Họa sĩ Dương Thu Phương: Tôi đang đi tìm tiếng nói của chính mình

Đến với hội họa không sớm, nếu không nói là muộn nhưng Dương Thu Phương đã có hai triển lãm riêng của mình. Với chị, đó sẽ là một con đường dài và muốn tồn tại, đi xa, phải tìm được tiếng nói của chính mình.

- Được biết, chị là dân công nghệ, chuyên gia tư vấn của các dự án lớn, nhưng chị lại từ bỏ công việc ổn định đó để theo hội họa. Điều gì ở hội họa hấp dẫn chị đến thế?

+ Vâng, đối với tôi thì không có gì là ổn định. Tôi không thích sự ổn định, tôi thích sự dịch chuyển một cách tích cực. Trước đây khi làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin, tôi luôn đề xuất nguyện vọng với cấp trên được theo đuổi các dự án mới, vì tôi muốn được học hỏi, được làm những công việc mới và được thách thức chính bản thân mình. Và phải sau rất nhiều năm làm việc tôi mới phát hiện ra mình ưa thích công việc sáng tạo hơn bất kỳ công việc văn phòng khác.

Họa sĩ Dương Thu Phương.
Họa sĩ Dương Thu Phương.

- Theo đuổi hội họa và ngay lập tức một năm sau chị đã có triển lãm đầu tiên mang tên “I dream” - một triển lãm khá ấn tượng và được giới làm nghề đánh giá cao. Từ giấc mơ đó, chị đã đi đến đâu trong hành trình của mình?

+ Thực tế là tôi đã tự tìm hiểu và học về hội họa từ năm 2015 qua các tư liệu trên internet. Tôi vừa đi làm và buổi tối về say sưa vẽ, tôi chẳng có mấy tác phẩm được hoàn thiện vì thời gian buổi tối không đủ, hàng trăm bức vẽ dở dang bỏ đi. Mãi đến giữa năm 2016, tôi quyết định nghỉ ở công ty vì muốn dành nhiều thời gian cho việc nghiên cứu và thực hành hội họa. Từ đó tôi có nhiều thời gian hơn để suy nghĩ về một sự khởi đầu mới, tôi lên kế hoạch và tìm thầy theo học. Rất may mắn khi tôi gặp được thầy giáo, họa sỹ Lê Huy Tiếp vào dịp đầu năm 2017. Tôi đã gặp thầy ở xưởng làm việc tại số 17 Thành Công. Thầy bận vô cùng, vừa làm việc thầy vừa trao đổi với tôi. Tôi rất xúc động vì cuối buổi nói chuyện, thầy đã chấp nhận cho tôi theo học hội họa.

- Vậy thầy Lê Huy Tiếp có ảnh hưởng như thế nào đến phong cách của chị?

+ Trước hết thầy làm cho tôi hiểu về bản chất của hội họa mà trước đó tôi không hề biết, điều đó với tôi là quan trọng nhất. Thầy dạy cho tôi cách nghiên cứu và học tập ở các họa sỹ vĩ đại, các bậc thầy cổ điển như Leonardo Da Vinci, Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni… Thầy đã rất nghiêm khắc và dạy cho tôi nhiều điều, những bài học và trao đổi tại xưởng của thầy kéo dài nhiều tiếng đồng hồ, có những lúc tôi đã cảm thấy stress vô cùng và khóc. Thầy cũng giới thiệu và phân tích cho tôi về các nghệ sỹ ở những thời kỳ khác nhau, điều này giúp tôi ý thức và chọn lựa được cái gì mình nên hay không nên học ở họ. Thầy không muốn tôi ảnh hưởng phong cách của thầy, mỗi nghệ sỹ cần có phong cách riêng vì nguồn lực và điều kiện sống của mỗi người khác nhau. Nếu tôi muốn tồn tại và đi xa được, tự tôi sẽ phải tìm ra phong cách của mình.

- Một người làm nghề tay ngang chắc hẳn gặp rất nhiều khó khăn. Với nghệ thuật, con đường đó lại càng khắc nghiệt. Chị đã vượt qua những khó khăn đó như thế nào để theo đuổi đam mê của mình?

+ Tôi cho rằng không có gì dễ dàng đối với bất kỳ ai nếu họ muốn gặt hái được thành tựu trong công việc của mình. Đơn giản, tôi cho rằng sáng tạo là điểm mạnh của mình, tôi lựa chọn nó và như vậy tôi cần phải học tập, nghiên cứu và làm việc nghiêm túc để gặt hái được kết quả. Tôi ý thức được điều này rất rõ, với tôi đó là triết lý nhân - quả mà nếu chị để ý, tôi đã thể hiện nó trong rất nhiều tác phẩm trong bộ tranh "Tôi Mơ" của mình.

- Tôi thấy một Thu Phương mạnh mẽ, quyết liệt nhưng cũng mềm yếu, đàn bà, nữ tính trong “I dream”. Và 30-11 này, tại nhà sách Cá Chép, Phương lại trình làng một triển lãm độc đáo với những thiết kế trên chất liệu linen. Từ "Tôi Mơ" đến “Nụ hôn" thể hiện sự thay đổi trên con đường sáng tạo của chị như thế nào?

+ Vâng, có nhiều người nói tôi mạnh mẽ, điều này cũng đúng, tôi thích sự quyết liệt không chỉ trong công việc sáng tác hội họa mà ở mỗi công việc, tôi đều có kế hoạch thời gian cụ thể cho nó và cần nhìn thấy kết quả của việc thực hiện đó. Với hội họa cũng vậy, tôi luôn triển khai công việc giống như một kỹ sư phân tích thiết kế hệ thống hay một người quản trị dự án vậy.

Ở mỗi thời điểm, tôi có thể quan tâm đến nhiều chủ đề khác nhau nhưng tôi sẽ lựa chọn để thực hiện chủ đề mang lại cho tôi nhiều cảm hứng nhất và phù hợp với các nguồn lực tôi có ở thời điểm đó. Như chị thấy đấy, rõ ràng phía sau mỗi chủ đề là cả một hoặc nhiều câu chuyện, có thể nó chính là cuộc sống hiện thực, có thể là mơ ước, có thể là khát khao, hy vọng của chính người sáng tác muốn diễn tả trong các tác phẩm của mình.

Một điểm chung là tôi luôn lấy hình thể người làm những nhân vận trung tâm trong các tác phẩm của tôi. Cơ thể người, cả nam và nữ (đặc biệt trong tư thế nude) luôn đã và sẽ là nguồn cảm hứng lớn trong các sáng tác sau này của tôi.

Ở góc độ sáng tác, ở bộ tranh "Tôi Mơ", tôi vẽ cơ thể nude của người phụ nữ nhưng chỉ 1 nhân vật (single figure). Đến bộ tranh "Nụ Hôn", số lượng nhân vật mà tôi thể hiện là 2 (hay còn gọi là multi- figures), rõ ràng về mặt chuyên môn nó cần những kỹ thuật sáng tác khó hơn, phức tạp hơn. Và tôi muốn thách thức bản thân với mức độ khó tăng dần qua các chủ đề (hay tôi vẫn thường dùng là dự án) mới hơn.

Các tác phẩm của họa sĩ Dương Thu Phương.
Các tác phẩm của họa sĩ Dương Thu Phương.

- Vẽ tranh, làm thời trang, có vẻ Phương đang hướng tới một nghệ sĩ đa năng hơn là chuyên tâm cho hội họa?

+ Nghệ thuật là bao la và sự sáng tạo là không giới hạn. Tôi mơ ước trở thành một nghệ sỹ lành nghề trong lĩnh vực sáng tác nghệ thuật, điều này giúp tôi được khám phá bản thân mình tốt hơn, tất nhiên đi kèm là những thách thức về nguồn lực tài chính cũng như kiến thức chuyên môn, nhưng tôi muốn làm từng bước một cách chắc chắn và tối ưu nhất có thể, điều đó giúp tôi đến gần với ước mơ của mình hơn.

- Phương sống cả ở Áo và Việt Nam, nhưng các triển lãm của chị đều hướng về Việt Nam và mang đậm chất cổ điển. Chị gia nhập vào đời sống ở một trong cái nôi lớn của nghệ thuật như thế nào và nó có ảnh hưởng thế nào đến các sáng tác của chị?

+ Như chị thấy đấy, nghệ thuật là phi biên giới và phi ngôn ngữ. Hiện nay tôi sống và sáng tác ở Hà Nội và Innsbruck (Áo). May mắn cho tôi là có điều kiện được đi thăm nhiều bảo tàng với những tác phẩm hội họa, điêu khắc, nhiều công trình tượng đài và kiến trúc cổ điển; tất nhiên hành trình viếng thăm của tôi còn kéo dài rất dài nữa, mỗi dịp như thế tôi lại say mê với các tạo hình của các bậc thầy cổ điển và tôi luôn khao khát chạm được tới chân lý nghệ thuật theo cách nào đó trong hành trình sáng tác của mình.

Đây là lần triển lãm cá nhân lần thứ 2 của tôi ở Việt Nam, tất nhiên tôi rất hào hứng được tổ chức sự kiện nơi đây vì có sự ấm áp của gia đình và những người bạn, những người quen thân của mình. Hiện nay ở Áo thì tôi đang tham gia vào một hiệp hội Nghệ thuật Đổi mới (Art Innovation Association), tôi cũng đã có tham gia triển lãm quốc tế tại thành phố Innsbruck với những người bạn nghệ sỹ châu Âu khác, và tôi cũng hoàn toàn tự tin rằng một ngày không xa tôi sẽ làm triển lãm cá nhân của mình tại châu Âu, nhưng tôi cần thêm thời gian để chuẩn bị đủ tác phẩm cũng như các điều kiện tài chính khác nữa.

- Chị làm thế nào để giữ được chất Việt Nam, căn cốt Việt Nam trong các tác phẩm của mình?

+ Sau cuộc triển lãm "Tôi Mơ", đã có một bài viết trên trang cá nhân của một họa nói rằng các sáng tác của tôi thiếu hồn cốt dân tộc. Nhưng nếu chị để ý thì trong bộ tranh đó của tôi đều mang đậm triết lý Nhân - Quả của Phương Đông đó thôi. Hay những tác phẩm về "Nụ Hôn" lần này, thoáng qua chị có thể thấy về hình thức, diện mạo các nhân vật nam nữ trong đó có thể rất châu Âu, nhưng tinh thần mà tôi truyền tải trong các tác phẩm, đó là những nụ hôn, những cái ôm thật dịu dàng ấm áp, rất Việt Nam đó chứ.

Tôi thích quan điểm, hay thế giới quan về nghệ thuật của thiên tài triết học Oscar While: “Nghệ thuật là khoa học của cái đẹp và Toán học là khoa học của chân lý: không có trường phái quốc gia nào cho chúng cả. Thật vậy, một trường phái quốc gia đơn thuần chỉ là một trường phái tỉnh lẻ. Và thậm chí cũng chẳng có cái gì là trường phái nghệ thuật cả”.

- Tôi hình dung Dương Thu Phương là một trong số những người trẻ dám sống, dám theo đuổi đam mê. Chị muốn gửi gắm thông điệp gì cho những bạn trẻ đang trên con đường tìm kiếm đam mê của mình?

+ Như chị thấy đấy, tôi không còn quá trẻ, nhưng tôi vẫn muốn theo đuổi đam mê của mình, và chẳng có gì là muộn để bắt đầu một sự khởi đầu mới; nhiều người họ mới bắt đầu sự nghiệp riêng ở độ tuổi khi mà những người khác bắt đầu nghỉ hưu. Còn với những bạn trẻ, tôi nghĩ rằng các bạn cần học tập và làm việc một cách nghiêm túc cho đam mê của mình, khi các bạn sẵn sàng thì cơ hội tốt sẽ xuất hiện.

- Cảm ơn cuộc trò chuyện của chị!

Phan Chi (thực hiện)

Các tin khác

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan trên đất cố đô

Bảo tàng Nguyễn Tử Lan tọa lạc trên đường Đông Phương Hồng, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, do Nhà nghiên cứu Lịch sử Văn hóa Nguyễn Tử Chương sáng lập từ năm 2020. Đó là một không gian nghiêm tĩnh, lưu giữ những tư liệu, kỷ vật thiêng liêng về cựu chiến binh - nhà giáo Nguyễn Tử Lan cùng đồng đội - những người đã tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ ngay từ những ngày đầu, và góp phần không nhỏ làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.