EU muốn giành lại ảnh hưởng ở Balkan?

Liên minh châu Âu (EU) vừa tổ chức một hội nghị từ xa qua video với 6 quốc gia thuộc vùng Balkan. Chủ đề bao trùm của hội nghị là đối phó với đại dịch COVID-19 nhưng phía sau đó, giới quan sát cho rằng mấu chốt là EU muốn giành lại các quốc gia Balkan từ Nga và Trung Quốc.

Hội nghị diễn ra tại điểm cầu chính đặt tại thủ đô Zagreb của Croatia, nước Chủ tịch EC luân phiên vào chiều ngày 6-5, với sự tham gia của lãnh đạo EU, 27 nước thành viên và 6 quốc gia Balkan gồm Albania, Kosovo, Bosnia, Montenegro, Bắc Macedonia và Serbia. Các bên tham gia hội nghị đã thảo luận một số vấn đề, trong đó bao trùm trên hết vẫn là hợp tác toàn khu vực trong việc ứng phó với tác động về kinh tế - xã hội của đại dịch COVID-19 và những giải pháp phục hồi sau đại dịch; kế đến là những thách thức về an ninh, khủng bố và người nhập cư.

Lãnh đạo EC, EU và nước chủ nhà Croatia tại hội nghị Zagreb 2020.
Lãnh đạo EC, EU và nước chủ nhà Croatia tại hội nghị Zagreb 2020.

Hội nghị đã ra Tuyên bố Zagreb 2020, trong đó hủy bỏ hiệu lực các tuyên bố trước đây tại các hội nghị Zagreb 2000, Thessaloniki 2003 và Sofia 2018. Điểm mấu chốt quan trọng của Tuyên bố Zagreb 2020 chính là sự hợp tác giữa EU với các dối tác Balkan trong cuộc chiến chống COVID-19. Trong đó, EU đã cam kết gói hỗ trợ các nước Balkan chống đại dịch trị giá 3,3 tỉ Euro, bao gồm hỗ trợ y tế ngay lập tức và hỗ trợ phục hồi sau khủng hoảng, trong đó có 1,7 tỉ Euro thông qua khoản vay ưu đãi từ Ngân hàng Đầu tư châu Âu.

Một điểm quan trọng khác trong Tuyên bố Zagreb 2020 là việc EU “quyết tâm đẩy mạnh hơn nữa tiến trình mở rộng khối ở mọi cấp độ” nhằm khuyến khích chuyển hóa về kinh tế và xã hội, sự duy trì và phát triển các giá trị và nguyên tắc châu Âu tại Balkan phù hợp với các nguyên tắc, giá trị và quy tắc chung của EU. Từ lâu nay, việc gia nhập EU đã là mong muốn của các quốc gia Balkan.

Nhưng trong nhiều năm qua, việc này đã bị đình trệ do một số vấn đề phát sinh về tranh chấp địa lý, cũng như các vấn đề về chính trị, xã hội mà EU cho rằng các quốc gia Balkan chưa đáp ứng được theo tiêu chuẩn EU. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen từng cảnh báo hồi tháng 11-2019 rằng nếu EU không làm gì thêm để kéo Balkan về phía mình, thì “các nước khác” sẽ làm.

Những gì diễn ra từ đầu đại dịch COVID-19 đến nay cho thấy lời cảnh báo của bà von der Leyen là không thừa. Sau giai đoạn 1 của đại dịch, khi Trung Quốc đã qua đỉnh dịch và từng bước khống chế dịch bệnh một cách hiệu quả, cũng là lúc Trung Quốc bắt đầu triển khai cái gọi là chiến dịch “ngoại giao khẩu trang”, hay còn gọi là “con đường tơ lụa y tế” đến khắp châu Âu chứ không riêng gì Balkan.

Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic hồi tháng 4 đã công khai cảm ơn Chủ tịch Tập Cận Bình vì sự giúp đỡ của Trung Quốc cho nước ông trong cuộc chiến chống COVID-19. Cùng với Trung Quốc, Nga lúc này địch bệnh còn được kiểm soát tốt, cũng đã đưa những chuyến hàng cứu trợ thiết bị y tế, y bác sĩ đến hỗ trợ nhiều nước châu Âu, như Italy và các nước Đông Âu, trong đó có Balkan.

Milorad Dodik, Chủ tịch Hội đồng Tổng thống Bosnia & Herzegovina cũng ca ngợi nước Nga, đồng thời chỉ trích EU chậm chạp trong công tác ứng phó cũng như thiếu sự phối hợp, “mạnh ai nấy làm”, thiếu sự hỗ trợ cần thiết cho các nước nghèo hơn trong khối. “Châu Âu mà chúng tôi từng tin tưởng cách đây 10 năm ngày nay không tồn tại nữa” - ông Dodik nói với hãng tin Reuters.

Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic.
Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic.

Báo chí châu Âu vì lo ngại sức ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc đã mở chiến dịch công kích rộng khắp. Từng có nhiều câu chuyện đã được các hãng tin, các tờ báo lớn của châu Âu đưa tin về những lô hàng khẩu trang, thiết bị y tế kém chất lượng của Trung Quốc bị trả về, hay như những cáo buộc và hoài nghi mang màu sắc “thuyết âm mưu” về những điệp viên trà trộn trong các phái đoàn y bác sĩ Nga sang hỗ trợ các nước châu Âu chống COVID-19...

Dù sao thì ảnh hưởng cũng đã được thiết lập ở Balkan. Nga là “người cũ”, từng có hàng chục năm hiện diện tại khu vực này trên nhiều phương diện, từ thời Liên Xô cho đến gần đây. Còn Trung Quốc là “người mới”. Sự trỗi dậy của Bắc Kinh trong vài năm trở lại đây đã gây lo ngại cho không chỉ EU mà cả NATO. Hội đồng NATO từng đưa ra lời cảnh báo về “mối đe dọa mới” đến từ Trung Quốc khi nước này triển khai sáng kiến “Vành đai và Con đường”.

Trung Quốc đã đầu tư hoặc cho vay ưu đãi để lôi kéo các quốc gia châu Âu, từ Bắc Âu đến Đông Âu, Balkan tham gia sáng kiến của mình và bước đầu gây được ảnh hưởng nhất định tại khu vực. Điều đó, cộng với những hành động trong đại dịch COVID-19, đã khiến EU cảm thấy “nếu không làm gì” thì chắc chắn “mất” Balkan về tay Trung Quốc, thậm chí là Nga.

Sau lời cảnh báo của bà von der Leyen, EU bắt đầu có “nhúc nhích” với việc đồng ý cho Bắc Macedonia và Albania khởi động tiến trình đàm phán kết nạp thành viên sau 2 năm trì hoãn, nhằm xua đi suy nghĩ trong khu vực rằng việc gia nhập EU chỉ còn là “giấc mơ”. Nhưng bấy nhiêu cũng chưa đủ. Với cam kết đã được ghi trong Tuyên bố Zagreb 2020, EU có lẽ cần phải bỏ ra nhiều nữa để có thể thuyết phục các nước Balkan rằng khối này đang thật sự muốn họ cùng lên con thuyền chung.

Tổng thống Serbia Vucic tuyên bố rằng “chúng tôi sẽ yêu cầu EU cho thêm nữa và bớt đi các khoản vay”. Trong khi đó, để tất cả các quốc gia Balkan là thành viên khối, EU cần đồng thuận hoàn toàn về nhiều vấn đề còn tồn đọng trong khu vực này, trong đó có cả việc công nhận Kosovo là một quốc gia độc lập. Sau hơn 10 năm, hiện vẫn còn 5 quốc gia EU chưa công nhận Kosovo, trong đó có Tây Ban Nha.

Dập tắt được tất cả những bất đồng chính trị, ngoại giao và san bằng khác biệt về các giá trị kinh tế, văn hóa, xã hội với các nước trong khu vực sẽ giúp ích nhiều hơn cho EU.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.