EU với vai trò cân bằng ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Trong cuộc khảo sát “trạng thái Đông Nam Á” năm 2021, EU đã đứng đầu với tư cách là đối tác đáng tin cậy và được ưu tiên hàng đầu để chống lại sự cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung, trước Australia, Nhật Bản, Ấn Độ và Anh. Tuy nhiên, những thách thức còn ở phía trước.

Một trong những thách thức đó là mức độ can dự và sự hiểu biết về khu vực không đồng đều, đồng nghĩa với việc các quốc gia thành viên châu Âu cần phải làm việc cùng nhau để tạo ra một mặt trận thống nhất và gắn kết. Do các khả năng thực thi quyền lực cứng bị hạn chế bởi các chế định, EU sẽ cần phải tận dụng thế mạnh tổng hợp của các thành viên. Điều đó có thể là áp dụng một chương trình nghị sự chuẩn mực, tập trung vào chủ nghĩa đa phương, chuyên môn kỹ thuật trong các lĩnh vực khác nhau và cải thiện khả năng dễ dàng kinh doanh để tận dụng lợi thế của các nền kinh tế đang phát triển của khu vực.

Tàu sân bay Charles de Gaulle được ví như một đại diện thu nhỏ của châu Âu trong sứ mệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tàu sân bay Charles de Gaulle được ví như một đại diện thu nhỏ của châu Âu trong sứ mệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cách các nước châu Âu cân bằng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với các ưu tiên khác gần gũi hơn và trực tiếp hơn (như khu vực châu Âu - Đại Tây Dương chẳng hạn) có thể không nhất quán. Nhưng, cho dù là do các nguồn lực hạn chế đang cản trở sự hiện diện đáng kể ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hoặc nguồn vốn chính trị hạn chế do các ưu tiên đơn giản là nằm gần trong nước hơn (như trường hợp của Đức với EU), châu Âu phải đạt được sự cân bằng mong manh giữa chủ nghĩa thực dụng và các nguyên tắc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Châu Âu đã có lịch sử hợp tác dưới hình thức hợp tác quân sự Anh - Pháp, bao gồm cuộc tập trận 2 tàu sân bay ở Địa Trung hải giữa nhóm tàu sân bay tấn công của Anh, tàu sân bay Charles de Gaulle và các đối tác NATO. Sự sẵn sàng hợp tác cũng được thể hiện qua việc đưa Italy, Bồ Đào Nha và Đan Mạch tham gia chuyến đi của tàu sân bay Charles de Gaulle tới khu vực vào năm 2019 và sự tham gia hiện tại của Hà Lan trong hoạt động triển khai nhóm tấn công tàu sân bay do Anh dẫn đầu (CS21). EU đang xem xét điều phối các “tài sản” hải quân và không quân của các quốc gia thành viên, trên cơ sở tự nguyện, như một cách bảo đảm sự hiện diện hàng hải có thể nhìn thấy trên toàn cầu. Tuy nhiên, sự can dự quân sự của châu Âu ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng có khả năng phản tác dụng. Nhiều nước châu Âu không quen với các động lực an ninh phức tạp của khu vực này.

Việc châu Âu can dự tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương chính là vì sự ổn định của khu vực này ảnh hưởng trực tiếp đến sự thịnh vượng của châu Âu. Đối với các nước châu Âu có lãnh thổ và dân số lớn ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhu cầu phải ưu tiên khu vực là rất rõ ràng. Hơn nữa, Anh và EU đã hoạt động tích cực trong khu vực - từ hỗ trợ phát triển, nâng cao năng lực và giúp các quốc gia biết rõ những gì và quan trọng hơn là ai đang đi qua vùng biển quốc gia của họ, danh sách các dự án đang được thực hiện còn dài. Việc có một chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là cơ hội để các nước châu Âu và EU đảm bảo rằng các chương trình này phù hợp với các lợi ích và ưu tiên quốc gia, quan trọng hơn là đáp ứng các nhu cầu cấp bách nhất của khu vực và hỗ trợ các nỗ lực của các đối tác khu vực quan trọng nhất.

Bằng cách can dự và hợp tác với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, các nước châu Âu có thể cung cấp các lựa chọn thay thế cho Trung Quốc về các nguồn thương mại, đầu tư và công nghệ. Thật đáng khích lệ khi người ta thấy chiến lược của EU và báo cáo đánh giá tổng hợp của Anh thảo luận về chuỗi cung ứng và công nghệ có sức chống đỡ, y tế toàn cầu và kết nối. 

Tại đây, châu Âu có thể tham gia các cuộc thảo luận chính xung quanh các quy chuẩn, tiêu chuẩn và cung cấp hàng hóa công. EU và Anh đều đang phát triển hơn nữa các chính sách sàng lọc đầu tư của mình để bảo vệ tài sản trí tuệ, các công nghệ và cơ sở hạ tầng quốc gia quan trọng của họ và có thể hỗ trợ các quốc gia ở khu vực này thiết lập các cơ chế tương tự.

Việc châu Âu can dự tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là vì sự ổn định của khu vực này ảnh hưởng trực tiếp đến sự thịnh vượng của họ.

Việc châu Âu can dự tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là vì sự ổn định của khu vực này ảnh hưởng trực tiếp đến sự thịnh vượng của họ.

Có nhiều cách để châu Âu đóng góp một cách có ý nghĩa vào sự ổn định và an ninh của khu vực này, ngay cả với những hạn chế và sự thiếu nguồn lực nêu trên. Câu hỏi lớn hơn là ý chí chính trị. Liệu một nước Đức thời hậu Merkel có thay đổi lập trường để cho phép châu Âu có sự ủng hộ mạnh mẽ hơn các đối tác Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, bao gồm cả Mỹ? Liệu những cân nhắc thương mại cuối cùng có ngăn được Anh có lập trường cứng rắn với Trung Quốc, vốn cản trở việc châu Âu thâm nhập khu vực này hay không?

Khi đại dịch COVID-19 tiếp tục làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế, thực tế chính trị có thể đòi hỏi sự thay đổi các ưu tiên ở châu Âu. Việc tạo ra một mặt trận thống nhất và phối hợp cao sẽ có ý nghĩa nhất định đối với kết quả của một chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hiệu quả, cho cả châu Âu và các đối tác trong khu vực này.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.