EU muốn giành lại ảnh hưởng ở Balkan?

Liên minh châu Âu (EU) vừa tổ chức một hội nghị từ xa qua video với 6 quốc gia thuộc vùng Balkan. Chủ đề bao trùm của hội nghị là đối phó với đại dịch COVID-19 nhưng phía sau đó, giới quan sát cho rằng mấu chốt là EU muốn giành lại các quốc gia Balkan từ Nga và Trung Quốc.

Hội nghị diễn ra tại điểm cầu chính đặt tại thủ đô Zagreb của Croatia, nước Chủ tịch EC luân phiên vào chiều ngày 6-5, với sự tham gia của lãnh đạo EU, 27 nước thành viên và 6 quốc gia Balkan gồm Albania, Kosovo, Bosnia, Montenegro, Bắc Macedonia và Serbia. Các bên tham gia hội nghị đã thảo luận một số vấn đề, trong đó bao trùm trên hết vẫn là hợp tác toàn khu vực trong việc ứng phó với tác động về kinh tế - xã hội của đại dịch COVID-19 và những giải pháp phục hồi sau đại dịch; kế đến là những thách thức về an ninh, khủng bố và người nhập cư.

Lãnh đạo EC, EU và nước chủ nhà Croatia tại hội nghị Zagreb 2020.
Lãnh đạo EC, EU và nước chủ nhà Croatia tại hội nghị Zagreb 2020.

Hội nghị đã ra Tuyên bố Zagreb 2020, trong đó hủy bỏ hiệu lực các tuyên bố trước đây tại các hội nghị Zagreb 2000, Thessaloniki 2003 và Sofia 2018. Điểm mấu chốt quan trọng của Tuyên bố Zagreb 2020 chính là sự hợp tác giữa EU với các dối tác Balkan trong cuộc chiến chống COVID-19. Trong đó, EU đã cam kết gói hỗ trợ các nước Balkan chống đại dịch trị giá 3,3 tỉ Euro, bao gồm hỗ trợ y tế ngay lập tức và hỗ trợ phục hồi sau khủng hoảng, trong đó có 1,7 tỉ Euro thông qua khoản vay ưu đãi từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu.

Một điểm quan trọng khác trong Tuyên bố Zagreb 2020 là việc EU “quyết tâm đẩy mạnh hơn nữa tiến trình mở rộng khối ở mọi cấp độ” nhằm khuyến khích chuyển hóa về kinh tế và xã hội, sự duy trì và phát triển các giá trị và nguyên tắc châu Âu tại Balkan phù hợp với các nguyên tắc, giá trị và quy tắc chung của EU. Từ lâu nay, việc gia nhập EU đã là mong muốn của các quốc gia Balkan.

Nhưng trong nhiều năm qua, việc này đã bị đình trệ do một số vấn đề phát sinh về tranh chấp địa lý, cũng như các vấn đề về chính trị, xã hội mà EU cho rằng các quốc gia Balkan chưa đáp ứng được theo tiêu chuẩn EU. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen từng cảnh báo hồi tháng 11-2019 rằng nếu EU không làm gì thêm để kéo Balkan về phía mình, thì “các nước khác” sẽ làm.

Những gì diễn ra từ đầu đại dịch COVID-19 đến nay cho thấy lời cảnh báo của bà von der Leyen là không thừa. Sau giai đoạn 1 của đại dịch, khi Trung Quốc đã qua đỉnh dịch và từng bước khống chế dịch bệnh một cách hiệu quả, cũng là lúc Trung Quốc bắt đầu triển khai cái gọi là chiến dịch “ngoại giao khẩu trang”, hay còn gọi là “con đường tơ lụa y tế” đến khắp châu Âu chứ không riêng gì Balkan.

Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic hồi tháng 4 đã công khai cảm ơn Chủ tịch Tập Cận Bình vì sự giúp đỡ của Trung Quốc cho nước ông trong cuộc chiến chống COVID-19. Cùng với Trung Quốc, Nga lúc này địch bệnh còn được kiểm soát tốt, cũng đã đưa những chuyến hàng cứu trợ thiết bị y tế, y bác sĩ đến hỗ trợ nhiều nước châu Âu, như Italy và các nước Đông Âu, trong đó có Balkan.

Milorad Dodik, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Bosnia & Herzegovina cũng ca ngợi nước Nga, đồng thời chỉ trích EU chậm chạp trong công tác ứng phó cũng như thiếu sự phối hợp, “mạnh ai nấy làm”, thiếu sự hỗ trợ cần thiết cho các nước nghèo hơn trong khối. “Châu Âu mà chúng tôi từng tin tưởng cách đây 10 năm ngày nay không tồn tại nữa” - ông Dodik nói với hãng tin Reuters.

Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic.
Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic.

Báo chí châu Âu vì lo ngại sức ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc đã mở chiến dịch công kích rộng khắp. Từng có nhiều câu chuyện đã được các hãng tin, các tờ báo lớn của châu Âu đưa tin về những lô hàng khẩu trang, thiết bị y tế kém chất lượng của Trung Quốc bị trả về, hay như những cáo buộc và hoài nghi mang màu sắc “thuyết âm mưu” về những điệp viên trà trộn trong các phái đoàn y bác sĩ Nga sang hỗ trợ các nước châu Âu chống COVID-19...

Dù sao thì ảnh hưởng cũng đã được thiết lập ở Balkan. Nga là “người cũ”, từng có hàng chục năm hiện diện tại khu vực này trên nhiều phương diện, từ thời Liên Xô cho đến gần đây. Còn Trung Quốc là “người mới”. Sự trỗi dậy của Bắc Kinh trong vài năm trở lại đây đã gây lo ngại cho không chỉ EU mà cả NATO. Hội đồng NATO từng đưa ra lời cảnh báo về “mối đe dọa mới” đến từ Trung Quốc khi nước này triển khai sáng kiến “Vành đai và Con đường”.

Trung Quốc đã đầu tư hoặc cho vay ưu đãi để lôi kéo các quốc gia châu Âu, từ Bắc Âu đến Đông Âu, Balkan tham gia sáng kiến của mình và bước đầu gây được ảnh hưởng nhất định tại khu vực. Điều đó, cộng với những hành động trong đại dịch COVID-19, đã khiến EU cảm thấy “nếu không làm gì” thì chắc chắn “mất” Balkan về tay Trung Quốc, thậm chí là Nga.

Sau lời cảnh báo của bà von der Leyen, EU bắt đầu có “nhúc nhích” với việc đồng ý cho Bắc Macedonia và Albania khởi động tiến trình đàm phán kết nạp thành viên sau 2 năm trì hoãn, nhằm xua đi suy nghĩ trong khu vực rằng việc gia nhập EU chỉ còn là “giấc mơ”. Nhưng bấy nhiêu cũng chưa đủ. Với cam kết đã được ghi trong Tuyên bố Zagreb 2020, EU có lẽ cần phải bỏ ra nhiều nữa để có thể thuyết phục các nước Balkan rằng khối này đang thật sự muốn họ cùng lên con thuyền chung.

Tổng thống Serbia Vucic tuyên bố rằng “chúng tôi sẽ yêu cầu EU cho thêm nữa và bớt đi các khoản vay”. Trong khi đó, để tất cả các quốc gia Balkan là thành viên khối, EU cần đồng thuận hoàn toàn về nhiều vấn đề còn tồn đọng trong khu vực này, trong đó có cả việc công nhận Kosovo là một quốc gia độc lập. Sau hơn 10 năm, hiện vẫn còn 5 quốc gia EU chưa công nhận Kosovo, trong đó có Tây Ban Nha.

Dập tắt được tất cả những bất đồng chính trị, ngoại giao và san bằng khác biệt về các giá trị kinh tế, văn hóa, xã hội với các nước trong khu vực sẽ giúp ích nhiều hơn cho EU.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.