G7 xoay trục chiến lược giữa khủng hoảng Trung Đông

Xung đột mới giữa Israel và Iran đã buộc Hội nghị G7 chuyển trọng tâm các nội dung kinh tế sang tập trung xử lý khủng hoảng an ninh khu vực. Các quốc gia phương Tây đang tăng cường hiện diện quân sự, kêu gọi kiềm chế và nỗ lực ngăn chặn một “cuộc chiến lan rộng”. Đây là thời điểm then chốt, đánh dấu một bước ngoặt lớn cho an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Chuyển trọng tâm khẩn cấp

Từ ngày 13/6/2025, Israel đã phát động đợt không kích “Operation Rising Lion” nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạt nhân ở Iran, khiến nhiều chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thiệt mạng. Tehran đã phản công ngay trong đêm, đáp trả bằng hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái hướng đến Tel Aviv và Haifa. Các hệ thống phòng không Iron Dome của Israel tuy chặn được phần lớn, nhưng vẫn hứng thiệt hại về người, tài sản và làm gián đoạn sinh hoạt tại 2 thành phố lớn.

G7 xoay trục chiến lược giữa khủng hoảng Trung Đông -0
Các nhà lãnh đạo G7 và khách mời dự cuộc họp tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Kananaskis, Alberta, Canada.

Trong bối cảnh này, Hội nghị G7 khai mạc ngày 16/6 tại Kananaskis, Canada, với khẩu hiệu “kinh tế trước” nhưng nhanh chóng chuyển theo tình hình khẩn cấp. Theo đó, Thủ tướng Canada Mark Carney đã chỉ đạo bỏ dần các nội dung về thương mại, chuyển tất cả sang chiến lược ứng phó khủng hoảng Trung Đông. Đáng chú ý, Tổng thống Trump bất ngờ rời hội nghị sớm để trở về Washington, đồng thời kêu gọi người dân Tehran sơ tán khẩn cấp. Ông Trump còn yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện” và không loại trừ khả năng Mỹ can thiệp quân sự nếu Tehran tiếp tục công kích Mỹ.

Trong khi đó, một số lãnh đạo G7 như Macron, Merz, Starmer, Meloni và Carney chủ trương kiềm chế và củng cố liên minh phương Tây. Thủ tướng Đức Merz nhấn mạnh 4 điểm trọng yếu: ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, xác nhận quyền tự vệ của Israel, tránh leo thang và mở đường ngoại giao. Anh cũng điều máy bay chiến đấu đến Trung Đông theo mô hình phòng thủ, không tham chiến trực tiếp.

G7 đã khẳng định tiếp tục hỗ trợ Israel, nhưng từ chối dấu mốc “tuyên bố chung toàn diện” do chia rẽ giữa Mỹ và châu Âu. Hội đồng châu Âu nhấn mạnh rằng tuy chưa có tuyên bố chung, nhưng đã nhất trí về mục tiêu kiềm chế xung đột và bảo vệ trật tự quốc tế.

Tái cấu trúc vai trò an ninh - kinh tế

Khủng hoảng hiện nay đã đặt G7 vào ngã rẽ chiến lược: liệu G7 sẽ tiếp tục là một liên minh tập trung vào tăng trưởng kinh tế và biến đổi khí hậu, hay sẽ mạnh dạn tái cấu trúc trở thành trung tâm điều phối an ninh toàn cầu?

G7 đã mạnh mẽ chuyển từ đối thoại nội khối sang đối thoại mở rộng, khi lần đầu tiên mời các đối tác như Ấn Độ, Hàn Quốc, Australia, Liên minh châu Âu, Mexico và Ukraine vào bàn thảo luận về các rủi ro toàn cầu, đặc biệt là khủng hoảng Trung Đông và an ninh năng lượng.

Đây không phải chỉ là động thái hình thức mà còn đánh dấu hướng đi G7 đang hướng đến, xây dựng nền tảng “G7+” linh hoạt, bao gồm những cường quốc mới nổi, nhằm tăng cường khả năng ứng phó trước các thách thức an ninh xuyên biên giới.

Song song với điều chỉnh chính sách, G7 cũng triển khai các sáng kiến an ninh hiệu quả. Theo đó, G7 khởi động một gói hành động 3 bước nhằm ổn định thị trường năng lượng (giám sát chặt chẽ, dự trữ dầu chiến lược, nhanh chóng thúc đẩy đầu tư năng lượng tái tạo). Đồng thời, các lãnh đạo nhấn mạnh cần thành lập một liên minh an ninh năng lượng mới (G7 Gas Club), kết nối chặt chẽ với các đối tác, nhằm đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc từ các quốc gia có rủi ro cao như Nga hoặc Iran.

Mặt khác, G7 đang thúc đẩy một kênh đầu tư cơ sở hạ tầng song song (PGII), nhằm dùng sức mạnh đầu tư làm đòn bẩy chính trị - kỹ thuật cho trật tự quốc tế dựa trên phúc lợi và tính minh bạch. Đây được xem là câu trả lời chiến lược đối trọng lại ảnh hưởng của các sáng kiến như Vành đai - Con đường (BRI) của Trung Quốc.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là tính hiệu quả và độ sâu của mô hình “G7+”. Giới quan sát chỉ ra rằng nếu không xây dựng được cơ chế phản ứng nhanh, chia sẻ nguồn lực thật sự và phối hợp chính trị liên tục, G7 sẽ thiếu sức nặng thực chất trước một thế giới đang phân mảnh khu vực và đa cực. Vì vậy, G7 đang ở thời khắc lịch sử khi lựa chọn giữa việc trở thành “trung tâm an ninh toàn cầu có thực chức năng” hoặc chỉ là “diễn đàn trống rỗng mang tính biểu tượng”.

Khi các trật tự cũ dần mất tính ổn định, còn các mô hình hợp tác mới vẫn chưa đủ năng lực thay thế, khoảng trống quyền lực toàn cầu đặt kỳ vọng trở lại vào những cơ chế có truyền thống điều phối lâu dài như G7.

Tuy nhiên, việc mở rộng đối thoại với các đối tác ngoài khối, thử nghiệm các sáng kiến an ninh tập thể mới như hành lang năng lượng hay đầu tư hạ tầng an toàn, không còn là lựa chọn mà là lối thoát tất yếu. Những áp lực địa chính trị hiện nay chính là cơ hội cuối cùng để G7 chuyển mình từ cấu trúc đối thoại sang cơ chế hành động thực chất.

Nếu đủ năng lực vượt qua những khác biệt nội khối, duy trì nhịp điều phối chính sách và thích ứng linh hoạt với trật tự thế giới đa cực, G7 vẫn có thể đóng vai trò hạt nhân trong việc định hình chuẩn mực toàn cầu về an ninh, năng lượng và công nghệ chiến lược. Nhưng, nếu thiếu quyết đoán vào thời khắc mang tính bước ngoặt này, G7 có thể đánh mất chính vai trò lịch sử của mình, không phải vì sự trỗi dậy của một đối thủ cụ thể, mà bởi chính tốc độ biến động của thế giới.

Vì vậy, việc giữ vững vị trí trung tâm đòi hỏi không chỉ tầm nhìn chiến lược, mà cả ý chí hành động vượt lên trên lợi ích cục bộ. Và, khủng hoảng lần này chính là thước đo chân thực nhất cho khả năng tự làm mới và dẫn dắt của G7 trong thế kỷ XXI.

Trần Minh

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?