Bộ Công an đã hoàn thành hồ sơ dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia và đang tổ chức lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Tại dự thảo tờ trình dự án luật, Bộ Công an đánh giá, bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia được xác định là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng tại các văn bản chỉ đạo của Bộ Chính trị về bảo vệ an ninh quốc gia. Định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026 - 2030 tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định nhiệm vụ củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, trong đó, đặt ra yêu cầu “bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh chế độ, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, an ninh mạng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực…”...
Bên cạnh đó, hiện nay, công tác bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia được thực hiện theo quy định tại Luật An ninh quốc gia, Luật Công an nhân dân, Luật An ninh mạng,… và trực tiếp là Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007, các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành.
Quá trình triển khai thực hiện pháp lệnh, công tác bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, bước đầu tạo lập hành lang pháp lý cho việc xác định danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, phân công trách nhiệm giữa các lực lượng chức năng và tổ chức thực hiện công tác bảo vệ, góp phần tích cực vào nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, sau gần 20 năm triển khai thi hành, Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007 đã bộc lộ những hạn chế, bất cập.
Bên cạnh đó, Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự đã được Quốc hội khóa XV thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 và thay thế Pháp lệnh Bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự năm 1994. Ngày 29/5/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 03/2026/UBTVQH16 về điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026, trong đó, quyết nghị bổ sung dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia vào Chương trình lập pháp năm 2026, trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2.
Do vậy, việc xây dựng dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia để thay thế Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007 là yêu cầu cấp thiết, để thể chế hóa các chỉ đạo của Đảng, phát huy tổng hợp sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong tổ chức xây dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân. Đồng thời, hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới.
So với thời điểm ban hành Pháp lệnh bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007, bối cảnh hiện nay đã thay đổi rất lớn như xuất hiện hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, hệ thống thông tin trọng yếu; gia tăng nguy cơ tấn công mạng. Các mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng trở nên phổ biến và nguy hiểm.
Thực tiễn qua gần 20 năm triển khai thi hành Pháp lệnh bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia năm 2007, Chính phủ đã quyết định đưa 14 cụm, tuyến công trình vào Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Công tác bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia được lãnh đạo Đảng, các cấp chính quyền, cơ quan liên quan quan tâm, tạo điều kiện hỗ trợ lực lượng chuyên trách thực hiện nhiệm vụ bảo vệ.
Tuy nhiên, việc rà soát, đánh giá các công trình có liên quan đến an ninh quốc gia thuộc lĩnh vực quản lý của các bộ, ngành để lập hồ sơ thẩm định còn gặp khó khăn, vướng mắc, bất cập, chưa có hành lang pháp lý đầy đủ...
Như vậy, theo Bộ Công an, việc xây dựng dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là yêu cầu cấp thiết. Dự kiến, dự án luật sẽ trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (dự kiến khai mạc vào tháng 10/2026) để giải quyết ngay vấn đề cấp bách là tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, kịp thời để bảo vệ các công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia đã và đang được triển khai xây dựng nhưng chưa có hoặc thiếu căn cứ pháp lý để áp dụng các biện pháp bảo vệ, đặc biệt là các công trình chứa an ninh quốc gia, an ninh chính quyền, hạ tầng số, hệ thống dữ liệu...