Giải mã Julian Assange

Julian Assange sinh năm 1971 trên bờ biển bắc Australia, tại thành phố Townsville. Có rất ít thông tin về cha ruột của Assange, ngoại trừ một chi tiết: tổ tiên của anh  là người Hoa, họ Sang (phiên âm theo tiếng Anh). Thời thơ ấu của "danh thủ mạng" này đã trôi qua rất không bình thường.

Ngay từ nhỏ, cậu bé Assange đã buộc phải quen với nếp sống du mục bởi người cha dượng đầu tiên, lấy mẹ anh, bà Christine, khi anh mới lên 1 tuổi, là chủ một gánh hát rong. Khi Julian lên 9 tuổi, người mẹ đã li dị người chồng đầu và lập gia đình với một người đàn ông mà về sau bà phải "bỏ của chạy lấy người" dù đã sinh thêm được một đứa con trai nữa, vì đó là thành viên giáo phái "Gia đình" chính ít, tà nhiều.

Sáng lập ra giáo phái "Gia đình" là Anne Hamilton-Byrne, người phụ nữ chủ  trương "tịch thu" trẻ sơ sinh ở tín đồ.  Cho tới năm 16 tuổi, Assange và người em cùng cha khác mẹ cùng mẹ anh đã phải vất vả lắm mới trốn thoát khỏi sự truy nã của người cha dượng…

Chính vì cứ phải sống nay đây mai đó nên Assange đã không được học hành theo đúng kiểu truyền thống mà chủ yếu nhập tâm kiến thức từ sự dạy dỗ của bà mẹ. Chính hoàn cảnh này đã khiến Assange sớm quen với việc tự học. Ngoài những khoảng thời gian ngắn ngủi được ngồi trên ghế vô số những ngôi trường (cho tới thời điểm Assange lên 14 tuổi, gia đình cậu bé đã đổi nơi cư trú tới 37 lần), "danh thủ mạng" tương lai đã dành rất nhiều thời gian để đọc sách trong thư viện và sớm tỏ ra say mê các cuốn sách khoa học.

Giải mã Julian Assange ảnh 1

Và cậu bé thông minh lanh lợi đọc nhiều nhớ nhiều này cũng đã sớm có cơ hội để áp dụng những kiến thức thâu lượm được vào thực tế. Vụ tự thử tài đầu tiên của Assange là phá chương trình của máy tính Commodore 64.  Ngay từ khi đó, "danh thủ mạng"  đã rất thích thú với việc tìm kiếm những thông điệp mà dường như là các nhà thiết kế đã giấu kín trong các mật mã.

"Sự đơn giản trong thao tác với máy tính rất hấp dẫn tôi. Đó như thể là chơi cờ vua: các quân cờ có những quy tắc đơn giản, nhưng ở đây hoàn toàn không có gì tình cờ và mỗi một nước đi đều rất khó bị phá",  - tờ New Yorker dẫn lời tâm sự của Assange.

Năm 16 tuổi, Assange quyết định đi sâu một cách nghiêm túc vào nghề… hacker.  Chàng trai dĩnh ngộ nhanh chóng xác lập được trong làng hacker quốc tế danh tiếng của một "cao thủ võ lâm" có thể "biến có thành không" đại bộ phận các hệ thống bảo vệ. Assange đã cùng một số người bạn lập ra đội tuyển với phương châm hành động là: "Không gây tác hại cho hệ thống máy tính mà mình tiếp cận được. Không thay đổi thông tin được cất giữ trong đó nhưng hãy chia sẻ thông tin đó với tất cả mọi người". Đây cũng chính là phương châm mà người sáng lập ra mạng WikiLeaks vẫn tiếp tục tuân thủ cho tới ngày hôm nay.

Cũng ở tuổi thiếu niên, Assange đã phải lòng một cô bạn gái 16 tuổi và hai người đã chung sống cùng nhau (thật may, những việc như thế ở Australia không phải là tội lỗi!) rồi sau hai năm, họ tổ chức đám cưới và sinh ra một cậu con trai. Gia đình trẻ này đã phải đối mặt với một số chuyện phiền toái liên quan tới những hoạt động nửa bất hợp pháp của Assange.

Một lần cảnh sát đã tới tịch thu toàn bộ hệ thống máy tính của Assange vì lời buộc tội (về sau đã không được xác nhận) về việc chiếm đoạt tiền từ Citibank. "Sau sự cố này, tôi hiểu ra rằng, cần phải thận trọng hơn", - Assange  nhớ lại.

Sống với một người chồng như Assange không là việc dễ với bất cứ ai. Vợ anh khi đó quả thực là đã phải chịu quá nhiều vất vả. Năm 1991, sau một vụ đột nhập mạng nhà người khác như thường lệ (lần này mục tiêu là máy chủ của Hãng Nortel), Assange đã bị sa lưới. Những nài nỉ  của Assange để chủ Hãng Nortel không đưa vụ việc ra cảnh sát đã không có hiệu quả.

Chính từ thời điểm đó Assange có nguy cơ bị bắt và ra tòa để nhận án tới 10 năm tù, treo lơ lửng trên đầu như thanh gươm Damocles. Và họa vô đơn chí, đúng lúc đó, vợ anh đã quyết định li dị ông chồng hacker. Phiên tòa diễn ra sau thời điểm này 3 năm đã không công nhận rằng những hành vi của Assange và bạn bè anh gây nên tác hại đối với Hãng Nortel và vụ việc đã kết thúc bằng một khoản tiền nộp phạt. Thế nhưng, kết quả đó đã mang trở lại cho Assange, vợ và con trai.

Assange lập nên dự án chính yếu của đời mình, trang web WikiLeaks.org, khi đã rời khỏi các hoạt động hacker. Mục tiêu của dự án này thoạt tiên được xác định là để công bố những tài liệu mật, hay như về sau Assange tuyên bố, "đấu tranh chống lại sự kiểm duyệt toàn cầu".

Năm 2006, dự án được khởi động và công dân ở nhiều quốc gia đã bắt đầu gửi về WikiLeaks những tài liệu nhạy cảm khác nhau. Assange tập hợp một đội hình gồm những người tâm đầu ý hợp và dành toàn bộ thời gian rảnh rỗi của mình cho Wikileaks. Bị cuốn hút tâm trí vào ý tưởng đã xác định, Assange, như những người ở gần anh chứng nhận, nhiều lúc quên ăn quên ngủ, có giai đoạn hàng tháng trời không ra khỏi phòng mà cứ ngồi lì bên cạnh máy tính.

Cũng phải thấy rằng, những tư liệu đầu tiên được công bố trên WikiLeaks đã không thu hút được nhiều sự chú ý của công chúng. Mặc dầu trong số những tư liệu này cũng có những nội dung nóng như tài liệu của Hiệp hội Sinh viên bí mật Alpha Sigma Tau được tổ chức trong một trường cao đẳng ở Mỹ, điều lệ của hội Tam Điểm và các nhóm Mormon…

Chỉ tới năm 2007 trên  WikiLeaks mới xuất hiện những tư liệu đầu tiên gây sốc mạnh mẽ, thí dụ như thông tin về các vụ biển thủ của cựu Tổng thống Kenya Arap Moi. Danh tiếng thực sự lừng lẫy tới với Assange vào giữa năm 2010, sau khi anh cho công bố nhiều tài liệu liên quan tới cuộc chiến ở Iraq Afghanistan .

Assange tất nhiên cũng đã biết sớm lo tới sự an toàn của mình. Các file tư liệu của dự án WikiLeaks được lưu giữ tại nhiều máy tính trên khắp thế giới. Bản thân anh trong một giai đoạn dài đã liên tục dịch chuyển tới nhiều quốc gia khác nhau để đỡ bị "bắt tận tay, day tận trán". Cũng có thể, du mục đã là kiểu sống quen thuộc của anh từ thuở thiếu thời…

Những quả bom thông tin trên Wikileaks hiển nhiên đã khiến Assange trở thành đối tượng bị đe dọa và tầm nã hàng đầu thế giới. Trong cuộc trả lời phỏng vấn cho chương trình chính trị khá phổ biến trên Đài Phát thanh "Democracy Now!" (Mỹ), Daniel Ellsberg, từng nổi tiếng vì năm 1971 đã góp tay vào vụ công bố những tài liệu mật được đánh cắp từ Lầu Năm Góc về chiến tranh Việt Nam, đã bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối của mình đối với những việc làm của Assange: "Tôi lo cho Manning, (người lính Mỹ đã cung cấp cho WikiLeaks các tài liệu mật của Chính phủ Mỹ - TG) và Assange cũng như đã từng lo cho mình sau khi công bố tài liệu của Lầu Năm Góc. Hiển nhiên là ai đã chuyển tài liệu cho WikiLeaks cũng đều tự gây nguy hiểm cho mình và tôi cũng đã từng mạo hiểm không kém 40 năm trước".

Trong bối cảnh này, những lời buộc tội từ phía các cơ quan tư pháp Thụy Điển về cái gọi là những lình xình tình ái của Assange rất dễ bị coi như một mưu toan loại trừ "danh thủ mạng" khỏi cuộc chơi rất có hại cho những thế lực "mạnh vì gạo, bạo vì tiền" nhưng không phải lúc nào cũng cư xử được đàng hoàng trên chính trường quốc tế. Hơn nữa, những hành vi của Assange, bị coi là phạm tội ở Thụy Điển, tại đại đa số các quốc  gia khác,  chỉ là "trò chơi con trẻ" và không thể nào được diễn giải như những việc vi phạm pháp luật.

Muốn nói gì thì nói, tự dâng hiến đời mình cho những việc "vạch áo, không chỉ của riêng mình, cho thiên hạ xem lưng" trong những lĩnh vực chính trị, ngoại giao và nhiều công chuyện khác nữa, sinh hoạt theo những tiêu chí rất khác lạ với truyền thống, Assange đang tiếp tục gây nguy hiểm cho chính bản thân mình và các đồng chí, đồng đội khi kiên trì theo đuổi những tiêu chí của "thời thanh niên hacker".

Không dễ xác minh rành rẽ là, anh thực sự nghiêm túc kiếm tìm vinh quang hay vinh quang tình cờ rơi xuống đời anh. Tuy nhiên, đã có thể nói chắc một điều, những việc mà Assange đã, đang và sẽ làm, tiếp tục giúp anh thu hút sự chú ý nhiều chiều nhưng luôn ở đỉnh cao trong dư luận quốc tế. Không ngẫu nhiên mà tin tức về việc Assange chuẩn bị viết hồi ký đã thu hút được sự chú ý cao độ của dư luận. Nếu không có gì thay đổi, tới tháng 3/2011, Assange sẽ nộp bản thảo hồi ký cho Nhà xuất bản Random House Mondadori.

Hầu như không có ngày nào không xuất hiện những thông tin về Assange và Wilileaks cùng các chiến hữu của anh. Nhìn từ một góc độ nào đó, hiệu ứng từ những tư liệu mang tính bóc mẽ trên website WikiLeaks thực ra chỉ là hệ lụy trực tiếp từ cơ cấu hiện nay của xã hội loài người, đang bị vây bủa bởi vô số nhánh Internet mà thiếu chúng, không thể nào có được cả các hoạt động của các hacker cũng như quyền tự do ngôn luận được xây dựng xung quanh hệ thống này.

Dự đoán rằng trong nền văn minh máy tính, hacker sớm hay muộn cũng trở thành ngôi sao, cũng như các giọng ca thị trường trong thế giới show biz hiện đại, sớm hay muộn cũng trở thành hiện thực. Và hiện tại, chúng ta chưa thể hình dung được quy mô của trào lưu mới

Phương Anh

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?