Là người lãnh đạo Lữ đoàn Anwar al-Awlaki của IS, “góa phụ trắng” được biết đến như một nhà tuyển dụng và đào tạo chiến thuật chiến đấu cho các muhajirat (nữ chiến binh thánh chiến) đến từ các nước châu Âu. Tin vào lời đường mật của bà ta, chỉ riêng ở nước Anh, đã có hơn 150 phụ nữ tham gia IS…
Từ ca sĩ nhạc rock đến “nữ chiến binh thánh chiến”
Chào đời ngày 17-11-1968 tại Greenwich, đông nam London, Sally Anne Frances Jones, lập trình viên máy tính đồng thời vừa là ca sĩ, vừa chơi guitar cho ban nhạc rock Krunch ở nước Anh trong thập niên 1990. Sau khi lấy chồng, sinh con, Sally cải sang đạo Hồi rồi năm 2013, bà ta bỏ chồng, dẫn con trai 8 tuổi là Joe “JoJo” Dixon từ xứ Kent, Anh Quốc đến Syria gia nhập hàng ngũ IS để “thánh chiến”.
Tại thành phố Raqqa, Syria, Sally kết hôn với Junaid Hussain, cũng là lập trình viên người Jordan quốc tịch Pháp nhưng cư trú ở Birmingham, Anh quốc. Năm 2012, Junaid Hussain khi ấy 18 tuổi, bị cảnh sát Anh quốc bắt giam 6 tháng vì đe dọa Thủ tướng Tony Blair trên mạng Internet. Được tha, Junaid Hussain đến Syria gia nhập IS. Khi IS thành lập nhóm hacker máy tính, gọi là “TeaMp0isoN”, Junaid Hussain cùng Sally - lúc này có cái tên Arab là Umm Hussain al-Britani - nhận nhiệm vụ tuyển mộ “tin tặc” từ các nước châu Âu - trong đó đặc biệt là Anh quốc.
 |
| “Góa phụ trắng” Sally và con trai Joe “JoJo” Dixon trước ngày gia nhập IS. |
Chưa làm được trò trống gì, ngày 25-8-2015, Junaid Hussain bị giết trong một cuộc không kích của Mỹ vào thành phố Raqqa. Trước cái chết của chồng, thay vì đau buồn thì Sally lại rất tự hào vì: “Anh ấy đã hi sinh cho đức Allah bởi kẻ thù lớn nhất của Ngài”.
Vài tháng sau khi Hussain chết, nhận ra tính cách “sắt máu” của Sally, những kẻ cầm đầu IS chuyển bà ta sang lãnh đạo Lữ đoàn nữ chiến binh thánh chiến Anwar al-Awlaki với mức lương hàng tháng là 520 bảng Anh, cộng với tiền thưởng 226 bảng, đồng thời được IS phong tặng danh hiệu “góa phụ Shahid” (vợ của người tử vì đạo). Cũng từ lúc này, Sally còn được gọi là “góa phụ trắng” vì bà ta là người da trắng.
Theo các tài liệu của IS do quân đội Syria thu được, phụ nữ - nhất là những người có chồng đã chết luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ để nhanh chóng được lên “thiên đường” đoàn tụ với chồng. Thậm chí họ còn có thể dùng cả con cái của họ làm kế nghi binh bất kể số phận ra sao. Bên cạnh đó, họ cũng ít bị chú ý hơn nam giới.
Ở cương vị lãnh đạo Lữ đoàn Anwar al-Awlaki, Sally trực tiếp huấn luyện các “muhajirat” cách sử dụng vũ khí, chế tạo bom từ những vật liệu dễ tìm và chiến thuật đánh bom tự sát rồi đưa họ về các quốc gia nơi họ đã ra đi. Ở đó, họ sẽ chiến đấu dưới hình thức “sói đơn độc”. Hồ sơ của Cơ quan chống khủng bố Anh quốc cho thấy năm 2016, Sally là một trong những kẻ đã trực tiếp chỉ huy các vụ tấn công khủng bố ở London, Glasgow và Wales trong suốt tháng ăn chay Ramadan.
Một chiến binh IS lúc ra hàng quân đội Syria đã nói về Sally như sau: “Bà ấy là tấm gương để IS tuyển mộ những phụ nữ phương Tây bởi lẽ không dễ dàng thuyết phục một phụ nữ da trắng theo Cơ đốc giáo, một ca sĩ nhạc rock cải sang đạo Hồi và tham gia thánh chiến”.
Ông Michael S. Smith, cố vấn của Cơ quan chống khủng bố Anh quốc cho biết ông không ngạc nhiên về vai trò mới của Sally: “Hồi đầu năm nay, trên trang mạng Twitter, “góa phụ trắng” đã khẳng định là sẽ đánh cho nước Anh tan tác theo lệnh của Abu Musab al-Zarqawi - kẻ cầm đầu IS bằng cách huấn luyện những nữ chiến binh - đặc biệt là những người có thành viên trong gia đình chết vì thánh chiến”.
Không chỉ điều khiển những nữ chiến binh đánh bom tự sát mà “góa phụ trắng” còn lôi cả con mình vào cuộc. Hồi đầu tháng 6-2017, một video clip do IS công bố cho thấy con trai của Sally là Joe “JoJo” Dixon cùng 5 trẻ em da trắng, trong đó có một trẻ người Anh, tên “thánh chiến” là Abu Abdullah al-Britani, chặt đầu một nhóm tù nhân người Kurd. Bị Liên Hiệp Quốc liệt vào danh sách những kẻ khủng bố, nước Anh và Mỹ coi Sally là “phần tử cần phải tiêu diệt”, “góa phụ trắng” vẫn ngang nhiên kêu gọi trên trang Twitter: “Hỡi tất cả các bạn Cơ đốc giáo, các bạn hãy cắt cổ kẻ thù bằng dao rồi treo đầu nó lên lan can ở Raqqa. Hãy đến đây, tôi sẽ dạy các bạn làm điều đó”.
Tiêu diệt “góa phụ trắng”
Khi quân đội Syria với sự hỗ trợ của máy bay Nga tiến hành chiến dịch giải phóng thành phố Raqqa, “góa phụ trắng” trực tiếp lãnh đạo Lữ đoàn Anwar al-Awlaki điên cuồng chiến đấu chống trả. Vũ trang bằng súng tiểu liên, súng bắn tỉa và súng chống tăng, những “muhajirat” len lỏi qua từng con phố, từng dãy nhà, lợi dụng thời cơ “cắn trộm” vài nhát rồi sau đó giấu súng, trà trộn vào những đoàn người tị nạn.
 |
| Junaid Hussain, chồng sau của Sally. |
Thiếu tá Azadeh, chỉ huy một đơn vị quân Syria đánh vào Raqqa cho biết: “Chúng tôi buộc lòng phải áp dụng một biện pháp không lấy gì làm tế nhị, đó là yêu cầu tất cả các phụ nữ khi đi qua những chốt kiểm soát phải cởi áo choàng và mạng che mặt nhằm đề phòng họ đeo đai bom hoặc mang súng nhưng rất ít khi chúng tôi phát hiện thấy, mà chỉ tìm thấy vũ khí được cất giấu trong những đống đổ nát. Nhiều khẩu súng nòng vẫn còn ấm, chứng tỏ nó vừa được bắn xong”.
Khi phần lớn các khu vực ở Raqqa do IS kiểm soát rơi vào tay quân Chính phủ Syria, nhiều tay súng IS - trong đó có Sally chạy về thị trấn biên giới Mayadin nằm giữa Syria và Iraq. Dựa vào tin tình báo, ngày 27-6-2017, hai máy bay không người lái của Mỹ - một chiếc làm nhiệm vụ trinh sát mục tiêu còn chiếc kia sau khi nhận được thông tin từ chiếc thứ nhất, đã phóng một quả tên lửa Predator xuống một căn nhà trong thị trấn này, nơi được cho là chỗ ẩn náu của Sally.
Tin tình báo khẳng định 9 thành viên IS trong nhà đều thiệt mạng, gồm cả Sally và con trai Joe “JoJo” Dixon, 12 tuổi. Nhưng với sự thận trọng cần thiết vì trước đây từng có 3 lần, Abu Musab al-Zarqawi, kẻ cầm đầu IS được cho là đã chết nhưng rốt cuộc gã vẫn còn sống nên người Mỹ không bình luận gì.
Thời điểm Sally và con trai bị tiêu diệt, ngay cả thiếu tá Adrian Rankine-Galloway, phát ngôn viên của Lầu Năm Góc khi được báo chí phỏng vấn, cũng chỉ nói lấp lửng bởi lẽ theo điều lệ của Liên Hiệp Quốc, Joe “JoJo” Dixon mới chỉ 12 tuổi, chưa đủ “tiêu chuẩn” để được xem là một người lính: “Tôi không có bất kỳ thông tin nào chứng minh cho cái chết của Sally nhưng điều đó có thể thay đổi. Chúng tôi đang xem xét vấn đề này”.
Theo Shiraz Maher, chuyên gia cao cấp thuộc Trung tâm Nghiên cứu bạo lực chính trị tại Đại học King, London, một số chỉ dấu cho thấy Sally đã chết, chẳng hạn như từ cuối tháng 6 đến nay, bà ta không còn xuất hiện trên Twitter trong lúc trước đó, trung bình mỗi tháng Sally lên mạng khoảng 20 lần, cũng như Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã báo cho đồng nghiệp MI6 ở Anh quốc biết rằng “góa phụ trắng” không còn là mối bận tâm nữa…
