Xung quanh tuyên bố thành lập chính thể liên bang của người Kurd:

Khi “người bị bỏ rơi” lên tiếng

Việc người Kurd ở Syria tuyên bố thành lập chính thể liên bang hôm 16-3 đang gây phản ứng trái chiều ở cả khu vực Trung Đông lẫn trên phạm vi toàn cầu. Vì sao chỉ một nhóm người thiểu số ở Syria cũng có thể khiến cả thế giới phải quan ngại?

Ngày 16-3, người Kurd ở miền Bắc Syria đã tuyên bố về kế hoạch thành lập chính thể liên bang, một thể chế được hy vọng có thể áp dụng trên toàn bộ đất nước.

Theo đó, ba khu tự trị của người Kurd ở Kurdistan (Rojava), miền Bắc Syria sẽ được hợp nhất và đặt tên là Liên bang miền Bắc Syria. Liên bang này là đại diện cho người Kurd, người Turkmen, người Arập ở miền Bắc Syria và là sự mở rộng khuôn khổ tự trị mà người Kurd và các nhóm dân tộc khác đã hình thành. Tuy nhiên, theo như người đại diện của đảng Liên minh dân chủ người Kurd ở Syria tại Nga, Liên bang này không tách khỏi Syria, mà vẫn là một phần của Syria. Việc thành lập chính thể liên bang dự kiến sẽ được thực hiện sau khi một hội nghị của người Kurd đang được tổ chức tại thị trấn Rmeilan, tỉnh Hassakeh, phía Bắc Syria kết thúc.

Người Kurd là người dân tộc thiểu số đông nhất ở Syria, chiếm hơn 10% dân cư trước chiến tranh của đất nước 23 triệu dân. Người Kurd hiện đang sống tập trung tại tỉnh Hassakeh, nằm giữa biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq. Người Kurd ở Syria đang kiểm soát dải đất chạy dài 400 km dọc theo biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ, từ biên giới với Iraq đến sông Euphrates. Họ cũng kiểm soát một phần của biên giới Tây Bắc trong khu vực Afrin.

Cộng đồng người Kurd ở Syria tuyên bố thành lập chính thể liên bang ngày 16-3.
Cộng đồng người Kurd ở Syria tuyên bố thành lập chính thể liên bang ngày 16-3.

Việc thành lập chính thể liên bang của người Kurd ở miền Bắc Syria trên lý thuyết không được cả Chính phủ Syria và phe đối lập ủng hộ. Ngày 17-3, Chính phủ và phe đối lập Syria đã bác bỏ tuyên bố trước đó của người Kurd về việc thành lập một khu vực liên bang ở miền Bắc nước này.

Hãng thông tấn SANA của Syria dẫn lời một quan chức Bộ Ngoại giao Syria cho biết, tuyên bố nói trên của người Kurd là “không có cơ sở pháp lý” và sẽ “xâm phạm sự thống nhất lãnh thổ của Syria”. Liên minh Quốc gia đối lập cũng cảnh báo phản đối “mọi nỗ lực nhằm lập ra các thực thể, các khu vực hoặc các chính quyền chiếm đoạt ý nguyện của nhân dân Syria”.

Trước đó, trong một buổi họp báo tại Damascus, Ngoại trưởng Walid al-Moallem cho biết: “Là một công dân Syria, tôi khẳng định chúng tôi bác bỏ các cuộc đàm phán về một Liên bang Syria... Chúng tôi không chấp nhận bất kỳ hình thức chia rẽ Syria nào hết”.

Tuyên bố thành lập liên bang của người Kurd ở phía Bắc Syria chắc chắn chọc giận Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày 17-3, giới chức Thổ Nhĩ Kỳ đã lên tiếng phản đối động thái tuyên bố thành lập một khu vực liên bang ở miền Bắc Syria của người Kurd tại Syria. Từ lâu Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã phản đối bất kỳ hệ thống liên bang nào của người Kurd tại miền Bắc Syria, xem đây như cách để người Kurd tìm kiếm sự tự trị của mình dưới sự chỉ đạo của đảng Liên minh dân chủ (PYD), một nhánh của đảng Công nhân người Kurd (PKK), vốn bị Thổ Nhĩ Kỳ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố.

Trưởng phái đoàn chính phủ Syria tham gia đàm phán ở Geneva, Jaafari bác bỏ tuyên bố thành lập liên bang của người Kurd.
Trưởng phái đoàn chính phủ Syria tham gia đàm phán ở Geneva, Jaafari bác bỏ tuyên bố thành lập liên bang của người Kurd.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby ngày 17-3 khẳng định, Washington không ủng hộ việc thành lập khu tự trị bên trong lãnh thổ Syria. Ông Kirby bày tỏ kỳ vọng, thành công của các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra tại Geneva, Thụy Sĩ, sẽ đưa Syria thoát khỏi khủng hoảng chính trị, trở thành một quốc gia thống nhất, không giáo phái.

Còn về phía Nga, Ngoại trưởng Sergey Lavrov cho biết việc thành lập liên bang là một lựa chọn tốt cho Syria, nếu đó là ý chí của nhân dân Syria. Ông cũng cho biết, Nga sẽ hỗ trợ các giải pháp mà Chính phủ Syria và phe đối lập đưa ra để kết thúc chiến tranh.

Việc thành lập liên bang của người Kurd ở Syria đặt ra nhiều vấn đề. Một là khao khát của người Kurd trong việc lập một nhà nước hoặc ít ra là thêm quyền tự trị tại những quốc gia họ sinh sống, từ Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq cho đến Iran, Syria. Hai là ý tưởng giải quyết cuộc nội chiến Syria bằng cách liên bang hóa nước này.

Giới chuyên gia nhận định sự ra đời của một hệ thống liên bang ở miền Bắc Syria càng làm cho khả năng tìm được tiếng nói chung tại vòng hòa đàm ở Geneva thêm xa vời. Ngoài việc bác bỏ ý tưởng liên bang hóa, trưởng phái đoàn Chính phủ Syria tham gia đàm phán ở Geneva, Jaafari hôm 16-3 còn loại trừ khả năng đàm phán trực tiếp với phe đối lập. Ông cũng cho biết việc rút phần lớn lực lượng khỏi Syria của Nga không khiến Damascus ngạc nhiên bởi đây là “quyết định chung của cả Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Bashar al-Assad”.

Ngoài ra, hòa đàm Syria còn đối mặt bế tắc xung quanh thành phần phe đối lập tham dự. Ông Jaafari không thừa nhận phái đoàn Ủy ban Đàm phán cấp cao Syria (HNC) được Arab Saudi hậu thuẫn nhưng lại hoan nghênh “Nhóm Moscow” - một nhóm đối lập được Damascus đánh giá là ôn hòa hơn HNC. Ông Fateh Jamous, thành viên “Nhóm Moscow”, chỉ trích HNC áp đặt những điều kiện “đi ngược lại nguyên tắc đồng thuận”, nhất là vấn đề tương lai của ông Assad trong một Syria mới. Đây vẫn là thách thức lớn nhất của hòa đàm.

Khu vực kiểm soát của người Kurd ở Syria.
Khu vực kiểm soát của người Kurd ở Syria.

Thực ra, việc người Kurd ở Syria tuyên bố thành lập liên bang được một số nhà phân tích nhìn nhận khá đơn giản nhưng nghe rất hợp lý. Trong cuộc đàm phán hòa bình hiện nay tại Geneva, lực lượng người Kurd này không được mời tham dự. Do đó việc thành lập liên bang là cách mà họ phản ứng với cộng đồng quốc tế. Có thể thấy là họ mới khởi động quá trình ly khai như một động tác chính trị để giữ thế ở Syria chứ chưa hẳn đã quyết định dứt khoát sẽ ly khai. Họ muốn cho tất cả thấy là nếu muốn có được giải pháp chính trị cho vấn đề Syria thì phải để cho họ tham gia chứ không thể phớt lờ, lại càng không thể đàm phán và thỏa thuận “trên đầu” họ.

Người Nga từ đầu đã cảnh báo điều này. Ngày 13-3, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cảnh báo về sự sụp đổ của Syria, nếu người Kurd bị gạt khỏi tiến trình đàm phán liên Syria. Quan điểm này được Bộ trưởng đưa ra trong cuộc phỏng vấn của Kênh truyền hình REN TV: “Nếu người Kurd bị  loại bỏ khỏi cuộc đàm phán về tương lai Syria, thì làm sao có thể trông đợi rằng họ muốn ở lại trong thành phần quốc gia này? Khi đó họ chỉ cần phẩy tay vào mặt cộng đồng quốc tế cũng như mọi thứ theo sơ đồ này” - ông Lavrov phân tích.

Mỹ ủng hộ lực lượng người Kurd ở Syria vì coi đây là lực lượng có thể đánh bại quân của Tổng thống Assad. Nhưng Mỹ lại không ủng hộ cộng đồng người Kurd tham gia đàm phán hòa bình tại Geneva. Thái độ khó hiểu của Mỹ phần nào đưa lại cảm giác bị bỏ rơi đối với người Kurd và cũng giải thích phần nào lý do họ đứng ra thành lập chính thể liên bang.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.