Hành xử độc ác trên mạng xã hội bằng… bàn phím

Đa số chúng ta khi tham gia mạng xã hội đều tin rằng nó sẽ mang đến nhiều niềm vui và cả những sẻ chia lẽ sống đẹp đẽ với bạn bè, giữa con người với con người, Facebook là một ví dụ rất điển hình bởi sự phổ biến của nó.

Với hơn 20 triệu người sử dụng tại Việt Nam theo số liệu khảo sát cuối năm ngoái, đó là một phần thu nhỏ của xã hội đan xen giữa thực và ảo. Và hiển nhiên, chúng ta chắc chắn đã nhiều hơn một lần được chứng kiến sự đối xử độc ác, tàn nhẫn đủ để tin rằng hành xử điều ác với đồng loại hoàn toàn có thể thực thi bằng bàn phím. 

Thi thoảng lướt qua tin tức trên mạng xã hội Facebook, thật khó có thể hình dung nổi tại sao người ta đang dễ dãi lan truyền các đoạn clip đâu đó khắp mọi miền, tường tận tròn vành rõ chữ chửi bậy, cãi tay đôi, hỗn hào, làm nhục và cả bạo lực của một bộ phận đang là học trò với thầy cô giáo. Điều mà vài thập niên trước đây trong nhà trường không hề xảy ra.

Mọi so sánh đều khập khiễng, nhưng quả thực thời trước thì mọi hành động bất nhã ấy hình như không có cơ hội nhen nhóm xuất hiện.

Giờ đây khi các cô cậu học trò tân thời tiếp cận và biết rõ sức mạnh của truyền thông xã hội, khi trên tay lăm lăm "vũ khí" là những chiếc điện thoại di động để rình rập, cào bằng khoảng cách, ứng xử giữa thầy và trò thì dễ dẫn đến hành động vô cảm và tàn nhẫn

Mạng xã hội từng bước "đầu độc" tư duy để đám trẻ ấy dám làm tất cả những việc đó. Sức mạnh lan tỏa thông tin "lố" thời đại Internet vượt trội và cổ súy  vô hình trung tạo ra một góc xấu xí không câu chữ nào miêu tả nổi trong môi trường giáo dục. Đau xót lắm chứ.

Đáng tiếc hơn, những vết dơ học đường đó nhếch nhác tràn lan trên mạng, trên không ít trang thông tin, báo điện tử vô hình trung tạo thành một quán tính nhàm chán vô cảm với thứ văn hóa vô lễ đó, cũng chả mấy ai buồn lên án nó nữa. À cũng có đấy nhưng vô cùng yếu ớt, tôi luôn cố gắng ngoảnh nhìn về quá khứ để vớt vát tin rằng những điều tử tế chưa tuyệt chủng.

Mạng xã hội có khả năng phân chia khu vực an toàn thông tin thông qua sàng lọc việc chúng ta đang kết bạn với ai. Nếu như đám đông "bạn" ấy có một lớp lọc tốt thì nguy cơ tiếp cận những thông tin xấu giảm thiểu đáng kể, bạn sẽ không phải chứng kiến nhiều những bi kịch hoặc vô số câu chuyện độc ác trên mạng.

Tất nhiên điều đó không hoàn toàn tuyệt đối, những thứ "rác" vẫn đập vào mắt người dùng bởi nếu một câu chuyện nào đó được cho là đang vô cùng thu hút cộng đồng mạng, thuật toán cao siêu bên kia đại dương sẽ đưa điều đó đến "tận cửa", bạn sẽ phải đọc nó thụ động.

Có một cô gái mang biệt danh "Bella" luôn bị cộng đồng mạng Việt săn đuổi vài năm nay, không ai biết cô ta tên thật là gì, quê quán ở đâu. Bằng cảm quan có thể nhận thấy cô gái trẻ này đầu óc hoàn toàn không bình thường, mang thứ giọng the thé và có thói quen xấu ăn quỵt chuyên nghiệp từ taxi, nhà nghỉ cho đến cốc trà đá vỉa hè.

"Bella" là một thú vui, trò chơi đuổi bắt "thú vị" cho một đám đông cư dân mạng. Người ta đeo bám, truy đuổi, bạt tai cho vài cái, mạt sát, cà khịa… để "Bella" chửi lại bằng được - xong, đây rồi, quay clip có đầu có cuối và đẩy lên mạng xã hội. Cho đến nay số đoạn clip hạ nhục lên đến con số vài trăm, hàng vạn share (chia sẻ).

"Bella" không thể thoát dù đang đứng xin ăn bên lề đường quốc lộ xa xôi hoặc lững thững tay xách nách mang trong siêu thị tại Hà Nội. Chuyện cô ta đang mang thai cũng không khiến đám đông đó chùn tay, bởi chủ đề "Bella" luôn được tán thưởng.

Những cách cư xử tàn nhẫn trên thế giới mạng có giết được người không, câu trả lời là có. Đã có ít nhất 4 trường hợp tự sát, đều là những nạn nhân vô cùng trẻ, có thể chính vì quá trẻ đã khiến các nạn nhân tuổi đời chưa đến đôi mươi ấy đủ cứng cáp vượt qua được những màn tra tấn tinh thần bởi vô số chiến dịch làm nhục tập thể trên mạng xã hội. 

Câu chuyện gây chấn động và đau lòng về cái chết tức tưởi của một nữ sinh vừa tốt nghiệp lớp 12 ở Thạch Thất (Hà Nội) vì bị ghép "ảnh nóng" trên facebook vẫn còn chưa nguôi ngoai thì tiếp diễn một nạn nhân khác là nữ sinh sống tại thành phố Đà Nẵng suýt bỏ mạng do uống thuốc ngủ tự vẫn vì bị bôi nhọ trên Facebook.

Sự việc đã khiến phụ huynh của nữ sinh này phải gửi đơn kêu cứu đến các cơ quan chức năng và truyền thông yêu cầu làm rõ sự việc đồng thời yêu cầu ngăn chặn trang Facebook bôi nhọ vì đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý của một số nữ sinh.

Trong lá đơn của bà N.T.Ch. là phụ huynh của nữ sinh P.U.N. (cựu học sinh trường THPT T.P. - Đà Nẵng) gửi đến các phương tiện truyền thông phản ánh: Gia đình rất mong phương tiện truyền thông và các cơ quan chức năng mau chóng vào cuộc, tìm ra người lập ra trang facebook bôi nhọ, làm nhục các nữ sinh là những ai để xử lý theo pháp luật.

Bởi vì, không chỉ riêng con gái họ là nữ sinh U.N. lo sợ, thậm chí suýt mất đi tính mạng mà hiện còn rất nhiều các nữ sinh khác cũng bị trang facebook này gây ảnh hưởng đến tâm lý do bị nói xấu, lăng mạ. Việc những trang mạng công cộng mang tính tiêu cực xuất hiện làm ảnh hưởng đến tâm sinh lý các cháu mới lớn chưa ổn định, khiến các em hoang mang, ngại đến trường vì bị bạn bè trêu chọc, bàn tán...

“Một góc nào đó mạng xã hội nó thúc đẩy người ta dám làm việc ác, tàn nhẫn bởi tính ẩn danh, nó cũng là một đặc tính tồi tệ của một số người là thích vui trên nỗi đau kẻ khác. Hình thức làm nhục xưa cũ đã thay đổi bằng trận "ném đá" trên mạng, vết sẹo thương tích được thay thế bằng vết nhơ online, nhưng có một điểm không thay đổi, chúng tồn tại như một lời mời cho kỳ thị và định kiến”. Trích đoạn trong quyển sách "Thiện, ác và smart-phone" của tiến sĩ Đặng Hoàng Giang, một nạn nhân bị xỉ nhục tập thể vì một câu phỏng vấn đã bị cắt cúp.

Nhưng có một sự thật khác, chúng ta đã và đang sống với phần thế giới thực để luôn tỉnh táo rạch ròi giữa ảo và thật, người có tội phải chịu trách nhiệm với hành vi gây ra.  Những điều tốt đẹp của con người dành cho con người luôn hiện hữu như một bản năng thiện vốn có. Chắc chắn là vậy.

Trí Minh

Các tin khác

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

FBI đã triệt phá chợ đen trực tuyến Silk Road ra sao?

Vụ án rửa tiền và vận hành chợ đen mang tên Silk Road (Con đường tơ lụa) là một trong những vụ án lớn nhất liên quan đến đồng tiền Bitcoin được FBI triệt phá, tịch thu hơn 3,3 tỷ USD kèm theo nhiều tranh cãi chưa có hồi kết.

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Bóc gỡ băng nhóm đòi nợ thuê “núp bóng” doanh nghiệp

Để thực hiện ý đồ phạm tội, Phạm Văn Hoành mở công ty mua bán nợ để làm bình phong, ký hợp đồng “ma” rồi giao cho đám đàn em đi gây rối, hăm dọa con nợ buộc trả tiền, hưởng phần trăm hoa hồng. Những tưởng với phương thức, thủ đoạn tinh vi của mình sẽ che mắt được cơ quan chức năng, nhưng Hoành đã nhầm bởi toàn bộ hoạt động vi phạm pháp luật của hắn bị cơ quan Công an làm rõ.

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

An ninh hàng không: Khi mối đe dọa đã đổi chiều vào trong buồng lái

Sáng ngày 30/9/2026, chuyến bay FZ1073 của flydubai từ Dubai tới Tel Aviv, chở hơn 170 hành khách, đột ngột chúi mũi ở độ cao hàng nghìn mét giữa không trung. Vụ việc sau đó được chính Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận là do một phi công muốn “cố tình tìm cách cho máy bay lao xuống đất” nhưng đã được ngăn chặn kịp thời bởi các hành khách đã giúp "ngăn chặn một thảm họa kiểu 11/9". Nhưng chính vụ việc này lại đang làm chúng ta phải nhìn lại vấn đề an ninh hàng không theo cách ngược lại với vụ 11/9.

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Vợ chồng nhà tình báo Liên Xô thâm nhập “thánh địa” NATO

Mikhail Fyodorov (1916-2004) và Galina Ivanovna (1920-2010) là cặp vợ chồng điệp viên nằm vùng đầu tiên của Liên Xô được Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga giải mật. Dù đã hoạt động hiệu quả hơn 15 năm, thông tin về họ đến nay vẫn còn khá ít ỏi. Quốc gia nơi hai người thu thập bí mật chỉ được mô tả chung chung là “một nước Tây Âu nào đó”. Đáng chú ý, năm 1959, vợ chồng Fyodorov đã tuyển mộ thành công một nguồn tin đặc biệt quan trọng ngay tại trụ sở NATO.

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Khi các quốc gia Mỹ Latin phải học cách chiến đấu chung

Trong thời gian qua, trước tình trạng an ninh phức tạp, nhiều quốc gia khu vực Nam Mỹ đã đồng loạt tuyên chiến với các băng đảng tội phạm có tổ chức. Nhưng khi tội phạm xuyên quốc gia ngày càng phát triển, để thực hiện thành công những chiến dịch truy quét lớn, sự chia sẻ thông tin và phối hợp cùng hành động là yêu cầu bắt buộc.

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Lật tẩy những “tổng đài” lừa đảo xuyên quốc gia

Sau khi bị truy quét tại nhiều nước trong khu vực, các nhóm lừa đảo xuyên quốc gia có xu hướng dịch chuyển địa bàn, thuê căn hộ, biệt thự, khách sạn để hoạt động. Những vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ, TP Hồ Chí Minh… cho thấy thủ đoạn tổ chức ngày càng khép kín, tinh vi; đặt ra yêu cầu siết chặt quản lý cư trú và kịp thời nhận diện những điểm bất thường.

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

Tàu cá chở lượng ma túy khủng xuyên lãnh hải

1,16 tấn ma túy được vận chuyển bằng tàu cá tại vùng biển giáp ranh Việt Nam - Indonesia bị thu giữ, 9 đối tượng bị khởi tố với nhiều tội danh. Đây được xác định là đường dây mua bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia trên biển có quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng với lượng tang vật thu giữ trên biển lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Đồng thời cho thấy sự tinh vi trong phương thức, thủ đoạn, liều lĩnh của các đối tượng buôn ma túy.

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Thắp lửa bình yên nơi phố núi Lạng Sơn

Giữa phố núi Lạng Sơn, có những cán bộ, chiến sĩ không chỉ giữ bình yên cuộc sống cho nhân dân bằng những công việc, nhiệm vụ chuyên môn thầm lặng mà còn bằng những video tuyên truyền pháp luật thu hút hàng triệu lượt xem. Chính từ những việc làm bình dị ấy, một "thế trận lòng dân" đã và đang được bồi đắp vững chắc nơi cửa ngõ biên cương.

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Cuộc chiến của INTERPOL trước làn sóng tội phạm mới ở Trung Đông - Bắc Phi

Trong bối cảnh khu vực Trung Đông - Bắc Phi (MENA) liên tục phải đối mặt với những bất ổn trong thập kỷ qua, giới tội phạm quốc tế đã tìm thấy ở đây những cơ hội mới để thiết lập mạng lưới của mình. Từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến vận hành như những "nhà máy" tội phạm mạng, những tuyến đường ma túy cho tới các mạng lưới buôn người lợi dụng làn sóng di cư, MENA đang trở thành tâm điểm mới của vấn đề an ninh toàn cầu.

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Triệt phá nhiều đường dây cờ bạc dưới dạng cá độ bóng đá

Qua hơn 2 tháng liên tục theo dõi, từ giữa tháng 7 cho đến giữa tháng 8/2026, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP Hồ Chí Minh đã triệt phá thành công 6 đường dây tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá. Trong thời gian trên, cơ quan Công an cũng đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố và tạm giam 40 bị can để điều tra về các tội “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc”. Bước đầu xác định tổng số tiền giao dịch lên đến 559 tỷ đồng.

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Điệp viên vào vai thực tập sinh tại trụ sở NATO

Một nữ thực tập sinh từng làm việc tại SHAPE, Bỉ đã bị bắt với cáo buộc gián điệp sau khi bộ phận an ninh NATO phát hiện dấu hiệu bất thường. Từ thông tin ban đầu, cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai điều tra, khám xét nơi ở và nơi làm việc của

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

James Bond - sự thật phía sau huyền thoại

Nếu James Bond bước ra từ màn ảnh, có lẽ ông sẽ khó sống sót lâu trong thế giới tình báo thực sự. Ngoài đời, một điệp viên càng nổi tiếng càng dễ bị lộ, còn người thành công thường là kẻ không ai nhớ mặt. Kỳ lạ thay, một trong những nhân vật quan trọng truyền cảm hứng cho Ian Fleming - nhà văn Anh, người sáng tạo nhân vật James Bond - lại là Dusko Popov, một điệp viên hai mang với phong thái hào hoa và khả năng giao tiếp đặc biệt.

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Vì sao ngày càng nhiều thanh thiếu niên bị lôi kéo vào con đường cực đoan?

Báo cáo phân tích được tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) chia sẻ với các quốc gia thành viên mới đây đã đưa ra một kết luận đáng chú ý: giới trẻ không còn là nạn nhân thụ động của tuyên truyền cực đoan mà đang trở thành đối tượng bị nhắm tới có chủ đích. Kết luận này đã xác nhận mối lo bấy lâu nay của chúng ta về một thế hệ trẻ đang lớn lên giữa những luồng tư tưởng cực đoan đầy rẫy trên nền tảng số.

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Cựu nhân viên tình báo Italy và dấu hỏi về kênh chuyển tin mật

Tháng 5/2025, Văn phòng Công tố Rome (Italy) mở cuộc điều tra liên quan đến nghi vấn chuyển giao thông tin mật. Sau quá trình điều tra kéo dài hơn một năm, ngày 7/7/2026, cơ quan chức năng Italy thông báo bắt giữ hai người, trong đó có một cựu sĩ quan Carabinieri 59 tuổi từng làm việc trong cộng đồng tình báo, với cáo buộc chuyển thông tin mật.

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Chung sức ngăn chặn tội phạm lừa đảo toàn cầu

Khi một mạng lưới tội phạm có thể vận hành đồng thời tại Campuchia, rửa tiền tại Singapore và nhắm tới nạn nhân ở Mỹ hay Australia chỉ trong một cú nhấp chuột, không một quốc gia đơn lẻ nào còn đủ khả năng ngăn chặn. Vì vậy, những chiến dịch hợp tác lớn như Chiến dịch First Light 2026 đã trở thành minh chứng rõ nét nhất cho việc hợp tác quốc tế trong cuộc chiến chống lừa đảo xuyên biên giới.

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Hệ lụy từ mối quan hệ tình báo giữa Anh và Mỹ

Theo trang tin trực tuyến Nga “Đánh giá quân sự” (ETR), trong phim ảnh hay truyền hình, MI.6 và CIA luôn thủ thế tay đôi. Còn trong các tài liệu giải mật, họ lại đứng cùng một phe. Vậy đâu là sự thật?

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Thâm nhập “chợ đen” giấy tờ giả

Đường dây mua bán văn bằng, chứng chỉ giả núp bóng dưới các tên gọi chuẩn chỉnh như, CLB tư vấn pháp luật, trung tâm tư vấn việc làm, thậm chí ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy. Từ đây, các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ từ mọi ngành nghề, công việc được rao bán một cách rất kín đáo và tinh vi.

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.