EU mở rộng: Cơ hội và thách thức

Liên minh châu Âu (EU)  đã công bố báo cáo thẩm tra thường niên về tiến triển mở rộng của các nước thành viên. Hiện có 9 quốc gia có tư cách ứng cử viên EU. Có thể thấy, EU đang đẩy mạnh quá trình mở rộng, tuy nhiên, quá trình này đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Sau 7 vòng mở rộng, EU hiện có 27 thành viên. Tuy nhiên, hội nhập châu Âu đã phải đối mặt với mâu thuẫn giữa việc mở rộng theo chiều ngang và đi vào chiều sâu: để thể hiện hình ảnh chính trị của khối và ảnh hưởng của sự đoàn kết châu Âu, cần phải mở rộng số lượng thành viên và nâng cao hiệu quả ra quyết định của EU. Ngoài ra, cũng cần mở rộng chức năng của đồng Euro, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quá trình nhất thể hóa. Việc mở rộng khối có thể mở rộng bản đồ chính trị của châu Âu, nhưng điều này dẫn đến mâu thuẫn nội bộ và làm giảm sự gắn kết

Vấn đề cơ chế

Hội nhập sâu sắc hơn có thể thúc đẩy sự đoàn kết châu Âu và nâng cao hiệu quả của việc ra quyết định, nhưng cũng mang lại các vấn đề nội bộ về cơ chế và cấu trúc.

Trong những năm gần đây, sự mở rộng nhanh chóng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về phía Đông, sự can thiệp ngày càng tăng của Mỹ vào các vấn đề châu Âu và sự mở rộng của BRICS đã khiến các nhà hoạch định chính sách EU xem xét nghiêm túc các vấn đề giữa việc mở rộng và hội nhập sâu hơn của EU.

Vấn đề là việc mở rộng EU không hề dễ dàng và phải đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, trong số nhiều ứng cử viên, có 2 quốc gia khó có thể gia nhập EU. Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu các cuộc đàm phán gia nhập vào năm 2005, nhưng nước này phải đối mặt với những trở ngại đáng kể trong các cuộc đàm phán đó do sự chia rẽ về tôn giáo và cái gọi là "sự thụt lùi của nền dân chủ". Sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ vào năm 2022, Ukraine nhanh chóng giành được vị trí ứng cử viên, nhưng vẫn còn xa mới đạt được tiêu chuẩn gia nhập.

Thứ hai, các cuộc đàm phán gia nhập EU liên quan đến việc đáp ứng các tiêu chuẩn Copenhagen gồm 35 chương. Đàm phán từng chương là một quá trình lâu dài, rộng lớn và không thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Thứ ba, ngay cả khi các cuộc đàm phán kết thúc, việc gia nhập vẫn cần sự chấp thuận riêng của Nghị viện châu Âu và nghị viện của tất cả các quốc gia thành viên. Nếu bất kỳ cơ quan nào trong số này cản trở quá trình, việc gia nhập không thể thành công.

Gắn kết nội bộ

Mặc dù mở rộng hiện là ưu tiên hàng đầu của EU, nhưng vẫn có những nghi ngờ về việc EU có thể giải quyết các vấn đề về gắn kết nội bộ. Căng thẳng giữa các nước Tây Âu như Đức và Thụy Điển và các nước Đông Âu như Hungary và Ba Lan đã trở nên nổi bật về vấn đề di cư.

Về cuộc xung đột Nga-Ukraine, có những khác biệt lớn về quan điểm giữa EU và các nước thành viên như Hungary và Slovakia. Pháp và Đức đã nỗ lực phối hợp các cách tiếp cận tương ứng của họ về cuộc khủng hoảng năng lượng và quốc phòng châu Âu. Những bất đồng này cho thấy những thách thức sâu sắc đối với việc phối hợp hành động và các vấn đề cơ cấu trong các cơ chế nội bộ của EU.

Khi sự mở rộng của EU là bắt buộc, các quyết định của EU trong tương lai có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố hơn, từ đó có thể làm giảm hiệu quả của EU. Điều này khiến việc cải cách cơ chế bỏ phiếu của EU về các vấn đề lớn ngày càng trở nên cấp bách. Vào ngày 22/1/2023, Nghị viện châu Âu đã thông qua với tỷ lệ sít sao đề xuất bãi bỏ quyền phủ quyết của từng quốc gia thành viên, thay thế bằng đa số phiếu.

Mặc dù đề xuất này vẫn cần được Hội đồng châu Âu thông qua, nhưng về lâu dài, nếu EU muốn hội nhập sâu hơn, tăng hiệu quả chính sách và ảnh hưởng chính trị thông qua việc mở rộng, EU sẽ phải từ bỏ cơ chế bỏ phiếu ban đầu và áp dụng sự đồng thuận đa số giữa các quốc gia thành viên làm cơ sở cho các quyết định chính sách.

Các cải cách chính trị trong tương lai của EU có thể đi theo hai hướng. Đối với các vấn đề lớn và các quyết định chính sách quan trọng, EU có thể cho phép các quốc gia thành viên khác biệt về chính sách và tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, để giải quyết xung đột, EU có thể thiết lập cơ chế trục xuất hoặc rút lui cho các quốc gia thành viên.

Dù cải cách có diễn ra như thế nào, dưới áp lực mạnh mẽ của chủ nghĩa hoài nghi châu Âu và phong trào chính trị cực hữu ngày nay, EU phải đưa ra phản ứng mạnh mẽ.

Thách thức trong nước

Một vấn đề khác cản trở chính sách mở rộng là thiếu động lực từ chính những quốc gia có khả năng trở thành thành viên của khối. Sau 1 thập kỷ đàm phán, Serbia và EU đang thảo luận về 22 trong số 33 chương đàm phán và tạm thời chỉ hoàn thành được 2 chương. Đến tháng 6/2024, tức sau 12 năm đàm phán, Montenegro đã mở ra 31 chương đàm phán và mới chỉ hoàn thành 3 chương, hy vọng rằng sẽ có thêm nhiều chương nữa sẽ hoàn thành vào cuối năm nay. Trong khi đó, Croatia mất 8 năm để hoàn tất các cuộc đàm phán và gia nhập EU.

Tốc độ đàm phán chậm có thể là do các điều kiện khắt khe hơn được áp dụng cho nhóm ứng cử viên hiện tại so với các ứng cử viên ở Trung và Đông Âu. Sự thoái trào của nền dân chủ ở Hungary và Ba Lan và các cải cách pháp quyền chưa hoàn thành ở Bulgaria và Romania đòi hỏi phải thận trọng. Tuy nhiên, sự chậm chạp của các cuộc đàm phán cũng chỉ ra một loạt các thách thức về mặt cấu trúc ở các quốc gia ứng cử viên.

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, việc mở rộng vẫn là một mục tiêu quan trọng của EU. Để thành công, EU cần tiến hành những cải cách sâu rộng, tăng cường hợp tác và hỗ trợ các quốc gia ứng cử viên. Quá trình mở rộng cũng đặt ra những câu hỏi cấp bách về tương lai của liên minh. Liệu EU có thể tìm ra một con đường cân bằng giữa việc mở rộng và bảo vệ lợi ích của các quốc gia thành viên hiện tại? Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ định hình tương lai của châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.

An Khánh (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?