Gia tăng căng thẳng ở Trung Đông

Cái tên Israel được nhắc đến nhiều trong những sự kiện gần đây ở Trung Đông. Sau khi bị cáo buộc hoặc thừa nhận đã sai lầm trong các cuộc tấn công Dải Gaza, Syria, thì giờ chính Israel lại đang tỏ ra đề phòng trước khả năng bị Iran tấn công. Cục diện Trung Đông vốn rối loạn nay lại thêm nhiễu động.

Ngày 25-12, Tham mưu trưởng quân đội Israel Aviv Kochavi cho biết Israel không có ý định để Iran củng cố vị thế của họ ở Iraq. Phát biểu tại hội nghị thường niên của quân đội Israel, ông Kochavi nói rằng Lực lượng Al-Quds, một đơn vị tinh nhuệ của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, thường xuyên chuyển vũ khí cho Iraq. “Chúng tôi không thể cho phép điều này xảy ra. Tham mưu trưởng quân đội Israel nhấn mạnh “Iran đang thúc đẩy chương trình hạt nhân” và nhắc lại rằng nước này tiếp tục sản xuất các tên lửa chính xác có thể bắn tới Israel.

Giữa tháng 11, nhiều tài liệu tình báo của Iran đã bị rò rỉ, cho thấy ảnh hưởng của Tehran ở Iraq. Báo New York Times và The Intercept khẳng định đã có khoảng 700 trang báo cáo của Bộ Tình báo Iran được gửi đến The Intercept từ một nguồn nặc danh.

Thủ tướng Israel phát biểu tại Ashkelon tối 25-12.
Thủ tướng Israel phát biểu tại Ashkelon tối 25-12.

Trước đó, ngày 24-12, phát biểu trong chuyến thăm một căn cứ quân sự tại Cao nguyên Golan, gần biên giới Syria, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cáo buộc Iran đang lên kế hoạch tấn công Israel. Ông Netanyahu cảnh báo Tel Aviv sẽ thực hiện mọi biện pháp để ngăn Tehran củng cố vị thế ở Trung Đông bằng các hành động như chuyển vũ khí sát thương tới lãnh thổ Syria.

“Chúng ta cũng sẽ hành động để ngăn Iran biến Iraq và Yemen thành địa điểm phóng tên lửa vào đất Israel”, ông nói thêm. Tuy nhiên, ông không đưa ra các bằng chứng cho thấy Iran đang chuẩn bị thực hiện một đợt tấn công vào nước này.

Quân đội Israel tuần trước không kích dữ dội nhằm vào các mục tiêu của lực lượng Iran và quân đội Chính phủ Syria gần thủ đô Damas, làm 21 tay súng và 2 dân thường thiệt mạng. Sau vụ việc này, Tham mưu trưởng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo Israel không nên đánh giá thấp sức mạnh của Iran vì bất kỳ cuộc chiến nào nổ ra cũng sẽ dẫn đến việc xóa sổ nhà nước Do Thái.

Trước đó, vào ngày 30-9, Thiếu tướng Salami đã nói rằng Israel đang “trên đường sụp đổ” vì nhiều điểm yếu khác nhau thuộc về bản chất của chính quyền nước này và vì các lực lượng ngoài khu vực vốn đang tìm cách hủy diệt Israel.

“Các cuộc không kích của Israel chống lại Syria sẽ không thể bỏ qua mà không có câu trả lời và Tel Aviv sẽ hối hận vì đã phạm những tội ác như vậy”, ông Ali Akbar Velayati, cố vấn của lãnh tụ tối cao Ayatollah Seyyed Ali Khamenei về các vấn đề quốc tế, nói trong một cuộc phỏng vấn của kênh Russia Today được phát sóng ngày 24-12.

“Sớm hay muộn, Israel sẽ nhận đáp trả vì những cuộc không kích và tội ác của họ ở Syria”, ông Velayati nói, bày tỏ hy vọng các lực lượng kháng chiến ở Syria và Lebanon sẽ “đứng lên chống lại các tội ác mà Mỹ và Israel thực hiện”.

Quan chức Iran cho hay Israel không thể tiếp tục hành vi gây hấn bất hợp pháp của họ trong khu vực mà không bị trừng phạt. Ông Velayati cạnh đó bác bỏ những tuyên bố tuyên truyền chống Iran do các quan chức Israel đưa ra, nói rằng Tel Aviv bất lực và không thể thực hiện các mối đe dọa chống Iran.

Trong khi ấy, mối quan hệ giữa Israel và Palestine cũng không kém phần căng thẳng. Ngày 25-12, quân đội Israel chính thức xác nhận tiến hành một vụ không kích nhằm vào Dải Gaza vào tháng 11, khiến 9 người trong một gia đình, bao gồm 5 trẻ em, thiệt mạng. Nguyên nhân là do đánh giá sai về rủi ro đối với dân thường. Báo cáo của quân đội Israel tiết lộ, cuộc không kích được lên kế hoạch nhằm vào nhà riêng của Rasmi Abu Malhous, nhân vật bị Tel Aviv cho là thủ lĩnh phong trào Hồi giáo Jihad ở Dải Gaza. Cuối cùng, Rasmi Abu Malhous đã thiệt mạng cùng 8 thành viên khác trong gia đình, trong đó có 5 trẻ em.

Một cuộc không kích của Israel vào lãnh thổ Syria.
Một cuộc không kích của Israel vào lãnh thổ Syria.

Tuy nhiên, một cuộc điều tra của quân đội Israel sau đó đã kết luận, “mặc dù hoạt động quân sự được tiến hành tại địa điểm trên nhưng đó không phải là một khu vực khép kín và trên thực tế có dân thường ở đó”. Tel Aviv không xin lỗi về vụ việc nhưng cam kết giảm thiểu nguy cơ tái diễn trong tương lai, đổ lỗi cho nhóm Jihad đã lợi dụng và gây nguy hiểm cho dân thường. Quân đội Israel tuyên bố sẽ rút kinh nghiệm từ sai lầm này để giảm thiểu nguy cơ “tái diễn những vụ việc bất thường tương tự”.

Trong một diễn biến khác, trang Middle East Monitor ngày 25-12 đưa tin, Israel đã ngừng kế hoạch sáp nhập thung lũng Jordan bị chiếm đóng sau khi Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) quyết định mở cuộc điều tra toàn diện đối với các cáo buộc về tội ác chiến tranh tại các vùng lãnh thổ của người Palestine. Nguồn tin từ Chính phủ Israel khẳng định, vấn đề sáp nhập thung lũng Jordan gây tranh cãi sẽ được hoãn lại lâu dài do quyết định của công tố viên tại La Haye.

Trước đó, Trưởng Công tố ICC Fatou Bensouda đã thông báo mở cuộc điều tra toàn diện về cáo buộc xảy ra tội ác chiến tranh trên vùng lãnh thổ Palestine. ICC có thẩm quyền xem xét các tội ác chiến tranh, diệt chủng và tội ác chống lại loài người tại 123 quốc gia thành viên. Israel không tham gia ICC, song chính quyền Palestine - một chủ thể có quyền tự quyết hạn chế tại khu vực Bờ Tây bị Israel chiếm đóng đã ký thỏa thuận tham gia tổ chức này.

Căng thẳng với Palestine đã khiến cuộc vận động tranh cử của ông Netanyahu có chút gián đoạn. Tối 25-12, tại thành phố Ashkelon, miền Nam Israel, Thủ tướng Netanyahu đã phải rời khỏi sân khấu trong lúc vận động tranh cử sau khi nhận được tin báo tên lửa từ Dải Gaza hướng tới thành phố.

Những nhiễu động tại Trung Đông hiện nay, theo giới quan sát, có lẽ là một nỗ lực của Netanyahu nhằm chuyển hướng chú ý của dư luận trong bối cảnh ông đang đối mặt với bê bối tham nhũng nghiêm trọng. Bộ Tư pháp Israel ngày 21-11 công bố quyết định truy tố Thủ tướng Netanyahu các tội danh nhận hối lộ, tham nhũng và lạm dụng tín nhiệm.

Đây là lần đầu tiên thủ tướng đương nhiệm của Israel bị truy tố với các tội danh trên. Dù không phải từ chức vì bị truy tố, song ông Netanyahu phải đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ dư luận, khiến sự nghiệp chính trị của ông bị đe dọa.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.