Iraq rơi vào khủng hoảng chính trị

Iraq đang rơi vào cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất và kéo dài nhất trong nhiều năm qua. Trung tâm của cuộc xung đột này là nhà lãnh đạo chính trị Moqtada al-Sadr và một nhóm đối thủ gồm các đảng phái có quan hệ chặt chẽ với nước láng giềng Iran.

Những người ủng hộ giáo sĩ dòng Shiite al-Sadr trong 2 tuần qua đã 2 lần xông vào Vùng Xanh - khu vực được bảo đảm an ninh kiên cố nhất của Baghdad, nơi có các tòa nhà chính phủ và đại sứ quán phương Tây. Hôm 31-7, những người ủng hộ giáo sĩ Al-Sadr đã tổ chức một cuộc biểu tình ngồi bên trong nhà quốc hội.

1_image008-1659925388319.jpg
Giáo sĩ Moqtada al-Sadr.

Trọng tâm phản đối của người biểu tình ủng hộ ông al-Sadr chính là việc đề cử ông Mohammed Shiya al-Sudani làm Thủ tướng Iraq. Al-Sudani được Coordination Framework đề cử, được nhiều người coi là đồng minh của ông Maliki thân Iran.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vấn đề thực sự vượt xa việc đề cử ông Al-Sudani. Sự bất mãn chủ yếu tập trung vào những nỗ lực của các khối Shiite có liên hệ với Iran nhằm cô lập ông Al-Sadr. Trong một tuyên bố trên Twitter, ông Al-Sadr kêu gọi các chính trị gia lắng nghe yêu cầu của những người biểu tình, nói rằng hiện có “cơ hội vàng để chấm dứt tham nhũng và bất công”. Ông cảnh báo nếu yêu cầu của những người biểu tình không được đáp ứng, thì ông sẽ không chịu trách nhiệm cho những gì xảy ra sau đó.

Đối thủ chính đang đối đầu với giáo sĩ Al-Sadr hiện nay là một khối Shiite liên kết với Iran, khối Coordination Framework, bao gồm các chính trị gia có quan hệ với Tehran, trong đó có cả cựu Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki, cũng như các nhóm bán quân sự được Iran hậu thuẫn. Các lãnh đạo của khối Coordination Framework đã ra tuyên bố vận động người ủng hộ xuống đường biểu tình chống lại cuộc biểu tình của người ủng hộ giáo sĩ Al-Sadr. Hưởng ứng lời kêu gọi này, ngày 1-8, hàng ngàn người ủng hộ khối Coordination Framework đã biểu tình khắp các đường phố Baghdad.

Tình trạng hỗn loạn mới nhất diễn ra sau 9 tháng bế tắc chính trị, tranh cãi và cáo buộc qua lại giữa các đảng phái làm cản trở việc thành lập chính phủ sau khi ông Al-Sadr trở thành người chiến thắng lớn nhất trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 10-2021. Chiến thắng của ông đe dọa sẽ gạt bỏ các khối Shiite liên kết với Iran vốn đã thống trị chính trường Iraq trong nhiều thập kỷ qua.

Hồi tháng 6-2022, ông Al-Sadr đã thực hiện một sự thay đổi mang tính “bước ngoặt”, đó là yêu cầu khối chính trị của mình rút khỏi quốc hội sau khi việc đàm phán hợp tác với các khối đối lập thất bại. Động thái này cho thấy sức mạnh thực sự của ông Al-Sadr: Khả năng huy động những người ủng hộ trên đường phố với cả số lượng và sức mạnh lớn.

Nhiều người biểu tình mặc đồ đen để đánh dấu những ngày dẫn đến lễ hội Ashura, nơi tưởng niệm cái chết của Imam Hussein, cháu trai của nhà tiên tri Muhammad và là một trong những nhân vật quan trọng nhất của dòng Hồi giáo Shiite. Thông điệp của ông Al-Sadr gửi tới những người ủng hộ ông để lợi dụng ngày trọng đại của dòng Hồi giáo Shiite nhằm kích động các cuộc phản đối.

Diễn biến mới cho thấy ông Al-Sadr đang sử dụng cơ sở ủng hộ rộng lớn của mình như một chiến thuật gây áp lực chống lại các đối thủ, sau khi đảng của ông không thể thành lập chính phủ mặc dù đã giành được số ghế lớn nhất trong cuộc bầu cử tháng 10 năm ngoái.

Phát biểu tại một cuộc họp báo hằng tuần, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani nói rằng tình hình ở Iraq là do tranh chấp chính trị nội bộ. Những bình luận của ông Kanaani được cho là nhằm bác bỏ những suy đoán xung quanh vai trò của Tehran trong cuộc khủng hoảng hiện tại của Baghdad. Trong khi đó, một số chuyên gia cho rằng tình trạng bế tắc chính trị hiện nay ảnh hưởng sâu sắc đến mức độ ảnh hưởng của Iran đối với nước láng giềng, những người khác lại không tin rằng Iran đang “giật dây” cuộc xung đột.

Các đối thủ của ông Al-Sadr trong đảng Coordination Framework - một liên minh của các đảng Shiite do Iran hậu thuẫn và do cựu Thủ tướng Nouri al-Maliki lãnh đạo - đã có dấu hiệu chia rẽ nội bộ vào cuối tuần trước.

Lúc đầu, liên minh kêu gọi các cuộc biểu tình phản đối “hòa bình” để bảo vệ nhà nước, làm dấy lên lo ngại về các cuộc đụng độ trên đường phố và bạo lực giữa các sắc tộc. Hòa bình dân sự là ranh giới đỏ và tất cả người dân Iraq phải sẵn sàng để bảo vệ nó bằng mọi cách có thể. 3 quan chức Shiite cho biết tuyên bố này được Al-Maliki và thủ lĩnh lực lượng dân quân Qais al-Khazali soạn ra.

Sau đó, Hadi al-Amiri, cũng là một nhà lãnh đạo liên minh, đã đưa ra một tuyên bố mời “người anh em thân yêu” Al-Sadr tham gia “một cuộc đối thoại nghiêm túc” để tìm cách thoát khỏi bế tắc. Ông Al-Maliki cũng xuất hiện để xoay trục và đưa ra một tuyên bố nói rằng những sự kiện hỗn loạn trong ngày đã khiến ông phải kêu gọi đối thoại với ông Al-Sadr. Ông Al-Maliki là đối thủ chính của ông Al-Sadr và cả hai ông này đều có quyền lực riêng.

Liên Hợp quốc đã bày tỏ quan ngại về những bất ổn đang tiếp diễn ở Iraq và kêu gọi các nhà lãnh đạo Iraq giảm leo thang. “Tiếng nói của lý trí và sự khôn ngoan là rất quan trọng để ngăn chặn bạo lực tiếp tục. Tất cả các bên được khuyến khích giảm leo thang vì lợi ích của tất cả người dân Iraq” - Liên Hợp quốc kêu gọi. Trong một bài phát biểu, Thủ tướng Mustafa al-Kadhimi, cũng đã lên tiếng kêu gọi kiềm chế.

Lãnh đạo Shiite Ammar al-Hakim - người liên minh với Coordination Framework nhưng đã tuyên bố sẽ không tham gia vào chính phủ tiếp theo - lặp lại lời của ông Al-Kadhimi và kêu gọi cả hai bên nhượng bộ để tránh “mất mát không đáng có”.

Bất chấp những nỗ lực để hạ nhiệt căng thẳng, giới chuyên gia cho rằng sẽ rất khó để thấy ông Al-Sadr rút lui trừ khi ông được trao quyền thành lập chính phủ như mong muốn ban đầu.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?