuy nhiên, phim kinh dị Việt cũng vấp phải những nhược điểm cố hữu từng khiến các trào lưu điện ảnh như hài nhảm hay rom com thoái trào, đó là kịch bản. Khi hầu hết các nội dung đã được khai thác, lại xuất hiện liên tục (vì sợ bỏ lỡ xu hướng), sự sáng tạo đột phá vượt ngưỡng trong các tác phẩm không còn.
Khán giả do thưởng thức quá nhiều “món kinh dị” nên có dấu hiệu bội thực, không còn hào hứng với thể loại này. Đó là quy luật tất yếu, đến cả những công thức chắc thắng như phim siêu anh hùng Hollywood thì ăn mãi cũng ngán”, ông Tuấn nhận định.
Ở góc độ nhà phát hành, ông Nguyễn Hoàng Hải cho biết, từ năm 2024, đa số nhà sản xuất tập trung vào phim kinh dị. Với tư cách nhà phát hành, CGV đã nghĩ đến lúc thị trường bão hòa. Vì vậy, phía ông Hải đã tư vấn nhà sản xuất bỏ bớt phim về đề tài này nếu kịch bản không hấp dẫn.
“Phim kinh dị đang có dấu hiệu bão hòa. Nếu không có sự đa dạng về nội dung, chủ đề thiếu đặc sắc thì rất khó thu lợi nhuận ở thể loại này trong tương lai gần. Đến lúc thị trường bão hòa, chúng ta có thay đổi cũng không kịp. Khán giả đã quay đi, rất khó để mời họ trở lại”, ông Hải nhận định.
Từ nay đến cuối năm, có ít nhất 7 dự án phim kinh dị đang xếp hàng ra rạp gồm: “Cô dâu ma” (15/8), “Làm giàu với ma 2” (2/9), “Ma da 2” (2/9), “Khế ước bán dâu” (12/9), “Nhà ma xó” (24/10), “Heo năm móng” (1/12), “Hoàng tử quỷ” (5/12) và “Thai chiêu tài” (26/12).
Nhà phê bình điện ảnh Nguyễn Phong Việt nhận định, với số lượng phim kể trên, rất khó để có phim kinh dị đạt mốc trăm tỷ như đầu năm. “Khả năng cao sẽ có nhiều bộ phim sẽ bị thất bại về mặt doanh thu, thậm chí lỗ năng”, ông Việt đánh giá.
Trong khi đó, nhà nghiên cứu điện ảnh Nguyễn Anh Tuấn “đặt cược” vào các dự án kinh dị ra rạp gần nhất là dịp 2/9. “Nếu các dự án này thành công, phim kinh dị Việt sẽ có cơ sở để tiếp tục thu hút đầu tư và sản xuất, ngược lại, nếu thảm họa phòng vé lặp lại sẽ là lời khẳng định rằng: Phim kinh dị Việt đã thực sự cáo chung”, ông Tuấn cho hay.
Doanh thu nửa cuối năm sẽ ra sao?
Từ nay đến cuối năm, ít nhất 20 phim Việt đã ấn định ngày ra rạp. Như vậy, cả năm 2025, có ít nhất 40 phim được trình làng. Trước lo ngại, phim Việt ồ ạt ra rạp và nghịch lý doanh thu càng cao, chất lượng càng tranh cãi, ông Nguyễn Phong Việt cho rằng đây là sự cần thiết và là tín hiệu tốt với một thị trường điện ảnh đang phát triển.
“Một thị trường đang bắt đầu phát triển sẽ có nhiều làn sóng, tên tuổi, bộ phim, nhà sản xuất cả cũ và mới... Đồng nghĩa với đó là sự cạnh tranh về số lượng, chất lượng.
Sẽ có thảm họa, cũng có những điểm sáng. Đây là quy luật tất yếu. Tuy nhiên, thị trường sẽ tự thanh lọc, đường dài mới biết ngựa hay, nhà làm phim phải tự sửa sai, nâng cao kỹ năng của mình để đáp ứng nhu cầu khán giả”, ông Việt phân tích.
Nhìn nhận chung về thị trường điện ảnh nửa cuối năm, ông Nguyễn Hoàng Hải nhận định, phim Việt vẫn chiếm ưu thế ở phòng vé. “Năm nay, rất có thể phim Việt cầm chắc tổng doanh thu 3.000 tỷ đồng”.
Ông Nguyễn Phong Việt mạnh dạn dự đoán, 2025 sẽ là năm tổng doanh thu phim Việt đạt cao nhất trong lịch sử.
“Từ nay đến cuối năm, những tên tuổi định hình thị trường như Trấn Thành, Lý Hải, Victor Vũ... đều không có phim ra rạp. Nửa cuối năm, điện ảnh Việt khó có phim đạt doanh thu đột biến. Số lượng phim đạt doanh thu hơn 100 tỷ đồng ít hơn nửa đầu năm.
Tuy nhiên, nếu tính cả năm 2025, điện ảnh Việt sáng cửa vượt tổng doanh thu gần 4.700 tỷ đồng của năm 2024”, nhà phê bình điện ảnh Nguyễn Phong Việt kỳ vọng.
Phim hoạt hình Việt cùng bài toán phòng vé 
Phim gia đình khuynh đảo phòng vé 
