G7 đã lỗi thời?

Ngày 30-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng G7 - nhóm 7 cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới, không đại diện chính xác cho những gì đang diễn ra trên thế giới. Đối với chủ nhân Nhà Trắng, G7 là một nhóm quốc gia rất lỗi thời, do đó ông tuyên bố lùi ngày tổ chức thượng đỉnh của nhóm này và có ý định mời thêm các cường quốc khác tham gia.

Trả lời báo giới từ chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Mỹ cho biết ông hoãn Hội nghị vì không còn cảm thấy G7 đại diện đầy đủ cho những gì đang diễn ra trên thế giới. Ông muốn Úc, Nga, Hàn Quốc và ẤËn Độ tham gia thượng đỉnh G7 mở rộng. Ngày 1-6, Tổng thống Nga Putin và ông Trump đã có cuộc trò chuyện qua điện thoại để thảo luận về nhiều vấn đề.

“Tổng thống Mỹ đã thông báo cho nguyên thủ Nga về ý tưởng mời Nga tham gia hội nghị thượng đỉnh G7”, đại diện báo chí của Điện Kremlin cho biết.

Ban đầu, thượng đỉnh G7 được dự kiến tổ chức tại Mỹ vào cuối tháng 6 nhưng ông Trump muốn dời thượng đỉnh đến tháng 9, có thể là trước hoặc sau Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc, thậm chí là đến sau kỳ bầu cử Tổng thống Mỹ, mà ông hy vọng sẽ tái đắc cử. Theo AFP, ông Trump nói đến cuộc gặp G-10 hoặc G-11 và cho biết ông đã đề cập sơ lược về chủ đề cuộc họp với 4 nước được mời nói trên.

Phát ngôn viên Nhà Trắng, Alyssa Farah, thông báo Tổng thống Donald Trump muốn đưa các đồng minh của mình, bao gồm cả liên minh tình báo Five Eyes và một số nước bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 vào nhóm họp này để bàn về “tương lai của Trung Quốc”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoãn họp G7.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoãn họp G7.

Tuyên bố về chủ đề này được đưa ra trong bối cảnh SARS-CoV-2 làm tăng tốc “chiến tranh lạnh” Mỹ-Trung. Mỹ đòi Trung Quốc phải “chịu trách nhiệm” về tình hình dịch COVID-19 hiện nay. Bắc Kinh tố cáo Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã nói dối khi khẳng định con virus độc hại đã thoát ra từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán. Mới đây Washington đe dọa “sẽ phản ứng rất mạnh” nếu Trung Quốc áp đặt luật an ninh quốc gia lên Hong Kong.

Tại Biển Đông, các chiến hạm Mỹ thách thức Trung Quốc. Về kinh tế, thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung giai đoạn 1 coi như bị chìm xuồng. Mới đây Washington còn cấm các nhà sản xuất chip điện tử trên thế giới có làm việc với Mỹ cung ứng sản phẩm cho Huawei, một dạng bóp nghẹt kinh tế đối với tập đoàn này. Bắc Kinh trả đũa bằng cách lần đầu tiên từ tháng 3-2018 đã hạ giá đồng nhân tệ 15% so với đô la, dấu hiệu tiên khởi cho một cuộc chiến tranh tiền tệ.

Thông báo của Tổng thống Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Thủ tướng Đức Angela Merkel ngày 29-5 là lãnh đạo đầu tiên của các nước thành viên G7 chính thức từ chối lời mời đến Mỹ họp thượng đỉnh. Một phát ngôn viên Chính phủ Đức cho biết việc Thủ tướng Merkel quyết định không dự thượng đỉnh là do tình hình đại dịch. Thủ tướng Canada Justin Trudeau cũng từ chối vì những nguy cơ về y tế. Còn Tổng thống Pháp cho biết có thể đến Mỹ dự thượng đỉnh G7 nếu tất cả các lãnh đạo G7 có mặt.

Vậy thực sự, G7 có vai trò gì? Đầu tiên G6 được hình thành năm 1975 trên cơ sở của nhóm G5 không chính thức (Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Anh và CHLB Đức). Người chủ trì cuộc họp đầu tiên là Tổng thống Pháp Valéry Giscard d’Estaing khi ông mời đến lâu đài Rambouillet (ngoại ô Paris) 4 nhà lãnh đạo các nước giàu nhất thế giới thời kỳ đó, cùng với Italy, để “hình thành mối liên hệ trực tiếp giữa các nhà cầm quyền”, “thoát khỏi sự ì ạch của Liên Hiệp Quốc”.

Hội nghị Thượng đỉnh G7 gần đây nhất được tổ chức tại Pháp, năm 2019.
Hội nghị Thượng đỉnh G7 gần đây nhất được tổ chức tại Pháp, năm 2019.

Thực vậy, thế giới lúc ấy vừa trải qua cú sốc dầu lửa năm 1973 khiến nền kinh tế thế giới chao đảo và buộc phương Tây phải điều hòa các chính sách tài chính. Năm 1976, Canada gia nhập nhóm và G7 chính thức hình thành. Vào năm 1997, Nga gia nhập khối: G7 trở thành G8. Nhưng sau đó, Nga lại “bị mời” rút khỏi khối, sau khi Moscow sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014.

Mục tiêu của khối G7 là thống nhất với nhau về những định hướng lớn, hơn là đưa ra những quyết định cụ thể. G7 không phải là một định chế quốc tế, đó là một nhóm phi chính thức đóng vai trò định hướng và thúc đẩy chính trị. Các nước thành viên thống nhất để thúc đẩy các vấn đề liên quan đến chính sách an ninh, quản trị toàn cầu hóa và quản lý tài sản công thế giới.

Tuy nhiên, theo thời gian, xuất hiện nhiều vấn đề mới như trật tự kinh tế tự do và chống khủng bố... cỗ máy G7 mất dần hiệu quả. Thêm vào đó, “cùng với những phái đoàn chính thức ngày càng cồng kềnh và vài trăm nhà báo tham gia ngày hội truyền thông này, khả năng hành động đã biến mất”, theo phân tích của ông Pascal Boniface, Giám đốc Viện Quan hệ quốc tế và chiến lược Pháp.

Nhiều chuyên gia khác cho rằng khối G7 không còn phản ánh đúng tình hình thế giới hiện nay. Thực vậy, khối 7 nước có nền công nghiệp phát triển nhất thế giới hiện nay chiếm 45% GDP toàn cầu, thấp hơn hẳn so với 62% GDP thế giới năm 1975 và chỉ chiếm 10% dân số.

Trước sự trỗi dậy của khối G20, được thành lập năm 1999, câu lạc bộ thu hẹp G7 dần mất ảnh hưởng. Khối G20 hiện chiếm đến 85% GDP thế giới (nhưng không gồm một số quốc gia trong số 20 nước giàu nhất thế giới, như Thụy Sĩ hoặc Iran). Chỉ riêng 3 nền kinh tế Trung Quốc - thứ hai thế giới, Ấn Độ - nước đứng thứ 7 và Brazil, quốc gia xếp thứ 9, đã chiếm 21% tài sản toàn cầu.

Giáo sư Christian Lequesne, thuộc trường Khoa học Chính trị Pháp (Sciences Po), cho rằng về mặt quan hệ quốc tế, từ giờ G20 “là một cơ cấu chính đáng hơn” và phù hợp hơn so với G7.

Moscow đã không ít lần thể hiện sự thờ ơ trở lại G8. Tổng thống Putin từng khẳng định, Nga không cần G8. Mặc dù cho biết Nga “không từ chối bất kỳ tiếp xúc nào” nhưng ông Putin cũng đề cập thêm một câu rằng: Nga không đặt ra điều này là “mục tiêu chính”.

Trả lời báo giới ngày 1-6, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitri Peskov nói: “Chúng tôi chưa biết chi tiết về đề xuất này và chúng tôi cũng không biết liệu nó có chính thức hay không. Có rất nhiều câu hỏi: trong khả năng nào Nga sẽ được mời, chương trình nghị sự sẽ là gì, thành phần của nó ra sao...”.

Ông Peskov lưu ý rằng Tổng thống Vladimir Putin “ủng hộ một cuộc đối thoại toàn diện nhưng, trong trường hợp này, chúng tôi cần có thêm thông tin để chúng tôi không phải hối tiếc”. Ông nói thêm rằng có các cơ chế đối thoại hiệu quả khác, bao gồm G20, cho phép các nền kinh tế lớn trên thế giới thảo luận về các vấn đề trong chương trình nghị sự.

Giáo sư Christian Lequesne cho rằng G7 không còn có ích cho ổn định tập thể đối thoại giữa các nền dân chủ tự do... Ngoài ra, các nền dân chủ tự do cũng đang mất hiệu quả khi mà họ cũng bầu ra các nhà lãnh đạo dân túy. Thế giới xưa mà G7 là đại diện đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng về tính hiện đại và, với sự hỗ trợ của người dân, đang đẩy họ theo khuynh hướng chống tự do.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?