EU với chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Từ năm 2021, EU đã thông qua chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, được thiết kế để thúc đẩy cấu trúc an ninh khu vực cởi mở và dựa trên luật lệ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong chiến lược, EU cũng vạch ra những nỗ lực nhằm tăng cường sự hiện diện ở đó. Tuy nhiên, việc thực hiện chiến lược phần lớn phụ thuộc vào các quốc gia thành viên.

Pháp, Đức, Hà Lan, Công hòa Czech và Litva từng công bố chiến lược hoặc hướng dẫn về Ấn Độ Dương -  Thái Bình Dương. Mặc dù các quốc gia thành viên hiểu rằng an ninh của châu Âu bị ảnh hưởng bởi những gì xảy ra trong khu vực này, nhưng họ lại có những ý tưởng khác nhau về cách góp phần vào sự ổn định của khu vực và những việc cần làm nếu khủng hoảng nổ ra.

Lợi ích kinh tế

Mối quan tâm chính trước mắt của EU ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là kinh tế. Trao đổi thương mại song phương giữa hai khu vực đạt mức cao nhất so với bất kỳ khu vực nào trên thế giới. Năm 2021, xuất khẩu từ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sang EU là 844 tỷ euro và xuất khẩu từ EU sang Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là 583 tỷ euro. Gần 90% thương mại hàng hóa bên ngoài EU là qua đường biển. Phần lớn hoạt động thương mại này đi qua các điểm nghẽn hàng hải ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương như Biển Đông hay eo biển Malacca. Riêng Biển Đông, ước tính có khoảng 40% thương mại nước ngoài của EU đi qua. Do đó, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rất quan trọng đối với nền kinh tế của châu Âu.

1.jpg -0
Chiến hạm Prairial của Hải quân Pháp tham gia tập trận cùng các tàu chiến Mỹ và Nhật Bản.

Một mối quan tâm lớn khác của EU trong khu vực là việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Ở trong nước, hoạt động hiệu quả của EU phụ thuộc vào việc các quốc gia thành viên của khối hành động theo quy tắc. Liên minh cần một hệ thống quốc tế hoạt động theo cách tương tự, vì không được xây dựng để cạnh tranh trong một thế giới mà “quyền lực tạo nên lẽ phải”. Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga trên đất Ukraine đặt ra mối đe dọa cho EU vì việc này liên quan đến một quốc gia láng giềng, nhưng cũng thách thức các nguyên tắc cơ bản về toàn vẹn lãnh thổ và luật pháp quốc tế. Dù Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cách xa châu Âu hơn về mặt địa lý, những diễn biến trong khu vực thách thức luật pháp quốc tế hoặc hạn chế quyền tự do hàng hải cũng có tác động tiêu cực tương đối đối với lợi ích của EU.

Và, những diễn biến trong khu vực có thể ảnh hưởng đến an ninh châu Âu theo nhiều cách. La bàn chiến lược của EU, vốn cung cấp khuôn khổ hướng dẫn cho an ninh và quốc phòng của EU đến năm 2030, tuyên bố rằng EU “có lợi ích địa chính trị và kinh tế quan trọng đối với sự ổn định và an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”. Rủi ro chính ở đây không phải là mối đe dọa trực tiếp từ sự xuất hiện của các tàu quân sự ở Địa Trung Hải hay Biển Baltic, hay thậm chí tên lửa đạn đạo xuyên lục địa hoặc các cuộc tấn công mạng tiềm tàng, mà rủi ro an ninh lớn nhất đối với EU là gián tiếp. An ninh và quốc phòng của châu Âu phần lớn phụ thuộc vào Mỹ và vai trò của nước này trong NATO. Khả năng của Mỹ với vai trò nhà cung cấp an ninh cho châu Âu có thể bị suy yếu nếu Washington phải phản ứng trước một cuộc xung đột ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Sự hiện diện và khả năng can dự

Có một số cách mà EU đã can dự theo tư cách là một chủ thể an ninh với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hợp tác an ninh là một trong những trụ cột của quan hệ đối tác EU - ASEAN. Quan hệ đối tác chiến lược này cam kết cả hai khu vực sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh thường xuyên và hợp tác cùng nhau trong một số lĩnh vực. EU tham gia diễn đàn khu vực ASEAN thường niên và gần đây đã được tham gia Hội nghị cấp cao Đông Á. Bộ trưởng Quốc phòng của một số nước EU và Đại diện cấp cao Josep Borell tham gia Đối thoại Shangri-La, hội nghị an ninh thường niên ở Singapore. An ninh cũng là khía cạnh quan trọng trong quan hệ giữa EU và các đối tác riêng lẻ ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, chẳng hạn như Nhật Bản. Trong những năm gần đây, một số nước EU đã cử tàu tới khu vực để tham gia các cuộc tập trận tự do hàng hải.

Có điều, các quốc gia thành viên EU lại có quan điểm khá khác nhau về nhiều vấn đề quan trọng trong cách tiếp cận chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Sự khác biệt chủ yếu xuất phát từ quan điểm khác nhau về Trung Quốc. Đối với một số quốc gia, bao gồm cả Đức, lợi ích thương mại và kinh tế theo truyền thống chiếm ưu thế. Đối với những nước khác, bao gồm nhiều nước Trung Âu, vấn đề nhân quyền và dân chủ đặc biệt quan trọng.

Đối với nhiều nước, bao gồm cả các quốc gia Trung Âu và vùng Baltic, việc hỗ trợ Mỹ trên toàn cầu nhằm đảm bảo cam kết liên tục của Mỹ đối với an ninh của châu Âu có tầm quan trọng hàng đầu. Theo nghiên cứu của Hội đồng Quan hệ đối ngoại châu Âu (ECFR), các quốc gia thành viên EU khác nhau có cách hiểu rất khác nhau về mục tiêu của chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của EU. Một số coi đây là cách thể hiện quyền tự chủ chiến lược của châu Âu bằng cách theo đuổi cách tiếp cận riêng của châu Âu đối với khu vực, một số khác tiếp cận theo cách để chống lại Trung Quốc. Những cách tiếp cận khác như vậy là phương tiện để quản lý mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và ít nhiều liên kết rõ ràng với Mỹ.

Sự khác biệt giữa các quốc gia thành viên có thể gây tổn hại đến khả năng của EU trong việc ứng phó thách thức phát sinh từ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và khả năng bảo vệ lợi ích của chính mình. Hiện tại, có thể quản lý được sự không mạch lạc này giữa các quốc gia thành viên EU, nhưng EU cần phải bắt đầu giải quyết vấn đề này từ bây giờ. Nếu một cuộc khủng hoảng an ninh xuất hiện ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, châu Âu sẽ phải đối mặt với những quyết định khó khăn và sẽ không còn khả năng vượt qua như trước đây nữa.

Ngọc Lan

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?