IS muốn vẽ lại bản đồ Trung Đông

Liên tiếp các vụ tấn công tại Libya, Syria, Iraq, Tunisia hay mới đây nhất là nhằm vào một đền thờ của người Hồi giáo dòng Shiite tại Arập Xêút cho thấy, nhóm Hồi giáo cực đoan này đang vượt xa mục tiêu ban đầu. Nếu các lực lượng tại Iraq và liên quân quốc tế không phối hợp hiệu quả, cuộc chiến chống các nhóm cực đoan sẽ còn kéo dài, thậm chí sự lớn mạnh của IS còn làm thay đổi bản đồ khu vực Trung Đông và nhiều nước trên thế giới.

Gần một năm sau khi chiếm được thành phố chiến lược đầu tiên ở miền Bắc Iraq là Mosul, cờ đen của nhóm IS đã xuất hiện tại một thành phố chiến lược khác là Ramadi, cách thủ đô Baghdad khoảng 100km về phía tây, đe dọa đến sự an nguy của chính quyền trung ương.

Còn tại Syria, quốc gia đang chìm trong nội chiến, thành phố di tích Palmyra và trạm kiểm soát biên giới cuối cùng với Iraq cũng đã rơi vào tay IS.

Bất chấp các cuộc không kích của liên quân quốc tế do Mỹ đứng đầu tại Iraq và Syria, IS vẫn tiếp tục mở rộng ảnh hưởng và nhiều nhà phân tích đã cảnh báo, IS đang trên đà hiện thực hóa mục tiêu về một Nhà nước Hồi giáo.

Chỉ trong gần một năm qua, tổ chức cực đoan này đã tập hợp được các nền tảng cần thiết của một nhà nước như lãnh thổ, quân đội, với nguồn tài chính mạnh từ dầu mỏ.

Ngay cả Chính phủ Mỹ mới đây cũng phải thừa nhận, vấn đề Nhà nước Hồi giáo không thể giải quyết trong một sớm một chiều.

Theo Người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earsnet, cho đến khi có thể xây dựng các lực lượng địa phương trên thực địa ở Syria và Iraq đủ sức chống lại IS trên chính đất nước của mình, thì đây sẽ vẫn là một thách thức khó khăn.

Kamal Habib, chuyên gia nghiên cứu các vấn đề liên quan đến phong trào Hồi giáo, nhận định: "IS đang đe dọa tình hình địa chính trị khu vực và sự bành trướng mà chúng có được là nhờ các khoảng trống an ninh tại những quốc gia bất ổn". Ông chỉ ra rằng, các cuộc bạo loạn và xung đột nảy sinh sau cuộc nổi dậy Mùa xuân Arập đã tạo ra "mảnh đất màu mỡ cho sự hình thành và phát triển của IS".

Theo ông, "tổ chức khủng bố này đã được “thai nghén” trong một môi trường đầy bất ổn", và rằng một số quốc gia thậm chí còn lợi dụng IS để khoét sâu thêm những rạn nứt trong khu vực đầy rẫy xung đột này nhằm phục vụ lợi ích của riêng mình.

Ramadi rơi vào tay IS, hàng ngàn người dân tháo chạy về Baghdad.
Ramadi rơi vào tay IS, hàng ngàn người dân tháo chạy về Baghdad.

Kamal Habib cũng cho rằng chính tình trạng thất học, thiếu hiểu biết, thất nghiệp tràn lan và sự thiếu lòng tin vào giới lãnh đạo là những nguyên nhân sâu xa khiến ngày càng có nhiều người trẻ tuổi gia nhập IS.

 Theo Kamal Habib, IS là lực lượng thánh chiến Hồi giáo bảo thủ cực đoan, và chúng xây dựng quyền lực cho mình bằng cách chia rẽ người dân, thông qua chiến lược gồm 3 bước: làm suy yếu các quốc gia bất ổn; củng cố ảnh hưởng của tổ chức và cuối cùng là "hợp pháp hóa" sự tồn tại của tổ chức để củng cố tham vọng về một vương quốc Hồi giáo.

Đồng quan điểm với ông Kamal Habib, Talaat Musalam, một chuyên gia về an ninh và chiến lược, cho rằng IS tìm cách chia rẽ khu vực Arập, song chính nó lại đang bị Mỹ "lợi dụng" để đạt được các lợi ích riêng của mình trong khu vực.

Mỹ đang thay đổi chiến lược đối phó với IS sau khi lực lượng khủng bố này chuyển hướng hoạt động nhằm củng cố ảnh hưởng và bắt đầu hoạt động một cách độc lập, nhất là sau khi giành quyền kiểm soát nhiều nguồn trữ lượng dầu mỏ tại Iraq.

Ông Musalam nói: "IS đang triển khai những chiến lược tương tự những gì Mỹ đã làm để chia rẽ thế giới Arập".

Theo ông Musalam, việc IS đã nắm quyền kiểm soát một nửa lãnh thổ Syria cùng nhiều thành phố của Iraq, tấn công khủng bố tại Arập Xêút và thậm chí đã vươn tới cả Yemen, Somali và Libya phản ánh một thực tế là "chúng ta đang đối mặt với một kế hoạch chia rẽ nhằm tái định hình bản đồ khu vực".

Nguyên nhân của thực tế này một phần là do sự yếu kém của một số nước Arập và nguồn tài chính mà nhiều tổ chức Hồi giáo lớn tài trợ cho các lực lượng thánh chiến với tham vọng tìm lại ánh hào quang của Vương quốc Hồi giáo.

Các chuyên gia đều cho rằng, IS sẽ vẫn tồn tại trong vài năm tới và sẽ khó có thể bị tiêu diệt dễ dàng, thậm chí những bất ổn tiếp diễn trong khu vực ngày càng tạo thuận lợi cho IS phát triển.

Mặc dù loại trừ khả năng nhóm thánh chiến Hồi giáo này có thể nắm quyền kiểm soát hoàn toàn một quốc gia nào đó, song giới phân tích nhận định lòng hận thù Mỹ và phương Tây đang là kim chỉ nam cho các hành động trả thù không có giới hạn của nhóm IS.

Hiện Mỹ và các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nguy cơ bị đe dọa khủng bố lớn chưa từng có từ nhóm Hồi giáo cực đoan này.

Không chỉ dừng lại ở những nước hận thù, IS đang tìm kiếm cơ hội vươn rộng ra các khu vực khác trên thế giới. Theo nguồn tin an ninh,  IS có thể đã vươn tới Đông Nam Á và Trung Quốc. Cơ quan An ninh Malaysia cho biết, đã nhận dạng được 4 nhóm khủng bố mới có cùng chí hướng với IS.

Có thể, cuối cùng các nhóm này sẽ tham gia lực lượng đánh chiếm các phần đất của Thái Lan, Malaysia, Philippines và Indonesia để thành lập một "siêu" Nhà nước Hồi giáo độc lập, thống trị cả một phần của Đông Nam Á và không loại trừ cả các nhóm người thiểu số ở Trung Quốc.

Môi trường chính trị - an ninh của khu vực Trung Đông vốn đang bị khủng hoảng, bất ổn do biến động Mùa xuân Arập gây ra, nay lại trở nên bất ổn hơn nữa khi các hiện tượng cực đoan và sự cai trị cực đoan đang nổi lên mạnh mẽ như vậy.

Các mâu thuẫn trong khu vực chồng chéo nhau, các cuộc khủng hoảng nối đuôi nhau khiến sự chia rẽ trong khu vực và các nước liên quan gần như là một hằng số. Nếu IS tiếp tục bành trướng và định đặt một thể chế Califate, thì không chỉ khu vực Trung Đông bị thay đổi một cách sâu sắc mà môi trường an ninh thế giới cũng bị đe dọa nghiêm trọng.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.