Iran và lời khẩn cầu giữa đại dịch

Khi đang phải gồng mình đối phó với dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19, các lệnh trừng phạt đã trở thành một gánh nặng vô cùng lớn đối với Iran, khiến nước này phải tìm mọi biện pháp để tháo chiếc “vòng kim cô” mà Mỹ và các đồng minh áp đặt bấy lâu nay.

“Khủng bố kinh tế và y tế”

Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif vừa qua đã kêu gọi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Abbas Mousavi cho hay, Ngoại trưởng Zarif đã viết một bức thư gửi Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres và kêu gọi dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ nhằm vào Iran nhằm giúp nước này ứng phó với đại dịch COVID-19.

Theo ông Mousavi, trong bức thư trên, có một bản sao được gửi tới tất cả những người đứng đầu các tổ chức quốc tế và ngoại trưởng của tất cả các nước, Ngoại trưởng Iran đã nhấn mạnh tới sự cần thiết của việc dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt đơn phương và “phi pháp” của Washington để Tehran có thể chống lại dịch bệnh nguy hiểm này.

Lời “khẩn cầu” của Iran cũng đã được gửi tới những người đứng đầu Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) và Hội đồng Nghị viện châu Á, cũng như Chủ tịch Quốc hội các nước châu Á và Hồi giáo. Iran hối thúc cộng đồng quốc tế thể hiện lập trường có “tính nguyên tắc” để buộc Mỹ ngay lập tức dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt Iran, nhất là các biện pháp ngăn chặn nguồn cung thiết bị y tế.

Theo các chuyên gia ở khu vực, nền kinh tế Iran đang ngày trở nên kiệt quệ do tác động tiêu cực của các lệnh trừng phạt từ Washington và tiếp đó là sự bùng phát của đại dịch COVID-19. Nền kinh tế Iran hiện đứng trước nguy cơ sụp đổ nếu dịch bệnh tiếp tục kéo dài và không được cứu trợ kịp thời.

Vừa qua, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif đã thông báo trên trang mạng xã hội Twitter rằng Tehran đã đề nghị Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cung cấp khoản cứu trợ khẩn cấp nhằm giúp nước Cộng hòa Hồi giáo chống chọi với dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đang hoành hành.

Iran vốn được biết đến là một trong những quốc gia có hệ thống y tế tốt nhất trong khu vực và có khả năng cung cấp các dịch vụ y tế cao cấp. Tuy nhiên, cho dù hệ thống y tế tiên tiến đến đâu, đối phó với khủng hoảng về đại dịch đòi hỏi phải có một nguồn cung rất lớn về thiết bị y tế, từ bộ dụng cụ xét nghiệm, trang phục bảo hộ cho đến bình oxy, các chất khử trùng...

Các lệnh cấm vận của Mỹ khiến Iran khó khăn trong tiếp cận các nguồn cung vật tư y tế để chống dịch COVID-19.
Các lệnh cấm vận của Mỹ khiến Iran khó khăn trong tiếp cận các nguồn cung vật tư y tế để chống dịch COVID-19.

Những lệnh cấm vận từ Mỹ khiến Tehran vô cùng khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn cung vật tư y tế phục vụ công tác chống dịch. Ngày 16-3, trong 24 giờ, Iran đã xác nhận thêm 129 ca tử vong do nhiễm virus Corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19, nâng số người tử vong vì COVID-19 tăng lên 853 người. Hiện số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 ở Iran là 14.991 người.

Theo Iran, Mỹ không chỉ áp dụng “khủng bố kinh tế” mà hiện tại là cả “khủng bố y tế” ở nước này. “Trong khi các quốc gia khác tranh luận về cách kiểm soát sự lây lan của dịch COVID-19 cũng như tác động của dịch bệnh này tới nền kinh tế của họ thì người dân Iran chúng tôi đã phải chịu những tác động về kinh tế trước khi cả dịch bệnh đến.

“Khủng bố kinh tế” của Mỹ đã tàn phá kinh tế đất nước chúng tôi và nó càng trở nên tồi tệ hơn khi COVID-19 xâm nhập vào Iran. Chúng tôi thậm chí còn không có đầy đủ các thiết bị, vật tư y tế để chống dịch”, Ngoại trưởng Iran Zarif chia sẻ.

Căng thẳng lại leo thang

Căng thẳng Mỹ - Iran cũng đang có dấu hiệu gia tăng bất chấp bối cảnh là đại dịch COVID-19 hoành hành. Gần đây, Mỹ đã duy trì 2 tàu sân bay tại Vùng Vịnh để ngăn chặn các cuộc tấn công ủy nhiệm của Iran. Mỹ đã quy trách nhiệm cho các nhóm dân quân Iraq được chính quyền Iran hậu thuẫn đứng đằng sau vụ tấn công khiến hàng chục lính Mỹ và đồng minh thương vong ngày 11-3.

Tại sao Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ lại tìm kiếm một sự leo thang với Mỹ ngay lúc này? Rất có thể, Iran có thể đang đánh cược rằng một cuộc xung đột ngắn với Mỹ có thể kích thích một sự ủng hộ trong nước hoặc làm chệch hướng sự chú ý khỏi cách xử lý yếu kém của họ với đại dịch COVID-19. Hoặc có thể, Iran muốn “trêu ngươi” Mỹ nhằm trả thù cho tướng Qasem Soleimani.

Với những lằn ranh đỏ mà Mỹ đặt ra, phía Mỹ đã có ngay sự trả đũa cho vụ tấn công hôm 11-3. Tổng thống Donald Trump đã không mất nhiều thời gian để đưa ra những ủy quyền thích hợp cho một động thái đáp trả quân sự tiềm tàng.

Ngày 12-3, Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper nói: “Tôi đã nói chuyện với tổng thống. Ông ấy đã ủy quyền cho tôi làm những điều chúng ta cần làm, theo đúng định hướng của ông”. Bộ trưởng nói thêm rằng “tôi sẽ không lựa chọn bước vào bàn đàm phán ngay lúc này mà sẽ nhắm thẳng vào nhóm - các nhóm - mà chúng tôi tin là thủ phạm của vụ này tại Iraq”.

Dịch COVID-19 hoành hành gây khó khăn rất lớn cho Iran.
Dịch COVID-19 hoành hành gây khó khăn rất lớn cho Iran.

Vài giờ sau, các lực lượng của Mỹ bắt đầu tấn công các căn cứ có liên quan đến Kata’ib Hezbollah và các nhóm khác được Iran hậu thuẫn ở tỉnh Babil (Iraq). Quân đội Iraq đã lên án các vụ tấn công này và cho biết 3 trong số các binh lính của họ cùng 2 sĩ quan cảnh sát khác đã thiệt mạng.

Trong khi đó, cả Kata’ib Hezbollah và các lực lượng dân quân đều chưa đưa thông báo về trường hợp thiệt mạng nào bên phía họ, song một số dân quân có lẽ đã bị thương trong các vụ tấn công này. Thế nhưng, đây có thể chưa phải đòn cuối cùng trong sự trả đũa của Mỹ mà nếu đúng là đòn cuối cùng thì có lẽ nó đã được sắp xếp một cách có giới hạn.

Các vụ tấn công của Mỹ hồi tháng 12 nhắm vào các căn cứ của Kata’ib Hezbollah đã gây ra hàng chục cái chết. Thủ lĩnh Kata’ib Hezbollah và mạnh thường quân người Iran của ông ta cũng đã bị sát hại sau đó một tuần. Những vụ sát hại đó cũng gây ra nhiều thương vong và sự tàn phá hơn để có thể kích động những nỗ lực của họ nhằm hất cắng các lực lượng Mỹ ra khỏi đất nước. Thế nhưng, như vậy sẽ tạo ra vòng xoáy leo thang bạo lực có thể dẫn tới một cuộc xung đột thực sự.

Tuy vậy, sự khó lường của dịch COVID-19 có thể sẽ là nhân tố tác động tới chính sách của cả hai phía trong thời gian tới. Sự ảnh hưởng của nó đến việc hoạch định của Tổng thống Mỹ ra sao, hay đến những sự cố vấn mà các quan chức quân sự và quốc phòng với ông thế nào, vẫn còn là điều bí ẩn.

Hà Phương (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?