GCC: Bảo hộ Mỹ hay miếng bánh kinh tế Trung Quốc

Ngày 10-1, phái đoàn từ 4 quốc gia Vùng Vịnh đến Trung Quốc để tăng cường quan hệ đối tác kinh tế. Về mặt kinh tế, cách tiếp cận này mang lại rủi ro cho các quốc gia Vùng Vịnh mà an ninh của họ vẫn phụ thuộc vào Mỹ.

Lần đầu tiên trong lịch sử, một phái đoàn gồm 4 ngoại trưởng của các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đến thăm Trung Quốc.

Đến Bắc Kinh vào ngày 10-1, những người đứng đầu ngành ngoại giao Arab Saudi, Kuwait, Oman và Bahrain ở đó cho đến ngày 14-1 để thảo luận về thương mại và hiệp ước thương mại tự do.

“Khác với các cuộc thảo luận thông thường trong một chuyến thăm thông thường, chuyến thăm tập thể chưa từng có tiền lệ này của các nước GCC có thể sẽ mang lại tuyên bố về hợp tác song phương thiết thực hoặc tiến bộ lớn trong việc đàm phán một hiệp ước thương mại tự do”, nhà nghiên cứu Yin Gang tại Viện Nghiên cứu Tây Á và châu Phi thuộc Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, nói với Global Times.

GCC: Bảo hộ Mỹ hay miếng bánh kinh tế Trung Quốc -0
Phái đoàn GCC đàm phán với các quan chức Trung Quốc.

Các nền quân chủ dầu mỏ Vùng Vịnh có thể đảm bảo thị trường mới cho dầu và khí đốt tự nhiên của họ ở một nước Trung Quốc đói năng lượng, trong khi Bắc Kinh có thể mở ra thị trường mới tới các nước Vùng Vịnh để bán hàng hóa và dịch vụ của mình, đặc biệt là trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng và công nghệ cao.

Bảo đảm an ninh Mỹ “không đáng tin cậy”?

Tuy nhiên, chuyến thăm này vượt ra ngoài khuôn khổ đơn thuần của quan hệ thương mại. Haoues Taguia, một chuyên gia về vịnh Ba Tư tại Trung tâm Al Jezira ở Doha, giải thích với Sputnik rằng đây là một phần bối cảnh biến chất của động lực địa chiến lược ở Trung Đông. “Hoa Kỳ đang tập trung ít hơn vào Trung Đông và nhiều hơn vào khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương để kiềm chế Trung Quốc. Sự chuyển trục về phía châu Âu của Mỹ đã khiến nước này giảm sự hiện diện và cam kết ở các nước Vùng Vịnh”, chuyên gia Taguia giải thích.

Sự rút lui này của Mỹ là nguồn gốc kép gây lo ngại cho các nước Vùng Vịnh. Đặc biệt đối với Arab Saudi, cường quốc lớn nhất trong khu vực. Năm 1945, trên cầu tàu tuần dương Quincy, Tổng thống Hoa Kỳ Franklin D. Roosevelt và người sáng lập Vương quốc Arab Saudi, Abdelaziz ibn Saoud, đã ký Hiệp ước Quincy: Vương quốc Arab Saudi đảm bảo cung cấp năng lượng cho Mỹ, đổi lại sự đảm bảo an ninh từ Washington.

Tuy nhiên, ở nhiều khía cạnh, hiệp ước này không còn có nhiều ý nghĩa nữa, theo chuyên gia Taguia. Hoa Kỳ ngày nay từ đáp ứng gần 75% nhu cầu năng lượng của họ. Họ không còn phụ thuộc vào vàng đen của Arab Saudi. Washington nhập khẩu trung bình 1.774 thùng dầu thô Arab Saudi mỗi ngày trong năm 2003. Lượng mua này giảm xuống còn 522 thùng/ngày vào năm 2020.

Ngoài ra, một số nước trong khu vực đặt câu hỏi về độ tin cậy của ô khu vực Mỹ. “Chúng ta đã thấy cuộc tấn công vào một cơ sở của Tập đoàn Dầu mỏ quốc gia Arab Saudi, Aramco vào năm 2019, được cho là do Iran thực hiện. Tuy nhiên, chính quyền Trump khi đó từ chối trừng phạt Iran và tấn công trả đũa”, chuyên gia Taguia lưu ý. Ông nói thêm: “Do đó, các nước Vùng Vịnh không có sự chắc chắn rằng những đảm bảo của Hoa Kỳ là đáng tin cậy đối với an ninh của họ”. Nhận thấy tình hình mới này, các nước Vùng Vịnh “hiện đang cố gắng đa dạng hóa các đối tác kinh tế của họ. Và vì Trung Quốc là một cường quốc, đặc biệt là về cấp độ kinh tế, các nước Vùng Vịnh đang dần cố gắng tiến gần hơn”.

Không đẩy Trung Quốc vào “vòng tay của Iran”

Xu hướng này không phải là mới: vào năm 2019, Arab Saudi đã trở thành nước xuất khẩu dầu hàng đầu sang Trung Quốc. 15,9% lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đến từ Arab Saudi. Với các quốc gia Vùng Vịnh khác, động lực cũng tương tự: thương mại giữa Bắc Kinh và các nước GCC đã vượt quá 180 tỷ USD vào năm 2019, chiếm 11% kim ngạch ngoại thương của GCC. Vào năm 2020, Trung Quốc đã thay thế EU trở thành đối tác thương mại hàng đầu của GCC. Vào năm 1990, khi quan hệ ngoại giao lần đầu tiên được thiết lập giữa Arab Saudi và Trung Quốc, thương mại giữa Trung Quốc và GCC chưa đến 1,5 tỷ USD, tức chỉ bằng 1% tổng khối lượng thương mại Vùng Vịnh.

GCC: Bảo hộ Mỹ hay miếng bánh kinh tế Trung Quốc -0
Năng lượng luôn là con bài chiến lược của GCC.

Việc nhân rộng quan hệ với Trung Quốc cũng phục vụ lợi ích địa chiến lược cho các nước GCC. Thật vậy, “một thỏa thuận khả thi với Bắc Kinh cũng sẽ là một phản ứng đối với thỏa thuận 25 năm đã ký giữa Trung Quốc và Iran”, chuyên gia Haoues Taguia nói. Trên thực tế, Tehran và Bắc Kinh đã ký vào năm 2021 một “thỏa thuận hợp tác chiến lược”, ước tính khoảng 400 tỷ USD. Mối quan hệ đối tác giúp củng cố Iran, đối thủ trong khu vực của Arab Saudi. “Các nước Vùng Vịnh đang cố gắng gây ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa Trung Quốc và Iran. Họ mang lại cơ hội cho Trung Quốc, để ngăn chặn nước này hoàn toàn bị đẩy vào vòng tay của Iran và tránh việc hai nước này hợp tác trên tất cả các vấn đề khu vực và địa chiến lược”, chuyên gia Taguia phân tích.

Trong khi mối quan hệ của các thành viên GCC với Trung Quốc có lợi về mặt kinh tế và chiến lược nhưng mối quan hệ này có thể khiến họ rơi vào tình thế khó khăn. “Các nước Vùng Vịnh cần sự đảm bảo an ninh của Mỹ, ngay cả khi Washington không còn mạnh như trước”, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Doha nhắc lại. Ông tiếp tục: “Ngày nay, không ai có thể thay thế Washington trong vai trò này, ngay cả Trung Quốc”. Đồng thời, đối với các nước Vùng Vịnh, “lời hứa về tăng trưởng kinh tế với Trung Quốc vẫn còn xa vời”. Tuy nhiên, hiện nay đã có “một cuộc chiến tranh kinh tế và địa chiến lược gần như công khai giữa Bắc Kinh và Washington. “Nếu xung đột tiến tới một giai đoạn mới thì các nước Vùng Vịnh phải làm gì khi Hoa Kỳ yêu cầu họ chọn phe? Đó là một vấn đề lớn, bởi vì tăng trưởng kinh tế với Bắc Kinh nhưng an ninh với Washington. Đối với họ, đây là vấn đề nan giải của thế kỷ này”, chuyên gia Haoues Taguia kết luận.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.