Ken McCallum – “Lớp sóng mới” của MI-5

Với việc chuẩn bị lên nắm chiếc ghế Tổng giám đốc Cơ quan phản gián Anh (MI-5) từ cuối tháng 4/2020, Ken McCallum đang thu hút được nhiều sự chú ý trên chính trường nước Anh, không chỉ vì ông là nhà lãnh đạo trẻ tuổi nhất trong lịch sử của cơ quan mật vụ này.

Nguyên nhân chính là cái tên McCallum đã từng gắn liền với nhiều sự kiện cũng như thành công đáng chú ý trong lĩnh vực phản gián và chống khủng bố của người Anh trong thời gian vừa qua. Ken McCallum được hy vọng sẽ đem lại một làn sóng mới tại cơ quan mật vụ lâu đời này của xứ sở sương mù.

Nhà lãnh đạo mới của MI-5 được đánh giá là rất trẻ trung, đồng thời có mối quan hệ thân thiết với đương kim thủ tướng. Các nhà quan sát chính trị tại London và nước ngoài còn nêu ra một “điểm cộng” nữa: vào đúng thời điểm nước Anh đang phải chịu áp lực ngày càng lớn từ phong trào đòi ly khai tại Scotland, việc bổ nhiệm một người Scotland vào một trong những cương vị chủ chốt của đất nước có thể nói là một bước đi tuyệt vời.

Chàng trai từ Glasgow

Tổng giám đốc thứ 18 của MI-5 (cơ quan được thành lập từ năm 1909) có thể nói là người trẻ nhất trong số các quan chức từng lãnh đạo tại đây. Độ tuổi chính xác của ông không được tiết lộ với nguyên tắc là một bí mật quốc gia.

Ông Ken McCallum.
Ông Ken McCallum.

Các nhà chức trách cho rằng, thông tin trên có thể gây ảnh hưởng đến an toàn của McCallum và cả gia đình. Ngay cả về chuyện gia thất của quan chức này, công luận cũng gần như mù tịt, chỉ biết láng máng ông đã có ít nhất một đứa con.

Dù sao một vài thông tin về thời thơ ấu của McCallum cũng được báo chí đưa ra. Tân tổng giám đốc MI-5 sinh ra tại Glasgow trong một gia đình có lẽ không quá giàu có, vì ông chỉ học tại một trường công tại đây.

McCallum rất say mê toán học, nên sau khi tốt nghiệp phổ thông, ông tiếp tục nghiên cứu sâu về lĩnh vực này tại Trường đại học Tổng hợp Glasgow, là nơi MI-5 cũng thường tìm đến tuyển mộ các nhân viên mới. Nhưng riêng đối với trường hợp của McCallum, ông lại là người chủ động nộp đơn xin vào cơ quan phản gián Anh.

Chuyên gia chống khủng bố

Kể từ khi được nhận vào MI-5 từ năm 1995, nhiệm vụ của McCallum trong những năm đầu chủ yếu tập trung vào việc đấu tranh chống lại các phần  tử cực đoan. Chính xác hơn là đối đầu với những nhóm cực đoan người Bắc Ireland, từ trước vẫn luôn kiên quyết khước từ thỏa thuận hòa bình, liên tục chống đối lại chính quyền Anh. Cũng chính trong cuộc chiến này, McCallum bắt đầu thể hiện được khả năng xuất sắc của mình.

Năm 1998, tại thị trấn Oma (Bắc Ireland) xảy ra một vụ khủng bố làm 29 người thiệt mạng và hơn 200 người khác bị thương. McCallum đã trực tiếp tham gia vào việc điều tra vụ việc trên, theo một số nguồn tin nếu ông không phải người đứng đầu thì cũng là một trong những quan chức đóng vai trò chủ chốt.

Việc điều tra khủng bố đã hoàn tất với việc phát hiện ra những kẻ tội phạm. Với những bằng chứng được cảnh sát và cơ quan an ninh đưa ra, Bộ Tư pháp đã ra quyết định truy tố những kẻ thủ phạm.

Tuy nhiên về sau cả cảnh sát cũng như MI-5 đều không sẵn sàng tiết lộ những nguồn tin quí giá của mình, trong khi nhân chứng “công khai” được họ đưa ra lại không thể thuyết phục được Viện Kiểm sát. Điều này khiến cho vụ án không được đưa ra xét xử trước tòa.

Thất bại trong việc đưa vụ án tại Oma ra xét xử không làm ảnh hưởng tới sự nghiệp của McCallum. Mọi việc thậm chí còn xoay chuyển nhanh chóng theo chiều ngược lại. Theo một số nguồn tin từ báo chí, ông còn thay mặt cho cơ quan mật vụ Anh tiếp tục tham gia vào một tiến trình hòa bình mới tại Bắc Ireland.

Thử thách thứ hai này đã kết thúc rất thành công, khi nhiều thành phần khủng bố hàng đầu đã quyết định hợp tác với London, quay trở lại đối đầu với không chỉ các phần tử cực đoan Bắc Ireland mà còn cả lực lượng khủng bố Hồi giáo.

Những thành tích ấn tượng của McCallum ngay lập tức được cấp trên nhìn nhận và đánh giá. Khi chưa đầy 40 tuổi, ông được giao một trọng trách hết sức đặc biệt, đó là điều hành toàn bộ hoạt động đảm bảo an ninh cho Thế vận hội 2012 tại London.

Chính từ thời điểm này, McCallum đã có điều kiện tiếp xúc làm quen với nhiều quan chức hàng đầu, trong đó có cả Thủ tướng Boris Johnson, khi đó đang giữ cương vị Thị trưởng London.

Hoàn thành trọng trách bảo đảm an toàn cho Thế vận hội ở mức cao nhất, McCallum quay trở lại với nhiệm vụ mà có lẽ ông ưa thích hơn cả - đó là tập trung phát triển và ứng dụng các công nghệ số hóa vào việc đảm bảo an ninh quốc gia.

Trong khoảng thời gian này, ông chuyển sang làm việc tại Bộ Chiến lược Kinh doanh, Năng lượng và Công nghiệp, cho dù vẫn giữ vai trò là một quan chức cao cấp của cơ quan phản gián. Trọng trách chính của McCallum tại đây là tiếp xúc với các đại diện trong giới doanh nghiệp, tìm các khả năng hợp tác của họ với cơ quan phản gián.

Những ưu tiên mới

Quay trở lại với MI-5 một năm sau đó, McCallum lại bắt đầu vào việc nghiên cứu các công nghệ ứng dụng trong cơ quan này, đồng thời tập trung vào các giải pháp ngừng vận hành các nhà máy điện hạt nhân đã lạc hậu vì lợi ích an ninh quốc gia. Ông thậm chí có chân trong hội đồng giám đốc ủy ban điều hành vấn đề trên.

Cũng trong thời điểm này, McCallum đã được nhắm đến để chuẩn bị cho khả năng lên nắm chiếc ghế điều hành cao nhất tại MI-5. Bước đầu tiên, ông được bổ nhiệm làm phó tổng giám đốc phụ trách mảng chiến lược của cơ quan này.

Trên cương vị trên, ông phụ trách trực tiếp hai mảng công việc chính – xây dựng một đạo luật mới trong lĩnh vực an ninh và mở rộng hợp tác với các tổ chức khác trong cộng đồng tình báo Anh, điển hình là Trụ sở truyền thông chính phủ (GCHQ - phụ trách mảng tình báo điện tử) và Cơ quan Tình báo MI-6.

Hai năm sau, ông trở thành phó tổng giám đốc thứ nhất của MI-5 vào năm 2017, trực tiếp điều hành việc điều tra các vụ khủng bố tại London và Manchester. Chính ông vào năm 2018 cũng chỉ đạo điều tra cái gọi là “cuộc khủng hoảng tại Salisbury”, liên quan đến vụ ám sát cựu điệp viên Nga Sergei Skripal.

Giới lãnh đạo MI-5 hiện chưa có những tuyên bố chính thức về các kế hoạch của mình trong tương lai. Nhưng nếu tính tới những hoạt động trong quá khứ của McCallum tại cơ quan mật vụ này, những ưu tiên trong hoạt động sắp tới của MI-5 sẽ tập trung vào việc tiếp tục phát triển các công nghệ số áp dụng cho hoạt động phản gián và chống khủng bố.

Hồng Sơn (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.