Ken McCallum – “Lớp sóng mới” của MI-5

Với việc chuẩn bị lên nắm chiếc ghế Tổng giám đốc Cơ quan phản gián Anh (MI-5) từ cuối tháng 4/2020, Ken McCallum đang thu hút được nhiều sự chú ý trên chính trường nước Anh, không chỉ vì ông là nhà lãnh đạo trẻ tuổi nhất trong lịch sử của cơ quan mật vụ này.

Nguyên nhân chính là cái tên McCallum đã từng gắn liền với nhiều sự kiện cũng như thành công đáng chú ý trong lĩnh vực phản gián và chống khủng bố của người Anh trong thời gian vừa qua. Ken McCallum được hy vọng sẽ đem lại một làn sóng mới tại cơ quan mật vụ lâu đời này của xứ sở sương mù.

Nhà lãnh đạo mới của MI-5 được đánh giá là rất trẻ trung, đồng thời có mối quan hệ thân thiết với đương kim thủ tướng. Các nhà quan sát chính trị tại London và nước ngoài còn nêu ra một “điểm cộng” nữa: vào đúng thời điểm nước Anh đang phải chịu áp lực ngày càng lớn từ phong trào đòi ly khai tại Scotland, việc bổ nhiệm một người Scotland vào một trong những cương vị chủ chốt của đất nước có thể nói là một bước đi tuyệt vời.

Chàng trai từ Glasgow

Tổng giám đốc thứ 18 của MI-5 (cơ quan được thành lập từ năm 1909) có thể nói là người trẻ nhất trong số các quan chức từng lãnh đạo tại đây. Độ tuổi chính xác của ông không được tiết lộ với nguyên tắc là một bí mật quốc gia.

Ông Ken McCallum.
Ông Ken McCallum.

Các nhà chức trách cho rằng, thông tin trên có thể gây ảnh hưởng đến an toàn của McCallum và cả gia đình. Ngay cả về chuyện gia thất của quan chức này, công luận cũng gần như mù tịt, chỉ biết láng máng ông đã có ít nhất một đứa con.

Dù sao một vài thông tin về thời thơ ấu của McCallum cũng được báo chí đưa ra. Tân tổng giám đốc MI-5 sinh ra tại Glasgow trong một gia đình có lẽ không quá giàu có, vì ông chỉ học tại một trường công tại đây.

McCallum rất say mê toán học, nên sau khi tốt nghiệp phổ thông, ông tiếp tục nghiên cứu sâu về lĩnh vực này tại Trường đại học Tổng hợp Glasgow, là nơi MI-5 cũng thường tìm đến tuyển mộ các nhân viên mới. Nhưng riêng đối với trường hợp của McCallum, ông lại là người chủ động nộp đơn xin vào cơ quan phản gián Anh.

Chuyên gia chống khủng bố

Kể từ khi được nhận vào MI-5 từ năm 1995, nhiệm vụ của McCallum trong những năm đầu chủ yếu tập trung vào việc đấu tranh chống lại các phần  tử cực đoan. Chính xác hơn là đối đầu với những nhóm cực đoan người Bắc Ireland, từ trước vẫn luôn kiên quyết khước từ thỏa thuận hòa bình, liên tục chống đối lại chính quyền Anh. Cũng chính trong cuộc chiến này, McCallum bắt đầu thể hiện được khả năng xuất sắc của mình.

Năm 1998, tại thị trấn Oma (Bắc Ireland) xảy ra một vụ khủng bố làm 29 người thiệt mạng và hơn 200 người khác bị thương. McCallum đã trực tiếp tham gia vào việc điều tra vụ việc trên, theo một số nguồn tin nếu ông không phải người đứng đầu thì cũng là một trong những quan chức đóng vai trò chủ chốt.

Việc điều tra khủng bố đã hoàn tất với việc phát hiện ra những kẻ tội phạm. Với những bằng chứng được cảnh sát và cơ quan an ninh đưa ra, Bộ Tư pháp đã ra quyết định truy tố những kẻ thủ phạm.

Tuy nhiên về sau cả cảnh sát cũng như MI-5 đều không sẵn sàng tiết lộ những nguồn tin quí giá của mình, trong khi nhân chứng “công khai” được họ đưa ra lại không thể thuyết phục được Viện Kiểm sát. Điều này khiến cho vụ án không được đưa ra xét xử trước tòa.

Thất bại trong việc đưa vụ án tại Oma ra xét xử không làm ảnh hưởng tới sự nghiệp của McCallum. Mọi việc thậm chí còn xoay chuyển nhanh chóng theo chiều ngược lại. Theo một số nguồn tin từ báo chí, ông còn thay mặt cho cơ quan mật vụ Anh tiếp tục tham gia vào một tiến trình hòa bình mới tại Bắc Ireland.

Thử thách thứ hai này đã kết thúc rất thành công, khi nhiều thành phần khủng bố hàng đầu đã quyết định hợp tác với London, quay trở lại đối đầu với không chỉ các phần tử cực đoan Bắc Ireland mà còn cả lực lượng khủng bố Hồi giáo.

Những thành tích ấn tượng của McCallum ngay lập tức được cấp trên nhìn nhận và đánh giá. Khi chưa đầy 40 tuổi, ông được giao một trọng trách hết sức đặc biệt, đó là điều hành toàn bộ hoạt động đảm bảo an ninh cho Thế vận hội 2012 tại London.

Chính từ thời điểm này, McCallum đã có điều kiện tiếp xúc làm quen với nhiều quan chức hàng đầu, trong đó có cả Thủ tướng Boris Johnson, khi đó đang giữ cương vị Thị trưởng London.

Hoàn thành trọng trách bảo đảm an toàn cho Thế vận hội ở mức cao nhất, McCallum quay trở lại với nhiệm vụ mà có lẽ ông ưa thích hơn cả - đó là tập trung phát triển và ứng dụng các công nghệ số hóa vào việc đảm bảo an ninh quốc gia.

Trong khoảng thời gian này, ông chuyển sang làm việc tại Bộ Chiến lược Kinh doanh, Năng lượng và Công nghiệp, cho dù vẫn giữ vai trò là một quan chức cao cấp của cơ quan phản gián. Trọng trách chính của McCallum tại đây là tiếp xúc với các đại diện trong giới doanh nghiệp, tìm các khả năng hợp tác của họ với cơ quan phản gián.

Những ưu tiên mới

Quay trở lại với MI-5 một năm sau đó, McCallum lại bắt đầu vào việc nghiên cứu các công nghệ ứng dụng trong cơ quan này, đồng thời tập trung vào các giải pháp ngừng vận hành các nhà máy điện hạt nhân đã lạc hậu vì lợi ích an ninh quốc gia. Ông thậm chí có chân trong hội đồng giám đốc ủy ban điều hành vấn đề trên.

Cũng trong thời điểm này, McCallum đã được nhắm đến để chuẩn bị cho khả năng lên nắm chiếc ghế điều hành cao nhất tại MI-5. Bước đầu tiên, ông được bổ nhiệm làm phó tổng giám đốc phụ trách mảng chiến lược của cơ quan này.

Trên cương vị trên, ông phụ trách trực tiếp hai mảng công việc chính – xây dựng một đạo luật mới trong lĩnh vực an ninh và mở rộng hợp tác với các tổ chức khác trong cộng đồng tình báo Anh, điển hình là Trụ sở truyền thông chính phủ (GCHQ - phụ trách mảng tình báo điện tử) và Cơ quan Tình báo MI-6.

Hai năm sau, ông trở thành phó tổng giám đốc thứ nhất của MI-5 vào năm 2017, trực tiếp điều hành việc điều tra các vụ khủng bố tại London và Manchester. Chính ông vào năm 2018 cũng chỉ đạo điều tra cái gọi là “cuộc khủng hoảng tại Salisbury”, liên quan đến vụ ám sát cựu điệp viên Nga Sergei Skripal.

Giới lãnh đạo MI-5 hiện chưa có những tuyên bố chính thức về các kế hoạch của mình trong tương lai. Nhưng nếu tính tới những hoạt động trong quá khứ của McCallum tại cơ quan mật vụ này, những ưu tiên trong hoạt động sắp tới của MI-5 sẽ tập trung vào việc tiếp tục phát triển các công nghệ số áp dụng cho hoạt động phản gián và chống khủng bố.

Hồng Sơn (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.