Indonesia: Chống cháy rừng bằng cấm phá rừng

Những lưỡi lửa trên các đảo Sumatra và Borneo của Indonesia đã liếm 2,6 triệu ha đất đai, giải phóng một lượng carbon dioxide nhiều hơn nền kinh tế Mỹ và khiến hàng triệu dân cư phải chịu cảnh ngộp thở trong khói độc càn quét khắp Đông Nam Á (ĐNÁ). Nhưng năm 2019 này đã có một thứ khác biệt ở Indonesia khiến thế giới đang theo dõi chặt chẽ.

Giảm thiểu nạn phá rừng

Kể từ năm 2015, Tổng thống Indonesia, ông Joko "Jokowi" Widodo đã tiến hành các chính sách nhằm tìm ra căn nguyên gây hỏa hoạn như tàn phá rừng và quản lý kém các bãi than bùn. 

Chính sách này sẽ bao gồm thành lập một cơ quan phục hồi than bùn, tìm kiếm các cá nhân và doanh nghiệp gây ra hỏa hoạn, mở rộng lệnh cấm phá rừng cũng như tăng cường khả năng thực thi và chữa cháy ở địa phương. Những bằng chứng ban đầu cho thấy các bước đi này đã làm nên sự khác biệt.

Số lượng các "điểm nóng": các khu vực có nhiệt độ cao hơn những khu vực lân cận đang sụt giảm đáng kể. Theo những hình ảnh được ghi lại bởi các vệ tinh của Cơ quan khí quyển và đại dương quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) thì trong vòng 9 tháng đầu tiên của năm 2017 ở Indonesia, có 2.400 điểm nóng được phát hiện, giảm 32% so với cùng kỳ năm 2016.

Mặt khác, theo Viện tài nguyên thế giới (WRI) thì Indonesia cũng giảm đáng kể tỷ lệ phá rừng. Năm 2016, quốc đảo này bị mất 1 triệu ha rừng. Nhưng sang năm 2017 thì tỷ lệ phá rừng giảm 60%, chỉ mất 400.000 ha rừng. 

Lính cứu hỏa căng mình chữa cháy rừng tại Kampar (đảo Sumatra, Indonesia) vào ngày 13-8-2019.
Lính cứu hỏa căng mình chữa cháy rừng tại Kampar (đảo Sumatra, Indonesia) vào ngày 13-8-2019.

Tuy vậy, hiện tượng El-Nino năm 2019 đã tạo ra một thách thức lớn nhất cho hướng tiếp cận mới của Indonesia đã có từ năm 2015. Làm thế nào quốc gia đông dân thứ 4 thế giới như Indonesia lại trở thành hình mẫu cho các quốc gia nhiệt đới tương tự từ Brazil và Peru đến Cộng hòa dân chủ Congo trong cuộc chiến chống phá rừng. 

Ông Arief Wijaya, quản lý cao cấp về khí hậu và rừng thuộc WRI Indonesia phát biểu: "Chính phủ Indonesia đã trở nên quan tâm sát sao các vấn đề hỏa hoạn và khói rừng kể từ năm 2015, chính quyền giờ đây đang theo đuổi các cá nhân và doanh nghiệp chịu trách nhiệm trong việc đốt rừng phát quang đất đai".

Các chuyên gia cho biết mặc dù các bãi than bùn đã tạo nên những kho lưu trữ carbon dày đặc nhất thế giới, và khi bị đốt cháy, các bãi than bùn này đã giải phóng các chất gây ô nhiễm không khí, nhưng chúng không được hiểu tốt ở Indonesia cho mãi đến năm 2015.

Vì không có các bản đồ chính xác về những vũng than bùn vì thế mà các chuyên gia không thể đo được mật độ của chúng, hoặc làm thế nào mà chúng có thể kết nối với các hệ sinh thái xung quanh. Tình hình này đã được thay đổi.

Nhiều sáng kiến môi trường độc đáo

Chính quyền của Tổng thống Jokowi Widdodo đã thành lập Cơ quan phục hồi vũng than bùn (PRA) nhằm phục hồi 2 triệu ha vũng than bùn bị suy thoái. Chính phủ cũng thành lập một cơ chế hoán đổi đất nhằm cho phép các chủ đất có đồn điền nằm trên vũng than bùn có quyền buôn bán đất đai của họ, và chuyển đến các địa điểm không than bùn. Hiệp hội dân sự cũng không đứng ngoài cuộc. WRI Indonesia đã phát động cuộc thi Giải thưởng than bùn Indonesia (IPP) vào năm 2017, nơi các nhóm dự thi có thể trưng ra những giải pháp nhằm lập nên những bản đồ vũng than bùn vừa rẻ vừa hiệu quả trên khắp quần đảo Indonesia.

Người chiến thắng IPP năm 2018 đã đề xuất công nghệ LIDAR đổi mới - một kỹ thuật giám sát dựa trên ánh sáng lazer và phương pháp dựa trên vệ tinh - mà giờ đây đã được áp dụng để lập các bản đồ vũng than bùn tầm quốc gia.

Các xứ nhiệt đới khác cũng nhận ra rằng cách tiếp cận mới mẻ của Indonesia cũng có thể dùng làm khuôn mẫu cho họ. Đầu năm 2019 này, chính phủ Indonesia đã khởi động Trung tâm vũng tan bùn nhiệt đới quốc tế (ITPC) có phối hợp với các chuyên gia toàn cầu cùng vài quốc gia hải ngoại bao gồm Peru, Cộng hòa Congo.

ITPC nhằm mục đích cung cấp hỗ trợ và chia sẻ tiến bộ của Indonesia như là minh chứng điển hình cho các nước nhiệt đới ở Nam Mỹ và Phi Châu cùng đối phó với sự gia tăng nạn phá rừng. Để có được những thành công như ngày hôm nay, suốt hàng thập kỷ Indonesia đã chật vật tìm cách quản lý rừng.

Đã từng có thời điểm khói độc do đốt rừng đã lan sang 2 quốc gia láng giềng Singapore và Malaysia. Theo ông Herry Purnomo, một nhà khoa học làm việc tại Trung tâm nghiên cứu lâm nghiệp quốc tế (CIFR, Indonesia), thì 138.000 ha diện tích đất rừng đã bị thiêu cháy kể từ tháng 7 năm 2019.

Ông Purnomo hy vọng rằng con số diện tích rừng bị cháy sẽ không vượt quá mốc 500.000 ha tức thấp hơn 2,6 triệu ha rừng bị thiêu từ giữa tháng 6 và tháng 10 năm 2015. Và ông Purnomo cũng cảnh báo: "Lửa đã giảm nhưng chưa tắt hoàn toàn. Có quá nhiều chương trình và quy định chính phủ, nhưng khả năng thực hiện chúng lại ít hơn người dân mong muốn".

Bà Helena Varkkey mong muốn có thêm nhiều ngân sách cho công tác phục hồi vũng than bùn và chuyển đổi đất cũng như sở hữu chủ cho các giao dịch đất, và trăn trở: "Cho đến thời điểm này, tôi vẫn khó mà xác định chính xác chủ sở hữu đất hay các công ty chịu trách nhiệm gây ra hỏa hoạn hay khói mù". Vẫn có nhiều người tỏ ra lạc quan.

Ông Jokowi Widodo đã tái đắc cử vào năm ngoái 2018 và ông nên giành nhiều thời gian trong nhiệm kỳ 2 của mình để chuyển đổi toàn diện các vấn đề cháy rừng và phá rừng của Indonesia. Đầu tháng 8-2019, ông Widodo đã loan tin về một động thái quyết liệt: vĩnh viễn cấm phá rừng, đồng nghĩa hàng triệu ha rừng và vũng than bùn sẽ ở ngoài giới hạn của các đồn điền. Theo các chuyên gia thì bước kế tiếp ông Widodo cần trao quyền và tài trợ cho các cơ quan chủ chốt.

Hồi tháng 2 năm 2019, Na Uy đã công nhận sự thành công của Indonesia với một giải thưởng theo thỏa thuận song phương rằng một phần của Hiệp ước biến đổi khí hậu Paris. Năm 2015, những vụ cháy rừng vượt tầm kiểm soát của Indonesia đã khiến các quốc gia láng giềng sợ hãi. Nhưng, 4 năm sau đó, trong lúc vật lộn với hiện tượng El Nino, Indonesia đã chỉ cho thế giới cách làm thế nào để khắc phục các khủng hoảng.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.