Haiti: Ai đứng sau vụ ám sát Tổng thống?

Đất nước Haiti nghèo khó ở Caribe có nguy cơ tiếp tục bất ổn sau vụ sát hại Tổng thống Jovenel Moise hôm 7-7. 6 tay súng bị bắt giữ, 7 bị tiêu diệt và cuộc truy lùng vẫn đang tiếp tục trong khi đất nước không có nguyên thủ cũng như quốc hội để quyết định nhiều vấn đề hệ trọng.

Các quan chức Haiti cam kết sẽ tìm ra tất cả những kẻ chịu trách nhiệm cho cuộc đột kích sát hại Tổng thống Moise. Chính phủ Haiti đã ban bố tình trạng khẩn cấp trong 2 tuần để truy lùng những kẻ ám sát. Thủ tướng tạm quyền, Claude Joseph lên truyền hình kêu gọi người dân bình tĩnh và tuyên bố “hành động man rợ này sẽ bị trừng trị!”.

Tổng thống Moise, cựu doanh nhân 53 tuổi và vợ đã bị những sát thủ có vũ trang chuyên nghiệp bắn chết vào khoảng 1 giờ sáng ngày 7-7 giờ địa phương. Cuộc tấn công diễn ra tại ngôi nhà của ông Moise ở quận Pelerin 5 của Pétionville, một khu vực giàu có của thủ đô Port-au-Prince. Cảnh sát cho biết, ông Moise đã bị bắn hàng chục phát và chết ngay tại hiện trường, còn vợ ông thì bị thương nặng. Văn phòng và phòng ngủ của tổng thống đã bị lục soát. Đã diễn ra một cuộc đấu súng khi cảnh sát truy đuổi những sát thủ. 7 trong số các nghi phạm đã bị tiêu diệt. 6 người bị bắt giữ và 3 sĩ quan cảnh sát bị bắt làm con tin được giải thoát.

Vụ tấn công xảy ra chỉ 24 giờ sau khi ông Moise bổ nhiệm Thủ tướng mới, Ariel Henry, để đảm nhiệm vị trí người đứng đầu Chính phủ và chuẩn bị đất nước cho cuộc bầu cử tổng thống trong 2 tháng tới. Hôm 8-7, đất nước Haiti đã trở thành quốc gia không có nguyên thủ, còn quốc hội thì đã bị đình chỉ từ lâu, 2 thủ tướng lâm thời - người mới nhất sẽ tuyên thệ nhậm chức trong những ngày tới. Giới quan sát nhận định, vụ ám sát có thể sẽ đẩy quốc gia Caribe nghèo khó vào tình trạng hỗn loạn hơn nữa sau vài năm bất ổn chính trị và bạo lực.

Cố Tổng thống Haiti Jovenel Moise.

Cố Tổng thống Haiti Jovenel Moise.

Các giả thuyết về kẻ đứng sau vụ sát hại Tổng thống Moise đang lan truyền ở cả Haiti và nước láng giềng Cộng hòa Dominica. Giữa các tuyên bố rằng một số kẻ tham gia vụ tấn công nói tiếng Tây Ban Nha, tờ Diario Libre của Dominica đưa tin rằng các nhà điều tra ở đó đang xem xét khả năng một số sát thủ có thể đã trốn khỏi Haiti. Lại có một giả thuyết cho rằng một đội nổi tiếng gồm người Colombia và Venezuela đã ký hợp đồng với những nhân vật quyền lực ở Haiti liên quan đến buôn bán ma túy và tội phạm khác đã ra lệnh sát hại ông Moise.

Theo Đại sứ Haiti tại Washington, Bocchit Edmond, những kẻ ám sát ông Moise tuyên bố là thành viên của Cơ quan Kiểm soát ma túy Mỹ (DEA) khi họ bước vào nơi ở của ông. Edmond nói với tờ The Guardian: “Đây là một cuộc tấn công của biệt kích được dàn dựng tốt. Họ tự giới thiệu mình là đặc vụ DEA, nói với mọi người rằng họ đến thực thi nhiệm vụ của DEA”. Trong video lan truyền trên mạng xã hội, người ta nghe thấy một người đàn ông nói giọng Mỹ bằng tiếng Anh qua loa: “Hoạt động của DEA. Mọi người đứng xuống. Hoạt động của DEA. Mọi người lùi lại, đứng xuống”. Edmond nói: “Đó có thể là lính đánh thuê nước ngoài, vì đoạn phim cho thấy họ nói bằng tiếng Tây Ban Nha. Đó là thứ được thực hiện bởi bởi những kẻ giết người chuyên nghiệp”. Các quan chức cấp cao của Haiti thì cho rằng trong số các nghi phạm có người Haiti.

Reginald Boulos, một doanh nhân và lãnh đạo đảng MTV Ayiti đối lập, phủ nhận việc phe đối lập Haiti muốn ông Moise chết hoặc có đủ nguồn lực để thực hiện vụ giết người. Phát biểu với tờ báo Haiti Times có trụ sở tại Mỹ, Boulos nói: “Tôi không nghĩ rằng phe đối lập ở Haiti lại mong muốn làm hại Tổng thống Moise. Tôi không cảm thấy phe đối lập Haiti có khả năng thực hiện một nhiệm vụ được tổ chức tốt như vậy”.

Đất nước Caribe nghèo khó với khoảng 11 triệu dân đã phải vật lộn để đạt được sự ổn định kể từ sau sự sụp đổ của chế độ độc tài Duvalier vào năm 1986, tiếp sau đó là một loạt cuộc đảo chính và sự can thiệp của nước ngoài.

Năm 2017, ông Moise được bầu làm người kế nhiệm Michel Martelly và từng được xem là lựa chọn dễ uốn nắn và ưa thích của tầng lớp doanh nghiệp. Nhưng, ông ngày càng xa lánh một số người ủng hộ mình khi phe đối lập thách thức tính hợp pháp của ông.

Thời gian tại vị của ông được đánh dấu bằng sự gia tăng bất ổn chính trị, các cáo buộc tham nhũng và tranh chấp kéo dài về thời điểm ông tại chức sẽ kết thúc. Ông đã cầm quyền bằng sắc lệnh trong hơn một năm sau khi đất nước không tổ chức được cuộc bầu cử lập pháp và ông muốn thúc đẩy các thay đổi hiến pháp gây tranh cãi.

Đã có những giai đoạn liên tục xảy ra các cuộc biểu tình và bạo lực đường phố và sự gia tăng bạo lực băng đảng, một số trong số đó gắn liền với các đảng phái chính trị. Phe đối lập của Haiti tuyên bố ông Moise lẽ ra phải từ chức vào ngày 7-2 trùng với kỷ niệm 5 năm cuộc bầu cử bị hủy bỏ năm 2015 vì những cáo buộc gian lận. Họ cáo buộc rằng vì ông Moise không tổ chức được cuộc bầu cử lập pháp vào năm 2019 nên ông đã vi phạm hiến pháp năm 1987 của đất nước.

Thực tế là dưới sự lãnh đạo của ông Moise, tội phạm bạo lực và chính trị đã trở nên không thể phân biệt được, với căng thẳng leo thang trong bối cảnh cạnh tranh quyền lực và tài nguyên, trong đó các băng nhóm vũ trang được các nhân vật chính trị và kinh doanh đối thủ hậu thuẫn. Một số nhà phê bình đã cáo buộc tay chân thân tín của ông Moise sử dụng liên minh G9 đáng sợ gồm 9 băng nhóm Haiti, do cựu cảnh sát Jimmy Cherizier (còn được gọi là Bar Grill), cầm đầu, nhắm vào đối thủ.

Sự bất ổn đã trở nên trầm trọng hơn bởi vụ bê bối Petrocaribe, một cuộc tranh cãi nảy sinh từ kế hoạch mua dầu chiết khấu từ Venezuela bằng tín dụng giá rẻ. Ý tưởng là để giải phóng quỹ cho các kế hoạch xã hội nhưng tiền đã được các chính trị gia bỏ túi.

Đầu năm nay, giữa những cáo buộc của ông Moise về một âm mưu đảo chính có kế hoạch giết ông và các cuộc biểu tình mới, ông chuyển sang bảo vệ vị trí của mình, ra lệnh bắt giữ 23 người bao gồm một thẩm phán Tòa án Tối cao và một quan chức cảnh sát cấp cao.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.