Từ đầu năm đến nay, khi các cửa khẩu được mở lại hoàn toàn thì buôn lậu lại trở nên phức tạp. Nhiều biện pháp phòng ngừa từ xa đã được Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu cùng Công an các huyện biên giới phối hợp với các đơn vị chức năng triển khai, song các đầu nậu buôn lậu vẫn tìm đủ mọi cách tuồn hàng hóa các loại vào trong nước tiêu thụ.
Thuốc lá, hàng tiêu dùng liên tục thẩm lậu vào nội địa
Trở lại tuyến biên giới tỉnh Long An tiếp giáp với nước bạn Campuchia vào một ngày đầu tháng 7-2022, con đường đất đỏ phân định ranh giới giữa hai nước vốn thường xuyên bị cày xới bởi các loại xe đầu dọc, đầu ngang, nay lại hứng lượng mưa lớn của mấy đợt áp thấp nhiệt đới biến những ổ voi, ổ trâu thành những hố nước. Sau hơn hai giờ liên tục phải xuống xe đẩy bộ, tôi cùng các trinh sát chống buôn lậu cũng vượt qua đường quãng đường gần 2km nối xã Hưng Điền B với xã Hưng Hà của huyện Tân Hưng.
Tranh thủ lúc nghỉ ngơi, một trinh sát khoát tay về phía cánh đồng cỏ lác nằm sâu bên đất Campuchia rồi bảo: “Anh nhìn đi, những mảng trắng mờ kia là mái tôn của những lán trại dã chiến mới được dựng lên để chứa hàng hóa các loại, chờ cơ hội sẽ tuồn vào nước ta tiêu thụ. Mùa khô thì họ dùng bạt trùm, nhưng từ đầu tháng 5 trở đi, mưa bão nhiều nên họ dựng nhà tôn tạm bợ để che chắn hàng hóa…”.
Quả thật, khi nhìn kỹ, tôi thấy rất nhiều xe gắn máy chất hàng hóa lấp hết cả người điều khiển cứ hối hả chạy vào những lán tạm xả hàng rồi nhanh chóng trở ra, lao vút vào cánh rừng tràm phía sau.
Thắc mắc vì không thấy có “chim lợn” theo sau như những lần trước, trinh sát chở tôi lập tức đánh mắt về phía cồn tràm ở bên kia biên giới bảo: “Gần đây cánh đầu nậu và đám “chim lợn” đã liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn, không còn cử người theo sau nữa mà lập chòi canh ở những gò đất cao bên kia biên giới rồi dùng ống nhòm tầm xa để theo dõi. Khi nào các tổ tuần tra giao ca hoặc cơn mưa rào ập đến thì xua đám “nài” mà họ thuê toàn là dân nghiện hút ma túy chất hàng hóa lên xe gắn máy phóng như bay theo bờ ruộng đột nhập nội địa, tập kết lên xe ô tô của những đối tượng khác đóng giả đi thăm thân hoặc chở khách du lịch chờ sẵn tại một điểm bất kỳ nào đó rồi chuyển tiếp về TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận…”.
Chuyến đi thực địa này tuy không “tóm” được hàng lậu như những lần trước, nhưng lại giúp tôi hiểu thêm về phương thức, thủ đoạn của giới buôn lậu, cùng những khó khăn vất vả của những trinh sát chống buôn lậu và Công an các xã, huyện dọc biên giới.
Mặt trời đã khất sau rặng tràm, côn trùng cũng bắt đầu réo vang như bản nhạc hiệu thông báo cho chúng tôi rằng đã đến lúc phải trở về đơn vị. Tranh thủ thời gian sau bữa cơm tối, Thượng tá Nguyễn Quốc Cường, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham những, buôn lậu khái quát cho tôi nghe về thực tế công tác chống buôn lậu từ dịp Tết Nguyên đán đến nay, đặc biệt tình trạng buôn lậu thuốc lá điếu vẫn diễn biến phức tạp. Theo Thượng tá Cường, do dân buôn lậu thường sử dụng các đối tượng nghiện hút ma túy làm “nài” (người vận chuyển), mỗi chuyến chở hàng, “nài” thường sử dụng ma túy đá, phóng xe bạt mạng với tốc độ cao theo bờ ruộng và sẵn sàng lao thẳng vào tổ công tác nếu bị chặn bắt nên Ban chỉ huy phòng đã xây dựng phương án đấu tranh mới.
Thay vì thường xuyên tuần tra, trực tiếp chặn bắt như trước kia, trinh sát được yêu cầu phối hợp với Công an địa phương tiến hành rà soát nắm tình hình, xác định chính xác các đầu mối ở bên kia biên giới thường cấu kết với những đối tượng nào lập điểm tập kết hàng lậu trong nội địa để tổ chức bắt gọn những lô hàng lậu lớn.
Ngoài ra còn phải nắm được các loại phương tiện nào đến địa phương thăm thân, phương tiện nào có dấu hiệu vận chuyển hàng lậu để thông báo cho cảnh sát giao thông, trật tự kiểm tra xử lý hoặc nếu vừa rời khỏi địa phương thì thông báo cho các đơn vị bạn truy bắt. Cách làm này vừa đảm bảo không gây nguy hiểm đến tính mạng của CBCS tham gia chống buôn lậu, vừa đạt hiệu quả cao bởi khi mất món hàng lớn, cánh đầu nậu ở bên kia biên giới sẽ phải nhụt tay và đám vận chuyển trong nội địa cũng hoang mang lo sợ vì không biết kiếm đâu ra tiền để trả cho giới chủ…
Với cách làm này, trong thời gian qua, các trinh sát của đơn vị và công an các huyện biên giới đã phát hiện, bắt và thu giữ 598.507 bao thuốc ngoại nhập lậu, trong đó lập hồ sơ xử lý hình sự hàng chục vụ với hàng chục đối tượng, ngoài ra còn xử phạt vi phạm hành chính hàng trăm vụ khác.
Điển hình, sau thời gian theo dõi, xác định chính xác địa điểm tập kết hàng lậu, ngay những ngày đầu năm 2022, tổ công tác của Đội chống buôn lậu chia thành nhiều mũi bất ngờ ập vào một căn nhà tại ấp 5, xã Mỹ Bình, huyện Đức Huệ, tỉnh Long An. Tại đây, tổ công tác bắt quả tang 3 đối tượng gồm Nguyễn Nghĩa Hiệp, sinh năm 2003; Nguyễn Văn Vũ, sinh năm 1976 cùng ngụ ấp 1, xã Mỹ Bình và Nguyễn Văn Lúa, sinh năm 1993, ngụ ấp Voi, xã Mỹ Thạnh Tây huyện Đức Huệ, tỉnh Long An đang cất giấu 13.618 bao thuốc lá ngoại. Các đối tượng khai nhận, theo chỉ đạo của một đầu nậu ở bên kia biên giới, cả ba đã nhận số thuốc lá này từ đám “nài” vừa chở về và đang chờ một đối tượng khác (chưa được đầu nậu thông báo) mang xe ô tô đến chuyển tiếp về TP Hồ Chí Minh tiêu thụ.
Trước đây Hiệp, Vũ, Lúa từng có thời gian làm “nài” chở thuốc lá lậu từ khu vực biên giới về các chợ ở huyện Hóc Môn và quận 12, TP Hồ Chí Minh tiêu thụ. Sau giãn cách xã hội để phòng chống dịch, cả ba không theo nghề “nài” nữa mà nhận nhiệm vụ mới từ cánh đầu nậu là tìm cách tập kết hàng lậu theo kiểu chớp nhoáng rồi giao lại cho đám con nghiện chuyển tiếp đến nơi tiêu thụ.
Xuất hiện loại hình buôn lậu mới
Trong thời gian qua, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu Công an tỉnh Long An và Công an các địa phương đã phát hiện, bắt giữ 371 vụ tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng cấm, hàng hóa nhập lậu. Thực tế thu giữ tại hiện trường 280.925 USD, 1,566 tỷ đồng, 3 tấn gỗ, 49,55 tấn đường cát, 1 xe mô tô, 6,119 tấn giấy carton, 10,5 tấn hàng hóa đã qua sử dụng (tủ lạnh, máy lạnh, quạt gió….), 23,772 tấn quần áo đã qua sử dụng, 6,274 tấn đồ gốm sứ các loại, 218 chai rượu ngoại, 60.200 que test COVID-19, 56.080 lít dung dịch làm móng tay, khoảng 9 tấn hóa chất, 10.431 lọ thuốc Đông y cùng nhiều loại hàng hóa khác trị giá trên 5 tỷ đồng.
Tạm giữ phương tiện 59 xe ô tô, 144 môtô, 15 xuồng máy là phương tiện vận chuyển hàng lậu, hàng cấm… Cơ quan Công an đã lập hồ sơ xử lý trách nhiệm hình sự 42 vụ với 53 bị can. Ngoài ra còn xử phạt vi phạm hành chính đối với 67 đối tượng trong 52 vụ vận chuyển hàng lậu với số tiền 2,128 tỷ đồng. Những trường hợp khác do thu giữ hàng lậu vắng chủ nên đã lập hồ sơ chuyển đơn vị chức năng chờ tiêu hủy.
Trong số các vụ việc mà lực lượng chống buôn lậu bắt giữ, nổi lên tình trạng buôn lậu vàng và đường cát. Những loại hình buôn lậu này trước đây rất ít khi xuất hiện ở khu vực biên giới tỉnh Long An, mà chủ yếu xảy ra ở biên giới các tỉnh Đồng Tháp, An Giang. Sau thời gian triển khai các biện pháp nghiệp vụ nắm tình hình, trinh sát phát hiện một số đối tượng có hai quốc tịch Việt Nam và Campuchia lợi dụng hình thức là cư dân sinh sống ở khu vực biên giới và các đường mòn, lối mở thường xuyên qua lại biên giới để thăm thân, nhưng thực chất là tìm cơ hội tuồn vàng lậu vào trong nước. Các đối tượng này lập kênh buôn bán, trao đổi hàng hóa theo đường chính ngạch để ngụy trang cất giấu vàng trong phương tiện di chuyển, lợi dụng thời điểm vắng vẻ, lúc lực lượng kiểm soát mỏng, vận chuyển qua biên giới theo các đường mòn đồng ruộng mang về chia nhỏ, cất giấu ở nhiều nơi trong nội địa (gần nơi cư trú).
Sau khi tập kết được số lượng lớn thì cất giấu vào lõi những thùng hàng hóa nhập khẩu chính ngạch, đưa lên xe ô tô vận chuyển đi tiêu thụ tại các tiệm vàng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh để thu lợi bất chính từ chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước. Tất cả phương thức, thủ đoạn của các đối tượng được cập nhật đến Công an tất cả các huyện, xã biên giới để có phương án đấu tranh, bóc gỡ và đã mang lại hiệu quả cao.
Như vụ các trinh sát Đội Cảnh sát kinh tế Công an huyện Đức Huệ đã ập vào căn nhà không số tại ấp 4, xã Mỹ Quý Tây, huyện Đức Huệ, tỉnh Long An do Huỳnh Văn Thanh, sinh năm 1975, ngụ phường An Lạc, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh thuê ở, phát hiện 39 kg vàng; 1,566 tỷ đồng; 280.925 USD. Lúc đầu, không xuất trình được hóa đơn, Thanh cho rằng số tài sản trên là do hắn tích lũy được thông qua buôn bán, trao đổi hàng hóa theo đường chính ngạch. Chỉ đến khi cơ quan Công an đưa ra nhiều bằng chứng chứng minh nhiều lần Thanh xuất nhập cảnh trái phép để vận chuyển hàng hóa theo đường mòn, lối mở, đồng thời Thanh cũng có mối quan hệ làm ăn buôn bán mờ ám với một số cửa hàng vàng bạc thì hắn mới cúi đầu nhận tội. Theo lời khai của Thanh, ngoài việc trực tiếp vận chuyển hắn còn nhét vào giữa những thùng hàng tiêu dùng chính ngạch rồi thuê người dân dọc tuyến biên giới “cõng” vào nội địa cất giấu.
Ngoài vàng, đường cát cũng là loại hàng lậu các đầu nậu sử dụng thủ đoạn thuê nhiều người dân tuồn qua biên giới, mang về nhà cất giấu và đến khi đủ số lượng lớn thì đến thu gom lại, chở về các thành phố lớn tiêu thụ. Từ đầu năm đến nay, nhiều vụ buôn lậu đường cát đã bị bóc gỡ, nhưng nổi bật nhất là vào đêm ngày 30-6-2022, sau khi củng cố thông tin, các trinh sát đã bố trí đón lõng tại ấp Bưng Ràm, xã Hưng Điền B và ấp 4, xã Vĩnh Châu B, huyện Tân Hưng và bắt quả tang 11 đối tượng vận chuyển 1.831 bao đường cát (nặng 91,55 tấn) nhãn hiệu của Thái Lan nhưng không xuất trình được giấy tờ liên quan. Các đối tượng đều ngụ tại huyện Tân Hưng. Cho đến thời điểm bị bắt, các đối tượng đã từng tuồn nhiều lô hàng khác qua biên giới vào nội địa tiêu thụ.
Buôn lậu, gian lận thương mại ngày càng tinh vi hơn 
Tăng chế tài để chống buôn lậu, gian lận thương mại 
