Karl Donitz - Quốc trưởng cuối cùng của đế chế thứ ba

Ngày 30/4/1945, Adolf Hitler và vợ là Eva Braun đã tự sát tại căn hộ của mình. Trước khi chết, Hitler ban hành một số mệnh lệnh. Y khai trừ thống chế Hermann Goering khỏi đảng và tước bỏ mọi quyền hành của y.

Hitler đã bổ nhiệm đại đô đốc Karl Donitz làm Tổng thống và Tổng tư lệnh tối cao, tức là người kế nhiệm thực sự của mình. Tuy nhiên, Karl Donitz giữ chức quốc trưởng chưa đầy một tháng. Ngày 23/5/1945, y bị bắt và mùa thu năm 1946, ra trình diện trước Tòa án Quân sự Quốc tế ở Nuremberg.

Sĩ quan chỉ huy tàu ngầm

Karl Donitz  sinh ngày 16/9/1891 tại thị trấn Grunau, ngoại ô Berlin trong gia đình kỹ sư quang học Emil Donitz. Bố của đô đốc tương lai đã trang bị cho các con một nền học vấn tốt. Năm 1910, Donitz vào học trường hải quân ở Kiel. Theo nhận xét của các bạn cùng lớp, học viên Donitz là một thanh niên chăm chỉ, mặc dù ít cởi mở.

Anh_1-1695941779606.jpg
Đại đô đốc Karl Donitz

Năm 1912, Karl Donitz làm sĩ quan canh gác trên tàu tuần dương hạng nhẹ “Breslau”, và một năm sau, y được thăng cấp bậc trung úy. Tàu tuần dương “Breslau” hoạt động ở Địa Trung Hải vào đầu Thế chiến thứ nhất. Cùng với tàu chiến -tuần dương “Goeben”, nó đã vượt qua eo biển Dardanellia trước mũi quân Anh và tiến vào lãnh hải Thổ Nhĩ Kỳ.

Năm 1915, tàu “Breslau” trúng phải mìn của Nga ở eo biển Bosporus. Trong khi chiếc tàu tuần dương được sửa chữa, Donitz tạm thời đổi nghề và vốn là một phi công quan trắc, y tham gia các trận đánh với quân Anh - Pháp ở Dardanellia. Mùa hè năm 1916, Donitz được triệu hồi về Đức và được cử đi đào tạo lại để trở thành sĩ quan chỉ huy tàu ngầm.

Tháng 1/1917, Donitz có mặt tại biển Adriatic, nơi y trở thành sĩ quan chỉ huy tàu ngầm UC-25. Trong chiến dịch quân sự đầu tiên của mình, Donitz đã đánh chìm một số tàu chiến của quân đồng minh. Chẳng bao lâu, y trở thành sĩ quan chỉ huy tàu ngầm lớn UB-68. Ngày 4/10/1918, Doenitz tấn công tàu hộ tống Anh gần đảo Malta. Tàu hộ tống Anh bị chìm, nhưng khi nổi lên mặt biển, tàu ngầm Đức UB-68 cũng bị các tàu khu trục đánh chìm. Donitz và thủy thủ đoàn bị bắt.

Donitz bị giam ở trại tù binh sĩ quan cách thành phố Sheffield của Anh không xa. Vào thời kỳ này, Thế chiến thứ nhất đã kết thúc và việc hồi hương tù binh bắt đầu. Để nhanh chóng được trở về quê hương, Donitz quyết định “giả vờ điên”. Suốt ngày y đùa nghịch với những chiếc ống bơ và những con chó sứ. Cuối cùng, ban quản lý trại tin rằng y thực sự bị điên. Tháng 7/1919, Donitz trở về Đức và ngay lập tức được “chữa khỏi” bệnh tâm thần. Y tái ngũ.

Theo các điều kiện của Hòa ước Versailles, nước Đức bị cấm sở hữu hạm đội tàu ngầm. Vì vậy, thời gian đầu, Donitz buộc phải chỉ huy một con tàu phóng lôi. Mùa thu năm 1924, sau khi tham gia một khóa đào tạo sĩ quan ngắn hạn, Donitz được chuyển đến bộ tham mưu của lực lượng hải quân Đức Quốc xã (Kriegsmarine) ở Berlin. Donitz tham gia xây dựng các quy định mới của hải quân. Ngoài ra, y còn bí mật phát triển chiến thuật sử dụng tàu ngầm trong các trận hải chiến sau này.

"Bố Carl"

Năm 1933, sau khi Đức Quốc xã lên cầm quyền, sự nghiệp của Donitz thăng tiến chóng mặt. Hitler ra lệnh chế tạo tàu ngầm và tuyên bố rằng từ nay trở đi nước Đức từ chối tuân thủ các điều khoản của Hòa ước Versailles. Nhờ những đóng góp trong quá trình bí mật chuẩn bị chiến tranh tàu ngầm của Đức, Donitz được phong danh hiệu "Quốc trưởng tàu ngầm".

Karl Donitz - Quốc trưởng cuối cùng của đế chế thứ ba -0
Tàu ngầm U.47 nổi tiếng của Đức Quốc xã

Donitz tích cực tham gia đào tạo cán bộ cho các con tàu ngầm đang được chế tạo. Mặc dù được quốc trưởng ủng hộ, y vẫn có kẻ thù riêng. Và trước hết là Tư lệnh lực lượng hải quân Đức Quốc xã, đại đô đốc Erich Raeder, kẻ ủng hộ "hạm đội lớn" và vận động hành lang cho việc đóng các tàu mặt nước đồ sộ trước tiên. Việc chế tạo tàu ngầm đối với Raeder chỉ là nhiệm vụ thứ yếu.

Kết quả là đến đầu Thế chiến thứ hai, Đức chỉ có 56 tàu ngầm, trong đó 22 tàu có thể tham gia các hoạt động tác chiến. Tuy nhiên, trong những ngày đầu chiến tranh, chúng đã giáng cho kẻ thù của mình, hải quân Anh, nhiều đòn chí mạng. Thành công lớn nhất thuộc về tàu ngầm U-47 dưới sự chỉ huy của trung úy Gunther Prien. Vào đêm 13 rạng sáng 14/10/1939, tàu ngầm U-47 tiến vào hải cảng Scapa Flow, căn cứ của hạm đội Anh trên quần đảo Orkney và phóng ngư lôi vào thiết giáp hạm “Royal Oak”.

Sau khi Đức Quốc xã chiếm được Na Uy và vùng phía bắc nước Pháp, các tàu ngầm Đức được tự do ra vào Đại Tây Dương. “Bầy sói” của Donitz tấn công các đoàn tàu hộ tống của Anh, tiêu diệt hàng trăm tàu buôn mỗi tháng. Nước Anh bị phong tỏa đường biển. Churchill kêu gọi Hoa Kỳ trợ giúp. Từ Paris, Donitz  chỉ huy các đội tàu ngầm của mình. Và không chỉ thế...

Donitz đích thân đến thăm từng đội tàu ngầm vừa đi chiến dịch trở về. Ngay tại bến tàu, y trao phần thưởng cho những thủy thủ râu tóc còn lấm lem dầu mỡ. Donitz ra lệnh xây các nhà điều dưỡng đặc biệt, nơi các thủy thủ “thư giãn” sau những hiểm nguy mà họ gặp phải trong các chiến dịch. Đáp lại, các thủy thủ bày tỏ lòng quý mến đối với sếp của mình và thân mật gọi y là “Bố Karl”.

Đỉnh cao quyền lực

Tuy nhiên, thành công của “bầy sói” của Donitz nhanh chóng trở thành của hiếm. Cuối năm 1941, sau khi tham chiến, Mỹ và Anh đã chấn chỉnh hệ thống tàu hộ tống và đưa vào hoạt động những chiếc tàu hộ tống mới. Nhưng điều quan trọng là ưu thế trên không của quân Đồng minh đã nhấn chìm uy lực của hạm đội tàu ngầm Đức. Tổn thất của các con tàu buôn của các nước đồng minh giảm, trong khi đó tổn thất của các tàu ngầm Đức lại tăng mạnh. Donitz rơi vào tuyệt vọng - "các chàng trai" của y (cách y gọi các chỉ huy tàu ngầm) lần lượt bỏ mạng. Bản thân y cũng mất hai người con trai, vốn là sĩ quan tàu ngầm.

Điều duy nhất khiến Donitz hài lòng là kẻ thù riêng của y, đại đô đốc Raeder, bị cách chức. Các còn tàu mặt nước cỡ lớn của y không hoạt động, suốt cả cuộc chiến chỉ buông neo ở các căn cứ hải quân, không dám ra khơi. Và Hitler đã không tha thứ cho Raeder về điều đó.

Anh_3-1695941858768.png
Đại đô đốc Erich Raeder, kẻ thù của Karl Donitz

Sau khi trở thành tổng tư lệnh của Kriegsmarine, Donitz ném tất cả các tàu ngầm còn lại của mình vào các trận chiến. Nhưng thời gian không ủng hộ y - Đức đã bị các nước đồng minh đánh bại. Trong số 820 tàu ngầm Đức đi làm nhiệm vụ chiến đấu trong chiến tranh, có 781 chiếc không trở về căn cứ, trong số 39.000 thủy thủ tàu ngầm có 32.000 người bỏ mạng trong các trận hải chiến. Không có gì ngạc nhiên khi các thủy thủ tàu ngầm gọi tàu của họ là “quan tài sắt”.

Hitler tin tưởng và đánh giá cao Donitz. Đến mùa xuân năm 1945, quốc trưởng thất vọng về các chiến hữu của mình. Ngay cả những tên Quốc xã đầu sỏ khét tiếng như Goering và Himmler cũng phản bội y. Cuối chiến tranh, ngay cả các đơn vị của lực lượng vũ trang SS cũng “tan vỡ”. Nhưng các thủy thủ của Kriegsmarine đã chiến đấu đến người cuối cùng.

Và khi xuất hiện câu hỏi về người kế nhiệm, Hitler đã không ngần ngại gọi tên Donitz. Biết mình trở thành quốc trưởng mới của Đế chế thứ ba, Donitz  viết cho Hitler: “Thưa Quốc trưởng! Tôi sẽ làm hết khả năng của mình để hỗ trợ ngài ở Berlin. Tuy nhiên, nếu số phận ban cho tôi vinh dự lãnh đạo Đế chế với tư cách là người kế nhiệm của ngài, tôi sẽ đi theo con đường này đến cùng, phấn đấu để xứng đáng với cuộc đấu tranh anh hùng của nhân dân Đức. Đại đô đốc Donitz".

Mong muốn cứu thật nhiều người Đức khỏi vùng chiếm đóng của quân đội Liên Xô, Donitz đã ra lệnh đưa tất cả các con tàu hiện có đến các cảng biển Baltic và sơ tán những người tị nạn khỏi đó. Ước tính sơ bộ, trong 8 ngày trước khi Đức ký văn kiện đầu hàng, khoảng 2 triệu người Đức đã được chuyển đến khu vực phía tây.

Tòa án Nuremberg và nhà ngục Spandau

Ngày 23/5/1945, triều đại của "quốc trưởng" Donitz kết thúc, khi y bị bắt. Donitz được giải đến Nuremberg và trình diện trước Tòa án Quân sự Quốc tế. Các công tố viên kết luận rằng tuy là người tổ chức hạm đội tàu ngầm Đức, nhưng Donitz không liên quan đến âm mưu phát động chiến tranh xâm lược. Donitz bị kết tội theo điều 2 (chống lại hòa bình) và điều 3 (tội ác chiến tranh) và bị kết án 10 năm tù.

Karl Donitz - Quốc trưởng cuối cùng của đế chế thứ ba -0
Nhà ngục khét tiếng Spandau

Donitz bị giam tại nhà ngục Spandau khét tiếng nằm ở vùng chiếm đóng của Anh ở Berlin. Nhà ngục được 120 người canh gác suốt 24/24.

Các trạm gác bên trong được bảo vệ luân phiên. Lính Anh, Mỹ, Pháp và Nga đứng gác mỗi lần một giờ từ bên ngoài nhà ngục cùng với các quân nhân ở các cổng chính, sau đó một số giờ tại các phòng giam. Cứ sau 15 phút, người cai ngục lại nhìn vào cả bảy xà lim qua lỗ nhòm trên cửa.

Các tù nhân ngồi trong xà lim chiều dài khoảng 2,5 mét và rộng khoảng 1,5 mét. Mỗi xà lim có một giường sắt, một bàn nhỏ, một ghế gỗ có lưng tựa và một bồn cầu bằng sứ. Tù nhân bị cấm nói chuyện với nhau. Khi thời tiết tốt, họ được phép đi dạo trong vườn nhà tù.

Mỗi tù nhân có mảnh đất riêng, nơi anh ta có quyền trồng rau. Người làm vườn chăm chỉ nhất là cựu đại đô đốc Karl Donitz (hay tù nhân số 2, như y được gọi trong hồ sơ nhà tù). Karl Donitz trồng rau mùi tây, cà rốt, bắp cải, cà chua và dưa chuột trên mảnh vườn của mình.

Donitz nghiêm túc cho rằng, với tư cách là người nhận mức án ngắn nhất, y sẽ chiếm “vị trí hợp pháp trong ban lãnh đạo nhà nước, vì Hitler đã chọn y làm người kế nhiệm”. Donitz không có ý định đòi quyền lãnh đạo nước Đức, nhưng khẳng định y “luôn sẵn sàng cầm lái, nếu nhân dân kêu gọi”.

Chấp hành xong bản án của mình, Karl Donitz được trả tự do vào ngày 1/10/1956. Y định cư ở thị trấn Aumyule, nhận lương hưu đô đốc và bắt đầu viết hồi ký. Tháng 5/1962, vợ y qua đời và Donitz sống những ngày còn lại một mình. Y trở thành tín đồ công giáo ngoan đạo và đến nhà thờ vào mỗi Chủ nhật. Donitz vô cùng tức giận chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức lúc bấy giờ  đã từ chối y quyền tổ chức lễ tang theo nghi thức lễ tang đô đốc.

Qua đời ngày 6/1/1981, quốc trưởng cuối cùng của Đế chế thứ ba Karl Donitz được mai táng tại thành phố Aumhle.

Trần Đình (Tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.