G7 xoay trục chiến lược giữa khủng hoảng Trung Đông

Xung đột mới giữa Israel và Iran đã buộc Hội nghị G7 chuyển trọng tâm các nội dung kinh tế sang tập trung xử lý khủng hoảng an ninh khu vực. Các quốc gia phương Tây đang tăng cường hiện diện quân sự, kêu gọi kiềm chế và nỗ lực ngăn chặn một “cuộc chiến lan rộng”. Đây là thời điểm then chốt, đánh dấu một bước ngoặt lớn cho an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Chuyển trọng tâm khẩn cấp

Từ ngày 13/6/2025, Israel đã phát động đợt không kích “Operation Rising Lion” nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạt nhân ở Iran, khiến nhiều chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thiệt mạng. Tehran đã phản công ngay trong đêm, đáp trả bằng hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái hướng đến Tel Aviv và Haifa. Các hệ thống phòng không Iron Dome của Israel tuy chặn được phần lớn, nhưng vẫn hứng thiệt hại về người, tài sản và làm gián đoạn sinh hoạt tại 2 thành phố lớn.

G7 xoay trục chiến lược giữa khủng hoảng Trung Đông -0
Các nhà lãnh đạo G7 và khách mời dự cuộc họp tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Kananaskis, Alberta, Canada.

Trong bối cảnh này, Hội nghị G7 khai mạc ngày 16/6 tại Kananaskis, Canada, với khẩu hiệu “kinh tế trước” nhưng nhanh chóng chuyển theo tình hình khẩn cấp. Theo đó, Thủ tướng Canada Mark Carney đã chỉ đạo bỏ dần các nội dung về thương mại, chuyển tất cả sang chiến lược ứng phó khủng hoảng Trung Đông. Đáng chú ý, Tổng thống Trump bất ngờ rời hội nghị sớm để trở về Washington, đồng thời kêu gọi người dân Tehran sơ tán khẩn cấp. Ông Trump còn yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện” và không loại trừ khả năng Mỹ can thiệp quân sự nếu Tehran tiếp tục công kích Mỹ.

Trong khi đó, một số lãnh đạo G7 như Macron, Merz, Starmer, Meloni và Carney chủ trương kiềm chế và củng cố liên minh phương Tây. Thủ tướng Đức Merz nhấn mạnh 4 điểm trọng yếu: ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, xác nhận quyền tự vệ của Israel, tránh leo thang và mở đường ngoại giao. Anh cũng điều máy bay chiến đấu đến Trung Đông theo mô hình phòng thủ, không tham chiến trực tiếp.

G7 đã khẳng định tiếp tục hỗ trợ Israel, nhưng từ chối dấu mốc “tuyên bố chung toàn diện” do chia rẽ giữa Mỹ và châu Âu. Hội đồng châu Âu nhấn mạnh rằng tuy chưa có tuyên bố chung, nhưng đã nhất trí về mục tiêu kiềm chế xung đột và bảo vệ trật tự quốc tế.

Tái cấu trúc vai trò an ninh - kinh tế

Khủng hoảng hiện nay đã đặt G7 vào ngã rẽ chiến lược: liệu G7 sẽ tiếp tục là một liên minh tập trung vào tăng trưởng kinh tế và biến đổi khí hậu, hay sẽ mạnh dạn tái cấu trúc trở thành trung tâm điều phối an ninh toàn cầu?

G7 đã mạnh mẽ chuyển từ đối thoại nội khối sang đối thoại mở rộng, khi lần đầu tiên mời các đối tác như Ấn Độ, Hàn Quốc, Australia, Liên minh châu Âu, Mexico và Ukraine vào bàn thảo luận về các rủi ro toàn cầu, đặc biệt là khủng hoảng Trung Đông và an ninh năng lượng.

Đây không phải chỉ là động thái hình thức mà còn đánh dấu hướng đi G7 đang hướng đến, xây dựng nền tảng “G7+” linh hoạt, bao gồm những cường quốc mới nổi, nhằm tăng cường khả năng ứng phó trước các thách thức an ninh xuyên biên giới.

Song song với điều chỉnh chính sách, G7 cũng triển khai các sáng kiến an ninh hiệu quả. Theo đó, G7 khởi động một gói hành động 3 bước nhằm ổn định thị trường năng lượng (giám sát chặt chẽ, dự trữ dầu chiến lược, nhanh chóng thúc đẩy đầu tư năng lượng tái tạo). Đồng thời, các lãnh đạo nhấn mạnh cần thành lập một liên minh an ninh năng lượng mới (G7 Gas Club), kết nối chặt chẽ với các đối tác, nhằm đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc từ các quốc gia có rủi ro cao như Nga hoặc Iran.

Mặt khác, G7 đang thúc đẩy một kênh đầu tư cơ sở hạ tầng song song (PGII), nhằm dùng sức mạnh đầu tư làm đòn bẩy chính trị - kỹ thuật cho trật tự quốc tế dựa trên phúc lợi và tính minh bạch. Đây được xem là câu trả lời chiến lược đối trọng lại ảnh hưởng của các sáng kiến như Vành đai - Con đường (BRI) của Trung Quốc.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là tính hiệu quả và độ sâu của mô hình “G7+”. Giới quan sát chỉ ra rằng nếu không xây dựng được cơ chế phản ứng nhanh, chia sẻ nguồn lực thật sự và phối hợp chính trị liên tục, G7 sẽ thiếu sức nặng thực chất trước một thế giới đang phân mảnh khu vực và đa cực. Vì vậy, G7 đang ở thời khắc lịch sử khi lựa chọn giữa việc trở thành “trung tâm an ninh toàn cầu có thực chức năng” hoặc chỉ là “diễn đàn trống rỗng mang tính biểu tượng”.

Khi các trật tự cũ dần mất tính ổn định, còn các mô hình hợp tác mới vẫn chưa đủ năng lực thay thế, khoảng trống quyền lực toàn cầu đặt kỳ vọng trở lại vào những cơ chế có truyền thống điều phối lâu dài như G7.

Tuy nhiên, việc mở rộng đối thoại với các đối tác ngoài khối, thử nghiệm các sáng kiến an ninh tập thể mới như hành lang năng lượng hay đầu tư hạ tầng an toàn, không còn là lựa chọn mà là lối thoát tất yếu. Những áp lực địa chính trị hiện nay chính là cơ hội cuối cùng để G7 chuyển mình từ cấu trúc đối thoại sang cơ chế hành động thực chất.

Nếu đủ năng lực vượt qua những khác biệt nội khối, duy trì nhịp điều phối chính sách và thích ứng linh hoạt với trật tự thế giới đa cực, G7 vẫn có thể đóng vai trò hạt nhân trong việc định hình chuẩn mực toàn cầu về an ninh, năng lượng và công nghệ chiến lược. Nhưng, nếu thiếu quyết đoán vào thời khắc mang tính bước ngoặt này, G7 có thể đánh mất chính vai trò lịch sử của mình, không phải vì sự trỗi dậy của một đối thủ cụ thể, mà bởi chính tốc độ biến động của thế giới.

Vì vậy, việc giữ vững vị trí trung tâm đòi hỏi không chỉ tầm nhìn chiến lược, mà cả ý chí hành động vượt lên trên lợi ích cục bộ. Và, khủng hoảng lần này chính là thước đo chân thực nhất cho khả năng tự làm mới và dẫn dắt của G7 trong thế kỷ XXI.

Trần Minh

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.