Hội nghị G7 dưới góc nhìn chuyên gia

Hội nghị Thượng đỉnh G7 (bao gồm 7 nước công nghiệp phát triển) lần này, các nhà lãnh đạo tham dự đã thảo luận nhiều vấn đề như sức ép kinh tế của Trung Quốc, cuộc chiến Ukraine, việc không phổ biến vũ khí hạt nhân, quản trị bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển bền vững.

Tính chất bao trùm của hội nghị lần này, cũng như việc các nước G7 tiếp cận Nam bán cầu và nỗ lực phối hợp giải quyết các thách thức cấp bách toàn cầu, đã nêu bật thực tế về tầm quan trọng và sức ảnh hưởng của các nước trong khối cũng như các đối tác.

Laura von Daniels, Trưởng Phòng nghiên cứu châu Mỹ thuộc Viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế và an ninh Đức, cho rằng khi bàn về Nam bán cầu và tầm quan trọng chính trị của khu vực này, vẫn cần phải xem liệu G7 đã hành động đủ hay chưa. Khi xét tới danh sách những nước được mời tham dự hội nghị, có thể nói Thủ tướng Nhật Bản đáng được khen ngợi vì có tầm nhìn bao trùm hơn. Các nhà lãnh đạo từ Ấn Độ, Indonesia, Brazil, Comoros, Quần đảo Cook, Hàn Quốc và Việt Nam đã tham dự một số phiên mở rộng của hội nghị. 2 trong số các vấn đề được nhắc đến thường xuyên trong cả các phiên chính thức và không chính thức, là cuộc chiến Ukraine và sức mạnh kinh tế của Trung Quốc. Tuy nhiên, khi nói đến điều này, nhiều  người cho rằng hội nghị giống như màn phô trương sức mạnh truyền thống của Mỹ và đồng minh hơn là nỗ lực xây dựng một liên minh lớn hơn để có thể giải quyết triệt để vấn đề.

Các cuộc thảo luận tập trung nhiều vào “cây gậy” như việc tăng cường hợp tác quân sự và áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp với những nước thứ ba làm suy yếu các biện pháp trừng phạt của phương Tây, hơn là vào “củ cà rốt” mà G7 có thể đưa ra để lôi kéo các nước khác. Ngoài ra, sẽ cần nhiều nỗ lực hơn để thuyết phục các quốc gia Nam bán cầu hợp tác, vì nhu cầu và lợi ích của họ khá khác nhau. Để có được sự đồng thuận của những nước này, cần dành nhiều không gian hơn cho các ưu tiên chính trị của họ.

Hội nghị G7 dưới góc nhìn chuyên gia -0
Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tại lễ công bố logo và biểu trưng của Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần này

Theo Robin Niblett, chuyên gia cao cấp của Chương trình châu Âu thuộc Viện nghiên cứu quốc tế Hoàng gia Anh (Chatham House), trong số các chủ đề được thảo luận tại hội nghị lần này, mối quan tâm chung lớn nhất rõ ràng là sự trỗi dậy của Trung Quốc. Mục đích của cuộc thảo luận về vấn đề này là tăng cường khả năng chống chịu và an ninh kinh tế chung của các thành viên G7 để đối phó với việc Trung Quốc có khả năng sử dụng sức mạnh kinh tế hòng gây sức ép với các nước khác. Tham vọng thống nhất hành động dựa trên việc ra mắt Nền tảng điều phối G7 về cưỡng ép kinh tế tại hội nghị.

Cơ chế này sẽ cho phép các thành viên G7 bảo vệ chuỗi cung ứng toàn cầu trước hành vi gây ảnh hưởng phi pháp, gián điệp, gây rò rỉ dữ liệu và phá hoại trong lĩnh vực kỹ thuật số. Các thành viên cũng cam kết phối hợp ngăn chặn việc sử dụng những công nghệ mũi nhọn mà họ phát triển nhằm nâng cao năng lực quân sự đe dọa hòa bình và an ninh quốc tế.

Đặc biệt, trong tuyên bố riêng về khả năng chống chịu của nền kinh tế và an ninh kinh tế, các thành viên G7 khẳng định rằng họ sẽ sát cánh cùng nhau để chống lại sự cưỡng ép kinh tế. Tuy nhiên, đối với Brazil, Ấn Độ và những nước khác nằm ngoài G7, việc nhóm này tự do sử dụng các biện pháp trừng phạt và “vũ khí hóa” đồng USD là lời nhắc nhở rằng một G7 vững mạnh đồng nghĩa với việc Mỹ có thể tiếp tục chi phối các chính sách kinh tế và đối ngoại của họ.

Một vấn đề khác cũng được các chuyên gia nhìn nhận, đó là vai trò trở lại của G7, sau một thời gian dài suy giảm. Theo Riccardo Alcaro - điều phối viên nghiên cứu và là Chủ nhiệm Chương trình Global Actors thuộc Viện quan hệ quốc tế Italy cho biết, cách đây không lâu, G7 (sau đó là G8 trong một thời gian ngắn) đã bị coi là diễn đàn lỗi thời khi khả năng cung cấp năng lực quản trị toàn cầu ngày càng giảm, xu hướng được chứng minh một cách thuyết phục nhất bởi sự xuất hiện của G20 với tư cách là diễn đàn quốc tế chính để thảo luận về các phản ứng đối với cuộc đại suy thoái 2008-2009. 14 năm sau, G7 đã lấy lại được vị thế của mình.

Việc các đối tác của Mỹ trong nhóm G7 nhìn chung đều ủng hộ các mục tiêu và tuyên bố của họ là thành tựu quan trọng đối với chính quyền Tổng thống Joe Biden lần này. G7 có thể không còn là bên thiết lập chương trình nghị sự toàn cầu, tuy nhiên, chừng nào họ còn đạt được sự đồng thuận thì nhóm này vẫn sẽ duy trì năng lực đáng kể để định hình các mối quan hệ quốc tế.

Một điểm quan trọng khác đáng nhắc đến, đó là theo Yasushi Kudo, Chủ tịch Genron NPO Nhật Bản, hội nghị thượng đỉnh G7 lần này là sự kiện lịch sử diễn ra tại một trong 2 thành phố từng hứng chịu sự tàn phá của vũ khí hạt nhân. Với tư cách Chủ tịch G7 năm nay, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida muốn hội nghị giúp tái khẳng định sự đoàn kết giữa các quốc gia G7 cũng như tạo động lực để đưa thế giới xích lại gần nhau hơn, hướng tới xây dựng một thế giới không có vũ khí hạt nhân. Vào ngày cuối cùng của hội nghị, các nhà lãnh đạo từ 8 nền kinh tế mới nổi không thuộc G7 - trong đó có Ấn Độ, Brazil, Indonesia - và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tham gia 2 phiên thảo luận: Ukraine và Hướng tới một thế giới hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Cuối cùng, theo Céline Pajon, Trưởng Phòng nghiên cứu Nhật Bản của Trung tâm Nghiên cứu châu Á thuộc Viện Quan hệ quốc tế Pháp, Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Hiroshima cho thấy trật tự quốc tế mới đang được hình thành. Trong thế giới mà an ninh là điều không thể chia tách, cần ưu tiên việc duy trì trật tự dựa trên các quy tắc được xây dựng trên tinh thần tập thể và tìm kiếm thỏa thuận tạm thời. G7 có thể hướng tới điều này bằng việc xem xét những quan điểm khác nhau của các nước công nghiệp và ở Nam bán cầu, vốn ưu tiên đa liên kết và quyền tự chủ. Nhật Bản và châu Âu sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.