EU và những thách thức mang tên “ASEAN”

Mặc dù chưa ký hiệp định thương mại tự do (FTA) với ASEAN, nhưng EU vẫn duy trì sự hiện diện kinh tế mạnh mẽ trong khu vực. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của ASEAN, chỉ sau Trung Quốc và Mỹ.

Thương mại ASEAN - EU năm 2022 đạt 295,2 tỷ USD - tăng 9,6% so với năm 2021. Ngoài ra, EU là nguồn FDI lớn thứ ba của ASEAN, với 24 tỷ USD năm 2022. Theo dữ liệu từ Báo cáo đầu tư ASEAN cùng kỳ, các quốc gia thành viên EU như Pháp, Đức và Hà Lan nằm trong số các nguồn FDI hàng đầu của ASEAN.

EU và những thách thức mang tên “ASEAN” -0
EU và Indonesia mâu thuẫn trong vấn đề xuất khẩu quặng niken.

Hơn nữa, các thể chế EU, cùng các quốc gia thành viên, là nguồn cung cấp hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) lớn thứ hai cho khu vực trong giai đoạn 2015-2021, chứng tỏ cam kết kinh tế đa phương diện của EU đối với khu vực này. EU cũng được đánh giá là thế lực kinh tế có ảnh hưởng lớn thứ tư ở khu vực Đông Nam Á, trong giai đoạn 2019-2024, vượt các cường quốc tầm trung như Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc và Vương quốc Anh.

Ngoài ảnh hưởng kinh tế, Brussels còn được công nhận là nhân tố mạnh về quy chuẩn trong khu vực. Là một phần của khuôn khổ Chiến lược hợp tác Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, EU đã tìm cách hợp tác với các quốc gia cùng chí hướng để thiết lập tiêu chuẩn và thúc đẩy các thông lệ quản trị tốt. Liên minh đã thể hiện tham vọng thúc đẩy một cấu trúc an ninh khu vực rộng mở và dựa trên luật lệ, đồng thời bảo vệ quyền tự do hàng hải trong khu vực thông qua các sáng kiến xây dựng năng lực. Do đó, các giá trị chung, bao gồm chủ nghĩa đa phương và cam kết về một trật tự dựa trên luật lệ vẫn là nền tảng của quan hệ đối tác chiến lược ASEAN - EU. Điều này dẫn đến niềm tin lớn hơn vào khả năng của Brussels trong việc bảo vệ thương mại tự do toàn cầu và duy trì trật tự dựa trên luật lệ, với việc EU xếp trên các cường quốc tầm trung trong khu vực ở cả hai lĩnh vực nói trên.

Mặc dù, EU dường như có ảnh hưởng và vị thế tương đối lớn, nhưng sự can dự của liên minh với khu vực không phải là không có thách thức. Các vấn đề kinh tế dai dẳng, chẳng hạn như tranh chấp chưa được giải quyết về dầu cọ và mối lo ngại trong khu vực về chính sách carbon của EU, đang là những trở ngại đối với khối này. Hơn nữa, các thách thức địa chính trị khu vực và toàn cầu như cuộc khủng hoảng Myanmar và chiến tranh Israel - Hamas đã cản trở EU can dự với một số quốc gia thành viên ASEAN, đặc biệt là các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi. Do đó, sự tin tưởng của người dân Đông Nam Á vào EU đang ở mức thấp nhất kể từ khi liên minh triển khai Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vào năm 2021.

Điều khiến tâm lý ngờ vực ngày càng tăng là các tranh chấp thương mại đang diễn ra giữa EU với Indonesia và Malaysia xung quanh các chính sách bảo hộ. EU chính thức đệ đơn kiện Indonesia lên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) vì “các biện pháp hạn chế xuất khẩu bất hợp pháp” của nước này đối với quặng niken và sắt. WTO đã ra phán quyết có lợi cho EU vào tháng 10/2022 và lệnh cấm vẫn có hiệu lực trong thời gian Indonesia kháng cáo quyết định này.

Đồng thời, việc EU thực hiện Chỉ thị về năng lượng tái tạo (RED II) nhằm loại bỏ dần việc nhập khẩu dầu cọ từ nay đến năm 2030 đã gây tranh cãi. Là những quốc gia sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới, cả Indonesia và Malaysia đều đã đệ đơn kiện lên WTO, cho rằng EU cũng vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế. Các nhà sản xuất cao su trong khu vực cũng bày tỏ mối lo ngại tương tự trước quy định của EU về các sản phẩm có xuất xứ từ phá rừng, có hiệu lực từ tháng 6/2023. Các nhà sản xuất từ Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Campuchia bày tỏ lo ngại rằng “hành động đơn phương và phi thực tế” của Brussels sẽ gây bất lợi cho những người nông dân làm ăn nhỏ hơn là cho các tập đoàn lớn.

Do đó, việc Brussels phản đối chính sách bảo hộ khoáng sản của Indonesia nhưng lại có các hành động mang tính bảo hộ và phân biệt đối xử, chẳng hạn ưu tiên nhiên liệu sinh học của châu Âu như hạt dầu cải, dẫn đến các cáo buộc về đạo đức giả và tiêu chuẩn kép. Hơn nữa, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU bị chỉ trích là công cụ bảo hộ mang lại lợi ích cho các công ty EU và gây tổn thất cho các đối thủ cạnh tranh ở Đông Nam Á. Những biện pháp này ảnh hưởng xấu đến uy tín của EU trong khu vực, được thể hiện qua kết quả khảo sát tại Indonesia và Malaysia trong giai đoạn 2020-2024 cho thấy sự suy giảm niềm tin vào EU trong việc bảo vệ chương trình nghị sự thương mại tự do toàn cầu.

Những tranh chấp thương mại này với Indonesia và Malaysia đã cản trở tiến trình đàm phán FTA vốn đã phức tạp đối với EU. Chẳng hạn, mặc dù đã tiến hành 16 vòng đàm phán kể từ năm 2016, nhưng EU và Indonesia hầu như chưa đạt được tiến triển và chưa đưa ra được giải pháp nào. Tương tự, EU và Malaysia đã đình chỉ các cuộc đàm phán FTA song phương kể từ năm 2012. Ở cấp độ khu vực, EU mới chỉ có FTA song phương  có hiệu lực với 2 quốc gia thành viên ASEAN là Singapore và Việt Nam, cũng như đang đàm phán với 2 quốc gia khác là Thái Lan và Philippines. Tiến bộ hạn chế này đã cản trở nỗ lực thiết lập một FTA lớn hơn giữa EU và ASEAN, làm giảm niềm tin của khu vực vào khả năng của EU trong việc bảo vệ chương trình nghị sự thương mại tự do toàn cầu.

Ở mặt trận khác, việc EU nhấn mạnh các giá trị như “thương mại công bằng”, đặc biệt trong việc gắn thương mại với dân chủ và các vấn đề phi kinh tế khác, đã được chứng minh là phản tác dụng và nhiều nhạy cảm. Sự khác biệt cố hữu về dân chủ là nguyên nhân gây tranh cãi không hồi kết do hệ thống quản trị đa dạng ở Đông Nam Á, dẫn đến việc các nước ASEAN luôn phản đối các chính sách dân chủ và nhân quyền của châu Âu. Mặc dù, Brussels đã bớt truyền bá dân chủ dựa trên các giá trị, nhưng họ vẫn đưa ra nhiều lời chỉ trích và nghị quyết chống lại tất cả các quốc gia ASEAN, bao gồm cả Singapore. Nhận thức được điều này, EU đã nỗ lực ngăn chặn các vấn đề song phương cản trở sự hợp tác liên khu vực.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.