Hoàn thiện bộ máy tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng hiện đang được tổ chức lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Về phạm vi điều chỉnh, dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) quy định về nguyên tắc tổ chức điều tra hình sự; tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra; nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; điều tra viên và các chức danh khác trong điều tra hình sự; quan hệ phân công, phối hợp và kiểm soát trong hoạt động điều tra hình sự; bảo đảm điều kiện cho hoạt động điều tra hình sự và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Dự thảo luật có nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung đáng chú ý. Cụ thể, dự thảo luật không quy định Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong hệ thống cơ quan điều tra. Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, viện kiểm sát vừa thực hiện quyền công tố, kiểm sát lại vừa thực hiện thẩm quyền điều tra sẽ không bảo đảm được tính khách quan trong quá trình tố tụng hình sự. Đồng thời, bảo đảm mối quan hệ chế ước, kiểm soát lẫn nhau giữa cơ quan điều tra và viện kiểm sát.

Về tổ chức bộ máy của Cơ quan điều tra của Công an nhân dân, Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân, dự thảo luật quy định phù hợp với tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân đã được thực hiện từ ngày 1/3/2025; giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân để bảo đảm sự linh hoạt trong việc sắp xếp tổ chức bộ máy.

Dự thảo luật cũng đã sửa đổi tên các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra của hải quan, kiểm lâm, kiểm ngư và Công an nhân dân để phù hợp với cơ cấu tổ chức mới của các bộ và bổ sung thêm đoàn trinh sát vào các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra của Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển để phù hợp với quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

library-20260619164713-8e5ae773-9e30-4699-be5f-6d7521f5e547-dsc-3513.jpg
Bộ Công an tổ chức hội nghị tham vấn chính sách và lấy ý kiến hồ sơ dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) ngày 19/6/2026 vừa qua.

Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra của Công an nhân dân, dự thảo luật bổ sung thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đối với tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm về tham nhũng, chức vụ quy định tại Chương XXIII và Chương XXIV của Bộ luật Hình sự xảy ra trong hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ, công chức thuộc cơ quan điều tra, tòa án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền tiến hành hoạt động tư pháp khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án nhân dân (do bỏ Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao nên chuyển thẩm quyền điều tra sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an).

Đồng thời, bổ sung trường hợp các vụ án khác không thuộc thẩm quyền nhưng có ảnh hưởng đến an ninh quốc gia hoặc để bảo đảm khách quan thì việc phân công thuộc quyền của Bộ trưởng Bộ Công an do luật hiện hành chưa quy định rõ trường hợp này, bảo đảm hoạt động phân cấp phân quyền.

Dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh theo hướng bổ sung thẩm quyền điều tra vụ án hình sự về các tội phạm thuộc thẩm quyền của Công an cấp huyện trước đây; bổ sung thẩm quyền chỉ đạo, kiểm tra của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh đối với cơ quan của lực lượng Cảnh sát nhân dân được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng (hoặc phó trưởng) Công an cấp xã, Công an cấp xã, đồn Công an.

Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung theo hướng bổ sung thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng đối với tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm về tham nhũng, chức vụ quy định tại Chương XXIII và Chương XXIV của Bộ luật Hình sự xảy ra trong hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ, công chức thuộc cơ quan điều tra, tòa án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền tiến hành hoạt động tư pháp khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án quân sự (do bỏ Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự trung ương nên chuyển thẩm quyền điều tra của cơ quan này này sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng).

Về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, dự thảo luật bổ sung đoàn trinh sát trong lực lượng Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển là cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra.

Đồng thời, dự thảo luật cũng đã bỏ thẩm quyền thụ lý, điều tra, giải quyết toàn bộ vụ án từ giai đoạn khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tiến hành các hoạt động điều tra, kết thúc điều tra, chuyển hồ sơ vụ án sang viện kiểm sát trong thời hạn 1 tháng; giữ lại thẩm quyền khởi tố vụ án và tiến hành một số hoạt động điều tra trong thời hạn 7 ngày… Lý giải về đề xuất này, theo Bộ Công an, thực tiễn thời gian qua cho thấy các cơ quan kiểm ngư, cảnh sát biển, kiểm lâm, hải quan hầu như không thực hiện thẩm quyền thụ lý điều tra giải quyết toàn bộ vụ án trong vòng 1 tháng, mà chủ yếu tiến hành điều tra ban đầu và chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Bên cạnh đó, năng lực của cấp trưởng, cấp phó và cán bộ điều tra thuộc các cơ quan này khó đáp ứng đủ yêu cầu của việc điều tra trọn vẹn một vụ án từ khi khởi tố đến lúc chuyển Viện kiểm sát đề nghị truy tố.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Bộ máy mới phải tạo ra năng lực bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân

Bộ máy mới phải tạo ra năng lực bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm  vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển trọng tâm từ sắp xếp tổ chức sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới. Từ góc nhìn bảo đảm an ninh, trật tự, thông điệp ấy đặt ra yêu cầu rất rõ: tổ chức mới phải vận hành thông suốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, phát hiện sớm và xử lý sớm các vấn đề từ cơ sở, để mỗi chủ trương cải cách đều được kiểm chứng bằng sự bình yên, an toàn và hài lòng của nhân dân.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong cấp phiếu lý lịch tư pháp

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong cấp phiếu lý lịch tư pháp

Nghị định số 216/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp được ban hành đã tạo bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp (LLTP) theo hướng hiện đại, đồng bộ, chia sẻ, kết nối liên thông và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Đà Nẵng: Từ sự đồng thuận của lòng dân đến những đô thị mới

Đà Nẵng: Từ sự đồng thuận của lòng dân đến những đô thị mới

99,48% hộ dân tại 10 xã của TP Đà Nẵng đồng thuận với chủ trương thành lập phường trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng. Con số ấy không chỉ phản ánh sự thống nhất rất cao của nhân dân đối với chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính mà còn cho thấy niềm tin vào một giai đoạn phát triển mới của thành phố.

Bộ Công an lý giải đề xuất mở rộng đối tượng, nâng mức phạt hành chính

Bộ Công an lý giải đề xuất mở rộng đối tượng, nâng mức phạt hành chính

Tại dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ Công an đã đề xuất bổ sung đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính; đồng thời nâng mức phạt tiền nhằm khắc phục những khó khăn trong thực tiễn thi hành và tình trạng chế tài tiền phạt không bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm.

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh chuyển đổi số chống tham nhũng, tiêu cực

Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, công khai dữ liệu quy hoạch, đất đai, xây dựng; tăng cường giải quyết công việc trên môi trường điện tử có khả năng giám sát, lưu vết toàn bộ quy trình là những giải pháp TP Hồ Chí Minh đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Tăng cường nguồn lực cho công tác xây dựng pháp luật

Quỹ hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, trực thuộc Bộ Tư pháp, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ huy động, tiếp nhận và quản lý các nguồn lực hợp pháp nhằm hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, xây dựng chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Sửa đổi luật đáp ứng yêu cầu đổi mới, đảm bảo hiệu quả thực thi pháp luật

Thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện về xử lý vi phạm hành chính

Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) để lấy ý kiến góp ý của nhân dân. Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính được Bộ Công an đề xuất nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại, phù hợp với yêu cầu cải cách tổ chức bộ máy nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến

Theo nhà báo Hồ Quang Lợi, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, hiện là Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số, dù công nghệ có xoay vần, phát triển đến đâu, sự tử tế của người cầm bút vẫn là những giá trị bất biến để báo chí khẳng định vị thế trước "cơn lốc" mạng xã hội.

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Báo chí cách mạng trước thử thách an ninh thông tin trong thời đại số

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), bài viết “Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là lời nhắn gửi sâu sắc tới đội ngũ những người làm báo, mà còn đặt ra một yêu cầu có ý nghĩa chiến lược: báo chí cách mạng phải giữ vững sự thật, kiến tạo niềm tin, làm chủ công nghệ, góp phần bảo vệ an ninh thông tin, an ninh tư tưởng và trật tự, an toàn xã hội trong kỷ nguyên số.

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Nâng cao hiệu quả trong phòng, chống tội phạm xâm phạm sở hữu

Trong bối cảnh tội phạm xâm phạm sở hữu còn diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả áp dụng Bộ luật Hình sự là yêu cầu cấp thiết. Từ đó, góp phần bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của công dân, giữ vững an ninh, trật tự và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.