Hai “Sáng kiến”, một cuộc cạnh tranh

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tăng tốc triển khai Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương bằng sáng kiến “Tầm nhìn kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương” nhằm cạnh tranh với sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc.

Được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình công bố vào mùa thu năm 2013, một chiến lược mới của Trung Quốc với tên gọi sáng kiến “Vành đai và Con đường” - BRI là một nỗ lực dài hạn của Bắc Kinh nhằm kết nối các khu vực của châu Á, Trung Đông, châu Phi và châu Âu thông qua việc xây dựng cảng, đường ray, đường bộ, đường ống dẫn, các mạng viễn thông và các loại hình cơ sở hạ tầng khác.

Về mặt địa lý, BRI bao gồm các quốc gia chiếm 65% dân số thế giới và 1/3 sản lượng kinh tế thế giới. Trung Quốc có kế hoạch dành hơn 1.000 tỷ USD để hỗ trợ cho sáng kiến này, hiện bao gồm 2 phần chính: “Con đường tơ lụa trên biển thế kỷ 21” kéo dài từ Đông Nam Á qua Ấn Độ Dương tới biển Địa Trung Hải; và “Vành đai kinh tế Con đường tơ lụa” trải dài khắp khu vực Á-Âu với các nhánh kết thúc ở Pakistan, châu Âu và các địa điểm tiềm năng khác.

Một “Con đường tơ lụa kỹ thuật số mới” bao phủ cả hành lang trên biển và trên đất liền với cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin liên lạc có thể cuối cùng sẽ trở thành phần chính thứ 3 của BRI.

Phía Mỹ nhận định, tầm ảnh hưởng của BRI là rất lớn. Ngay cả khi nhiều dự án chưa bao giờ được thực hiện đầy đủ, nó vẫn có thể định hình lại bối cảnh kinh tế và địa chính trị theo những cách có thể gây ra một thách thức đối với trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc hiện nay.

Trước kia, phản ứng của Mỹ trước BRI liên tục thay đổi. Chính quyền B.Obama chưa bao giờ chính thức hóa một quan điểm đối với BRI. Trong khi đó, chính quyền D.Trump đã bày tỏ những quan điểm rõ ràng hơn về BRI, bày tỏ lo ngại về tác động của nó đối với các tiêu chuẩn toàn cầu và khả năng thúc đẩy các lợi ích địa chính trị của Trung Quốc.

Không giống như những người tiền nhiệm thời cựu Tổng thống Obama, các quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công khai nói về BRI. Trong phiên điều trần trước Quốc hội, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã thẳng thắn nhận xét: “Trong một thế giới toàn cầu hóa, có nhiều vành đai, nhiều con đường và không quốc gia nào có thể tự cho mình quyền tuyên bố về một vành đai, một con đường”.

Phát biểu tại Diễn đàn Quỹ Hội đồng Đại Tây Dương - Hàn Quốc năm 2017, Ngoại trưởng Mỹ Tillerson đã công khai chỉ trích BRI: “Sự phát triển kinh tế của Trung Quốc, theo quan điểm của chúng tôi, cần diễn ra trong hệ thống các quy tắc và chuẩn mực quốc tế và “Một vành đai, một con đường” dường như muốn xác định các quy tắc và chuẩn mực của riêng nó”.

Thủ tướng Ấn Độ N.Modi và Tổng thống Mỹ D.Trump. Ảnh: Moneycontrol.
Thủ tướng Ấn Độ N.Modi và Tổng thống Mỹ D.Trump. Ảnh: Moneycontrol.

Sự hoài nghi phổ biến bên trong chính quyền Tổng thống Donald Trump về các ý định của Bắc Kinh cùng những lo ngại về hệ quả lâu dài của BRI có thể lý giải cho việc vị trí của nó đã được nâng cao trong chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc. Chính quyền ông Trump bắt đầu hành động theo các mối lo ngại này.

Ông Trump đã tuyên bố tại Diễn đàn Doanh nghiệp APEC rằng Mỹ sẽ cải tổ lại các thể chế tài chính dành cho phát triển của nước này để tạo động lực mới cho đầu tư. Khía cạnh hứa hẹn nhất trong phản ứng đang gia tăng của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với BRI là sự hợp tác ngày càng tăng với các đồng minh và đối tác.

BRI dường luôn là một chủ đề thảo luận trong các cuộc họp cấp cao gần đây với Ấn Độ, cũng như các cuộc đàm phán 4 bên Mỹ-Nhật Bản-Australia-Ấn Độ, được gọi là Bộ tứ. Nhìn chung, chính quyền Tổng thống Donald Trump dường như có xu hướng phát triển một cách đối phó chiến lược mạnh mẽ đối với BRI.

Thực tế, mặc dù không nhắc đích danh BRI, chiến lược an ninh quốc gia của chính quyền Tổng thống Donald Trump thừa nhận một sự “cạnh tranh địa chính trị giữa tầm nhìn tự do và hà khắc về trật tự thế giới đang diễn ra ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”.

Theo Sáng kiến Tầm nhìn kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương, Mỹ, Ấn Độ và một số nước có cơ hội để cùng xác định và triển khai một tầm nhìn địa kinh tế cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương dựa trên các giá trị chung về tính tự do và minh bạch, bởi cả Washington và New Delhi đều bày tỏ lo ngại trước BRI.

Mỹ cần sự hợp tác với Ấn Độ, bởi không bên nào có đủ nguồn lực để định hình nó một cách hiệu quả và chắc chắn không đưa ra được một phương án thay thế thuyết phục. Chỉ bằng cách hợp tác cùng nhau - và với các đối tác chung tư tưởng khác - Mỹ và Ấn Độ mới có thể phát triển một cách ứng phó hiệu quả với BRI, với mục tiêu cuối cùng là củng cố trật tự thế giới.

Để liên kết các cách tiếp cận tương ứng đối với BRI, Mỹ và Ấn Độ đang thực hiện một loạt hành động đơn phương, song phương và đa phương để hình thành một trung tâm phát triển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Mỹ có kế hoạch phát động một sáng kiến liên ngành tập hợp các nhân vật quan trọng, các công cụ và nguồn lực từ Mỹ để tập trung vào cơ sở hạ tầng trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tăng cường hành lang kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương. Sử dụng sáng kiến Tầm nhìn kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương như một cách thúc đẩy sự kết nối trong khu vực Nam Á và Đông Nam Á. Gia tăng các dự án cụ thể trên các lĩnh vực. Quảng bá các mô hình tăng trưởng doanh nghiệp. Phối hợp trong bất cứ lĩnh vực nào có thể, Mỹ và Ấn Độ cần khởi động một loạt diễn đàn doanh nghiệp cho các nước trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương để cung cấp cho họ một mô hình tăng trưởng bền vững.

Bước đi tiếp theo, Mỹ và Ấn Độ xúc tiến việc đưa Ấn Độ trở thành thành viên của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC). Kết hợp các khoản đầu tư chiến lược giữa Mỹ-Ấn Độ-Nhật Bản-Australia. Theo các chuyên gia chính trị của Mỹ, Ấn Độ và Mỹ cần phải làm việc cùng nhau để tạo ra một khuôn khổ chiến lược nhằm xác định các khu vực địa lý và các dự án chủ chốt trong khu vực, đảm bảo các khoản đầu tư ưu tiên dựa trên sự kết hợp các tiêu chí về kinh tế, phát triển và quân sự.

Để thúc đẩy mối quan tâm chung này, 2 nước cần kết hợp các cách tiếp cận của họ đối với BRI, tận dụng tất cả công cụ sức mạnh quốc gia để định hình sáng kiến này khi có thể, hợp tác với Trung Quốc khi thích hợp và cạnh tranh khi cần thiết.

Huyền Hoa

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?