G7, thương mại và cân bằng carbon

Hội nghị các Bộ trưởng Năng lượng và sau đó là Hội nghị thượng đỉnh các nguyên thủ quốc gia nhóm G7, lần lượt diễn ra vào cuối tháng 4 tại Sapporo và vào tháng 6/2023 tại Hiroshima (Nhật Bản) là cơ hội duy nhất để tạo ra một khuôn khổ chung nhằm điều chỉnh các chính sách thương mại cho phù hợp với mục tiêu khí hậu. Mới đây nhất, Liên minh châu Âu (EU) đã áp dụng lệnh cấm nhập khẩu đối với toàn bộ các sản phẩm có liên quan đến phá rừng.

Thúc đẩy và ngáng trở

Thỏa thuận Paris, được Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) thông qua vào năm 2015, cung cấp một khuôn khổ chung với tham vọng hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 20C so với thời kỳ tiền công nghiệp và theo đuổi các nỗ lực để duy trì ở mức 1,5%. Tuy nhiên, thỏa thuận này đã không tính đến các chính sách thương mại của các quốc gia ký kết và không khuyến khích các chính sách thương mại do tính đến các mục tiêu giảm thiểu rủi ro khí hậu. Các chính sách thương mại có thể gây ra những hậu quả có hại đối với hành động vì khí hậu, bằng chứng là sự gia tăng liên tục và lâu dài lượng phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính từ quá trình sản xuất và vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu.

G7, thương mại và cân bằng carbon -0
Cân bằng carbon cần được coi là mục tiêu trong chính sách thương mại của các quốc gia.

Lượng khí thải này chiếm trung bình hơn 20% tổng lượng khí thải toàn cầu. Các thỏa thuận thương mại, đôi khi ưu tiên tăng trưởng kinh tế hơn bảo vệ môi trường, thực sự có khả năng dẫn đến sự gia tăng lượng phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính trong các hoạt động vận tải và trao đổi thương mại đối với những hàng hóa sử dụng nhiều carbon. Ngoài ra, các chính sách thương mại - do dựa trên khả năng tiếp cận dễ dàng và ít tốn kém đối với các nhiên liệu hóa thạch - có nguy cơ không khuyến khích việc áp dụng các nguồn năng lượng tái tạo trong các chuỗi sản xuất. Do vậy, để đảm bảo rằng các chính sách thương mại quốc tế phù hợp với mục tiêu khí hậu đã đặt ra, cần phải áp dụng cách tiếp cận toàn cầu có tính đến những tác động tích cực và tiêu cực của thương mại quốc tế đối với khí hậu.

Các chính sách thương mại có thể hỗ trợ hành động vì khí hậu trong 2 lĩnh vực chính: Thúc đẩy sự phát triển của các công nghệ carbon thấp và tạo thị trường cho các sản phẩm trung hòa carbon. Do vậy, các quốc gia có thể xây dựng các thỏa thuận thương mại gắn với các yêu cầu về hàm lượng carbon của hàng hóa nhập khẩu để có thể khuyến khích triển khai các công nghệ năng lượng tái tạo, chẳng hạn như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng hydro xanh hoặc các thỏa thuận thương mại có nội dung chấm dứt tài trợ cho các dự án nhiên liệu hóa thạch. Những thỏa thuận thương mại như vậy sẽ mang lại lợi ích kép là giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính và thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp trung hòa carbon mới, đồng thời tạo việc làm mới trong các ngành này.

Vai trò của G7

Các nước thành viên G7 phải tái khẳng định cam kết của họ về vấn đề trung hòa carbon công nghiệp trong thời hạn được ấn định trong Thỏa thuận Paris. Mặc dù họ đã cam kết đạt được mức trung hòa carbon cho đến năm 2050, nhưng các quốc gia này sẽ phải giải quyết vấn đề trung hòa carbon sâu trong tất cả các nền kinh tế của họ, bao gồm cả nền kinh tế của ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng như thép, xi măng hoặc hóa chất. Câu lạc bộ khí hậu do G7 thành lập năm 2022 cần được củng cố về chức năng và tham vọng của mình.

G7 cần làm rõ chiến lược trung hòa carbon công nghiệp của mình để có thể đẩy nhanh chiến lược này nhằm đạt được các mục tiêu của Thỏa thuận Paris. Độ tin cậy của các mục tiêu này cần được củng cố, bởi điều này khuyến khích các hoạt động đầu tư cần thiết cho các nỗ lực trung hòa carbon. Các nước công nghiệp hóa khác phải coi việc giảm lượng khí thải và cường độ carbon của hàng hóa thương mại là nguyên tắc chỉ đạo trong chính sách thương mại của họ. Các chính sách nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và rò rỉ carbon, chẳng hạn Đạo luật Giảm lạm phát của Mỹ (IRA) và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon châu Âu (CBAM) đã vấp phải sự hoài nghi của một số quốc gia, trong đó có một số thành viên của G7 và vẫn bị chỉ trích vì mang tính chất bảo hộ. Tuy nhiên, việc thực hiện các chính sách táo bạo này sẽ mang tính quyết định để đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Lựa chọn chính sách khả thi tốt nhất cho một quốc gia không phải lúc nào cũng là lựa chọn của các đối tác thương mại và điều này có thể tạo ra căng thẳng, đôi khi dẫn đến các biện pháp trả đũa.

Các nước công nghiệp hóa cũng được hưởng lợi khi hỗ trợ việc tạo ra một khung pháp lý chung, bao gồm cả các nước đang phát triển, trước năm 2030. Ngược lại, sự miễn cưỡng trong việc áp dụng các chính sách khí hậu, để phòng nguy cơ rò rỉ carbon sẽ khiến quá trình trung hòa carbon của các ngành công nghiệp trở nên khó khăn hơn, nếu không muốn nói là không thể thực hiện được. Do vậy, G7 nên đặt ra thời hạn rõ ràng để đạt được một khuôn khổ chung cho sự liên kết chính sách thương mại và khí hậu, dựa trên các sáng kiến quốc gia và khu vực hiện có. Sự liên kết của các chính sách thương mại quốc tế với các mục tiêu trung hòa carbon giờ đây phải trở thành một trong những nền tảng của các nỗ lực toàn cầu.

Bằng cách khuyến khích áp dụng các công nghệ carbon thấp và loại bỏ các chính sách thương mại không tương thích với các mục tiêu về khí hậu, các nước G7 có thể đóng góp vào sự phát triển của một nền kinh tế toàn cầu bền vững cho các thế hệ tương lai, đồng thời truyền cảm hứng cho các quốc gia không phải là thành viên làm điều tương tự.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.