Khi các ý tưởng startup trở thành trò lừa đảo

Thuật ngữ về các công ty khởi nghiệp (startup) đã trở nên rất phổ biến trong thời đại ngày nay. Nói đến startup là nói đến những đột phá trong tư duy, trong ý tưởng hay về mặt công nghệ. Không phải ngẫu nhiên khi các startup đang thu hút sự chú ý đặc biệt của không ít các nhà đầu tư tiềm năng.

Tất nhiên không phải startup nào cũng đều thành công, chưa kể đến những trò lừa đảo nhằm thu hút tiền bạc của các nhà đầu tư. Hãy cùng điểm qua một số trường hợp điển hình khi các startup làm giàu bằng… vô số những lời hứa hẹn.

Theranos – Lừa cả thế giới suốt 12 năm

Sự kiện của công ty Theranos còn thu hút được nhiều sự chú ý hơn. Elizabeth Holmes thành lập ra Theranos vào năm 2003 khi mới có 19 tuổi, sau khi bỏ học tại ngôi trường uy tín Stanford. Khi đó, Holmes khẳng định đã nghiên cứu được một phương pháp xét nghiệm máu hoàn toàn mới, theo đó chỉ cần một giọt máu có thể đưa ra vài chục kết quả phân tích khác nhau. Holmes còn mạnh miệng tuyên bố về ý tưởng “tiến hành một cuộc cách mạng thực sự trong lĩnh vực y tế và thay đổi cả thế giới”. Những giấc mơ này của người sáng lập ra Theranos có lẽ còn viển vông hơn nhiều so với Elon Musk của Tesla.

Elizabeth Holmes.

Elizabeth Holmes.

Có điều ngạc nhiên là nữ doanh nghiệp trẻ này có thể dễ dàng nhận được những khoản hỗ trợ tài chính lớn mà không cần phải tiết lộ những chi tiết về công nghệ của mình, vẫn duy trì được tiếng nói quyết định cũng như quyền kiểm soát hoàn toàn công ty. Chỉ trong 10 năm tồn tại, Theranos đã thành công trong việc lôi kéo 900 triệu đôla đầu tư. Công ty startup này được ước tính có trị giá tới 9 tỉ USD bất chấp việc họ vẫn được giữ bí mật về mặt công nghệ. Holmes còn được so sánh với Bill Gates và Steve Jobs, được coi là người phụ nữ trẻ nhất có tài sản trên một tỉ đôla

Tuy nhiên đến năm 2015, Theranos gần như đã suy sụp hoàn toàn sau kết quả điều tra của phóng viên John Carreyrou từ tờ báo The Wall Street Journal. Phóng viên này khẳng định, Theranos không hề sử dụng trang thiết bị của mình để phân tích máu, chưa kể các kết quả phân tích không đáng tin cậy. 

Điều tra còn cho thấy một loạt các vi phạm có thể đe dọa đến tính mạng con người trong các phòng thí nghiệm của công ty này. Một loạt các nhà đầu tư đã thực sự phải vỡ mộng - công nghệ mang tính cách mạng như mong đợi trên thực tế không hề tồn tại, trong khi công ty startup được yêu mến tại thung lũng Silicon hóa ra chỉ có cái vỏ rỗng tuyếch. 

Phần lớn các nhân viên hiện đã rời bỏ Theranos, chờ đợi thời điểm công ty tuyên bố phá sản. Holmes bị buộc tội lừa đảo với nguy cơ phải nhận mức án 20 năm tù. Tuy nhiên theo chính nhà báo Carreyrou, mối đe dọa trên cũng không cản trở Holmes tìm cách liên hệ với các nhà đầu tư với dự định thành lập một startup mới.

TEB – “Dự án kỳ diệu của” Trung Quốc

Chỉ một năm sau khi Theranos bị vạch trần, thế giới lại được biết đến một dự án khá ồn ào mới từ Trung Quốc: đó là loại xe buýt đường hầm TEB, được quảng cáo có thể giải quyết một trong những vấn đề chính của các đô thị lớn hiện nay, đó là tắc đường.

Cụ thể đó là một chiếc xe buýt lớn hoạt động theo nguyên tắc những cần cẩu trọng tải lớn tại các bến cảng chạy trên các đường ray. Hai đường ray sẽ được lắp đặt hai bên vỉa hè, đồng nghĩa với việc xe buýt sẽ nuốt trọn phần lòng đường nhưng thân nhô cao đủ cho các xe ôtô chạy bên dưới.

Các nhà thiết kế khẳng định, sản phẩm mới này có thể chở được tới 300 hành khách, giúp giảm tải khoảng 35% cho các tuyến đường chính trong những đô thị hiện đại. Hơn nữa theo lời của họ, TEB có thể thay thế tới 40 chiếc xe buýt thông thường, tiết kiệm 780 tấn nhiên liệu và cho phép loại bỏ 2,39 tấn khí thải cacbon dioxit.

Bất chấp việc những chuyên gia hoài nghi đã cảnh báo về vấn đề cơ sở hạ tầng phức tạp để vận hành xe cùng một điểm yếu khác về vấn đề an toàn, dự án vẫn thu hút được hàng chục nhà đầu tư từ Brazil, Pháp, Ấn Độ và Indonesia. Nhưng sau đó, Giám đốc Công ty TEB Tech đã lặn mất tăm, trước khi các nhà báo phát hiện một phiên bản mẫu của chiếc xe buýt bị bỏ lại ở ngoại ô Tần Hoàng Đảo (Hà Bắc).

Lừa đảo không cần ý tưởng

Như trong các trường hợp ở trên, những tiến bộ kỹ thuật hay phát minh khoa học đã giúp những kẻ lừa đảo khá nhiều trong việc thu hút dòng tiền đầu tư. Nhưng đôi khi chẳng cần nghiên cứu hay phát minh vẫn có thể làm được điều này – điển hình là vụ việc của công ty thăm dò địa chất Bre-X Minerals của Canada.

Năm 1993, công ty này phát hiện ra mỏ vàng Busang (đảo Borneo – Indonesia) và trong suốt 3 năm liền đã triển khai một chiến dịch quảng bá rầm rộ liên quan đến mỏ vàng này. Năm 1995, Bre-X Minerals tuyên bố sẽ thu được không dưới 850 tấn vàng sau khi bắt đầu khai thác công nghiệp; sau đó thổi lên thành 2,2 ngàn tấn. Chưa hết, nhà sáng lập ra Công ty là David Walsh còn “nổ” thêm khi khẳng định mỏ Busang có trữ lượng lên tới 5,6 ngàn tấn vàng, đồng nghĩa với việc đây là mỏ vàng lớn nhất trên thế giới từ trước tới giờ. Kết quả là giá trị cổ phiếu của Bre-X Minerals đã tăng lên chóng mặt, giúp cho tổng giá trị vốn của họ lên tới 4,5 tỉ USD Mỹ.

Tuy nhiên đến năm 1997, người ta mới rõ mỏ vàng không hề có trữ lượng khủng như tuyên bố của Bre-X Minerals. Các chuyên gia của Freeport-McMoRan đã đích thân tới đảo Borneo để thẩm tra và cũng có kết luận tương tự như vậy. Bản báo cáo của Freeport-McMoRan đã gây ra cơn hoảng loạn thực sự trên thị trường: cổ phiếu của Bre-X Minerals đã mất tới 80% giá trị chỉ trong vòng 30 phút, sau đó chỉ còn khoảng 4,56 USD.

Điều tra sau đó cho thấy, các chuyên gia khảo sát của Bre-X đã cố tình bổ sung thêm vàng vào các mẫu thăm dò để nâng cao hàm lượng trong báo cáo. Các nhà đầu tư bị lừa đã giận dữ tới tấp nộp đơn kiện Bre-X, khiến công ty phải tuyên bố phá sản. Giám đốc David Walsh bỏ chạy tới Bahama và chết ở đó chỉ sau một thời gian ngắn. Kết quả là không có ai sau đó phải chịu trách nhiệm hay bị trừng phạt vì vụ việc này. Chỉ có các nhà đầu tư phải gánh chịu hậu quả.

Đinh Linh (tổng hợp)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.