Chiều 8/6, tại Hà Nội, Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN đã chính thức diễn ra với chủ đề “Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và kết nối”. Sự kiện do Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội đồng chủ trì tổ chức, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (diễn ra từ ngày 8 đến 10/6).
Tham dự hội nghị có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; đồng chí Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội; đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; các vị Thống đốc, Thị trưởng và lãnh đạo các thành phố đến từ các quốc gia thành viên ASEAN; đại diện Ban Thư ký ASEAN, Mạng lưới Thành phố Thông minh ASEAN, các đại sứ quán và các chuyên gia, học giả uy tín trong khu vực…
Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, sự kiện là diễn đàn để các đô thị cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung, đồng thời khai thác hiệu quả các cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kỷ nguyên số.
Hà Nội đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Bày tỏ tin tưởng tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, việc tăng cường kết nối giữa các đô thị ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân là yếu tố then chốt để tạo nên sức mạnh chung cho toàn khu vực.
Chia sẻ tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhận định, hợp tác giữa các thành phố đang trở thành một hình thức "ngoại giao đô thị" ngày càng quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho hợp tác giữa các quốc gia và đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 - sáng kiến do Việt Nam khởi xướng, hội nghị lần này là bước đi có ý nghĩa trong thúc đẩy hợp tác địa phương trở thành một trụ cột có chiều sâu hơn trong cấu trúc hợp tác ASEAN - một không gian để các thành phố cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp chung và đặt nền móng cho những hợp tác thực chất.
"Hơn một nửa dân số ASEAN đang sinh sống tại các đô thị, và tỷ lệ này dự báo sẽ đạt gần 70% vào năm 2050. Đô thị hóa không chỉ diễn ra tại các siêu đô thị, mà ngày càng lan rộng tới các thành phố vừa và nhỏ trong khu vực. Tăng cường kết nối và hợp tác giữa các đô thị vì vậy không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi địa phương, mà còn là sự đầu tư xứng đáng cho tương lai ASEAN", Thứ trưởng Bộ Ngoại giao thông tin.
Hoan nghênh sáng kiến tổ chức hội nghị của thành phố Hà Nội và Bộ Ngoại giao Việt Nam, Diễn đàn Tương lai ASEAN, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định, sự kiện nằm trong nỗ lực bảo đảm sự tham gia tích cực, bao trùm, bền vững của tất cả các thành phần trong xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Từ thực tiễn phát triển đô thị, Việt Nam nhận thấy rằng chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và liên kết khu vực không phải là những mục tiêu tách rời, mà là những trụ cột bổ trợ lẫn nhau nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tăng cường khả năng chống chịu trước những thách thức của tương lai.
Phó Thủ tướng Thường trực bày tỏ tin tưởng, với tinh thần hợp tác và trách nhiệm chung, các thành phố ASEAN sẽ tiếp tục tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau kiến tạo những động lực phát triển mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
Theo Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, phát triển đô thị thông minh và bền vững là trọng tâm của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN. Kể từ khi thành lập năm 2018, Mạng lưới các thành phố thông minh ASEAN (ASCN) đã trở thành nền tảng quan trọng giúp các quốc gia và địa phương thúc đẩy phát triển đô thị thông minh, tăng cường trao đổi kinh nghiệm và mở rộng hợp tác. Nhiều thành phố như Hà Nội, Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã tích cực triển khai các dự án thành phố thông minh, đóng góp vào quá trình thực hiện Chiến lược đô thị hóa bền vững ASEAN.
ASEAN cần đẩy mạnh hợp tác trên ba phương diện. Thứ nhất, tăng cường các cơ chế hợp tác đa cấp, mở rộng kết nối số giữa đô thị và nông thôn, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và huy động nguồn lực đầu tư. Thứ hai, lồng ghép khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu vào mọi dự án phát triển đô thị, thúc đẩy hạ tầng xanh và các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Thứ ba, tôn trọng sự khác biệt của từng địa phương, xây dựng các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững lâu dài.