Hé lộ chương trình trí tuệ nhân tạo của Lầu Năm Góc

Chương trình Trí tuệ nhân tạo trung tâm của Bộ Quốc Phòng Mỹ mới đây đã ký một hợp đồng trị giá 800 triệu USD với tập đoàn công nghệ thông tin Booz Allen Hamilton để sản xuất các công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ lính tham chiến.

Từ niềm tin vào sự vượt trội của trí tuệ nhân tạo…

Từ nhiều năm nay, Lầu Năm Góc vẫn liên tục nói rằng lượng dữ liệu tình báo ngày càng gia tăng của họ đòi hỏi phải có sự hỗ trợ của các thuật toán khoa học.

Thêm vào đó, một thí nghiệm gần đây từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng của Lầu Năm Góc (gọi tắt là DIA) chỉ ra rằng: trong trường hợp dữ liệu khan hiếm, trí tuệ nhân tạo thực tế cẩn trọng hơn các nhà phân tích thông tin khi đưa ra kết luận.

Giai đoạn đầu tiên của cuộc thí nghiệm rất đơn giản: dùng các dữ liệu cho sẵn để suy luận một con tàu có nằm trong vùng biển Hoa Kỳ hay không. Bằng các phương pháp luận khác nhau, tất cả đều thống nhất rằng con tàu được chỉ định đang nằm trong lãnh thổ Hoa Kỳ. Đến đây thì mọi chuyện vẫn ổn.

Giai đoạn hai, các nhà thí nghiệm thử cắt đứt kết nối với công cụ theo dõi tàu thuyền toàn cầu AIS. Về lý thuyết thì các nhà phân tích sẽ bớt tự tin hơn về kết luận của mình khi được cho ít dữ liệu hơn. Thế nhưng các nhà nghiên cứu lại tìm ra kết quả ngược lại. Con người, cụ thể là các chuyên gia trong lĩnh vực của họ, có xu hướng tự đánh giá quá cao khả năng suy luận kết quả chính xác của bản thân ngay cả khi được cung cấp lượng dữ liệu giới hạn.

Một máy bay giám sát không người lái được phóng đi từ căn cứ quân sự ở Kunduz, Afghanistan.
Một máy bay giám sát không người lái được phóng đi từ căn cứ quân sự ở Kunduz, Afghanistan.

Dù kết quả mới là sơ bộ nhưng nó đã cho ta một cái nhìn sơ lược về việc con người và trí tuệ nhân tạo sẽ bổ trợ cho nhau như thế nào trong công tác tình báo - một trong những lĩnh vực an ninh quốc phòng chủ chốt. Những nhà lãnh đạo quân sự Mỹ đang hy vọng trí tuệ nhân tạo sẽ giúp họ đưa ra các quyết định nhanh và tốt hơn, từ việc suy luận vị thế kẻ địch cho đến dự đoán các vụ khủng bố tiềm ẩn.

Không chỉ DIA, Bộ Tư lệnh Hoa Kỳ đặc trách Chiến dịch Đặc nhiệm (gọi tắt là SOCOM) cũng đang theo đuổi một số dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo và lập trình máy tính. Mục đích của họ là tạo ra các công cụ tìm hiểu thông tin, thực hiện nhiệm vụ nguy hiểm bằng robot, và phát hiện các hình thức gây nhiễu sóng mới.

Khi tướng Richard D. Clarke dẫn đầu lực lượng chiến dịch đặc nhiệm ở Afghanistan nhiều năm trước, ông dùng 90% thời gian để nghĩ về việc di chuyển và nổ súng - "nào là đột kích, nhiệm vụ bắt-giết, sự tiêu hao của lực lượng địch..." Clarke nói trong cuộc họp báo thường niên của Lực lượng Chiến dịch Đặc nhiệm. Nhưng khi ông trở lại Afghanistan vào năm ngoái với vai trò là Tổng Tư lệnh của SOCOM, ông nhận ra rằng các chỉ huy của Mỹ ngày nay sử dụng 60% thời gian của họ để nghiền ngẫm xem Taliban và người dân Afghanistan đang nghĩ gì, và các hành động của Mỹ có thể ảnh hưởng ra sao tới họ.

Ông cho rằng trí tuệ nhân tạo sẽ đóng vai trò lớn đối với chiến tranh thông tin trong tương lai của SOCOM. Vậy nên mùa hè tới, đơn vị này sẽ dựng lên một văn phòng mới để kiểm soát, hướng trí tuệ nhân tạo vào thông dịch ngôn ngữ, quét các máy tính xách tay và điện thoại di động được thu giữ, đối chiếu và ứng phó với hệ thống truyền tin của Taliban và hơn thế nữa.

SOCOM đang làm việc với Trung tâm Trí tuệ nhân tạo Liên hợp (gọi tắt là JAIC) về các sáng kiến mới này, đa số các là để tích hợp vào các công cụ hay phần mềm khác mà họ đã mua từ trước.

JAIC thậm chí còn đang thiết kế một công cụ trí tuệ nhân tạo sử dụng đa luồng dữ liệu để dự đoán các điểm nóng COVID-19 và các vấn đề vận tải cung ứng liên quan cho quân đội, quân y nước này.

… Tới bản hợp đồng triệu đô

Ngày 18/5 vừa qua, JAIC thông báo đã đặt hàng Tập đoàn Booz Allen Hamilton với một kế hoạch 5 năm nằm trong khuôn khổ Chương trình Trí tuệ nhân tạo trung tâm của Bộ Quốc phòng Mỹ. Hợp đồng này nhằm phân phối các sản phẩm vận dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ hoạt động chiến tranh và làm bàn đạp cho mục tiêu cài trí tuệ nhân tạo vào quá trình phân tích và ra các quyết định ở “mọi cấp” của Bộ Quốc phòng.

Booz Allen Hamilton sẽ tập trung vào nhận diện và tích hợp các công cụ phân tích tân tiến với những bộ dữ liệu đang có sẵn của Bộ Quốc phòng nhằm tạo ra một lợi thế thông tin mang tính quyết định để chuẩn bị cho các hoạt động chiến đấu trong tương lai. Việc này sẽ bao gồm: xếp tách dữ liệu, quản lý dữ liệu, đặt điều kiện dữ liệu, phát triển sản phẩm trí tuệ nhân tạo, và chuyển tiếp sản phẩm trí tuệ nhân tạo vào các chương trình và hệ thống phòng thủ hiện có trong toàn bộ các cơ quan của Bộ Quốc phòng.

Những mối lo ngại

Dù công nghệ trí tuệ nhân tạo có tiềm năng to lớn với con người, nhiều ý kiến e ngại về độ chính xác và tính nhân đạo của các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động quân sự làm dấy lên câu hỏi: làm thế nào để kiểm soát rủi ro?

Đáp lại câu hỏi đó, phát ngôn viên của Lầu Năm Góc cho biết họ đang trong giai đoạn cuối cùng để áp dụng bộ nguyên tắc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quân đội Mỹ. Bộ nguyên tắc này sẽ gần giống với bản dự thảo đã phát hành vào tháng 10 năm ngoái, nhấn mạnh sự kiểm soát của con người đối với việc phát triển, triển khai, sử dụng, và đầu ra của hệ thống trí tuệ nhân tạo quân sự.

Các nhà đạo đức học và học giả trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và vũ khí đã tán dương tin tức trên của Lầu Năm Góc, nhưng cũng nói thêm rằng vẫn còn một chặng đường dài, và rằng các rủi ro và mối lo ngại về ứng dụng quân sự của trí tuệ nhân tạo sẽ vẫn còn hiện hữu.

Phạm Anh (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.