EU mở rộng: Cơ hội và thách thức

Liên minh châu Âu (EU)  đã công bố báo cáo thẩm tra thường niên về tiến triển mở rộng của các nước thành viên. Hiện có 9 quốc gia có tư cách ứng cử viên EU. Có thể thấy, EU đang đẩy mạnh quá trình mở rộng, tuy nhiên, quá trình này đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Sau 7 vòng mở rộng, EU hiện có 27 thành viên. Tuy nhiên, hội nhập châu Âu đã phải đối mặt với mâu thuẫn giữa việc mở rộng theo chiều ngang và đi vào chiều sâu: để thể hiện hình ảnh chính trị của khối và ảnh hưởng của sự đoàn kết châu Âu, cần phải mở rộng số lượng thành viên và nâng cao hiệu quả ra quyết định của EU. Ngoài ra, cũng cần mở rộng chức năng của đồng Euro, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quá trình nhất thể hóa. Việc mở rộng khối có thể mở rộng bản đồ chính trị của châu Âu, nhưng điều này dẫn đến mâu thuẫn nội bộ và làm giảm sự gắn kết

Vấn đề cơ chế

Hội nhập sâu sắc hơn có thể thúc đẩy sự đoàn kết châu Âu và nâng cao hiệu quả của việc ra quyết định, nhưng cũng mang lại các vấn đề nội bộ về cơ chế và cấu trúc.

Trong những năm gần đây, sự mở rộng nhanh chóng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về phía Đông, sự can thiệp ngày càng tăng của Mỹ vào các vấn đề châu Âu và sự mở rộng của BRICS đã khiến các nhà hoạch định chính sách EU xem xét nghiêm túc các vấn đề giữa việc mở rộng và hội nhập sâu hơn của EU.

Vấn đề là việc mở rộng EU không hề dễ dàng và phải đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, trong số nhiều ứng cử viên, có 2 quốc gia khó có thể gia nhập EU. Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu các cuộc đàm phán gia nhập vào năm 2005, nhưng nước này phải đối mặt với những trở ngại đáng kể trong các cuộc đàm phán đó do sự chia rẽ về tôn giáo và cái gọi là "sự thụt lùi của nền dân chủ". Sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ vào năm 2022, Ukraine nhanh chóng giành được vị trí ứng cử viên, nhưng vẫn còn xa mới đạt được tiêu chuẩn gia nhập.

Thứ hai, các cuộc đàm phán gia nhập EU liên quan đến việc đáp ứng các tiêu chuẩn Copenhagen gồm 35 chương. Đàm phán từng chương là một quá trình lâu dài, rộng lớn và không thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Thứ ba, ngay cả khi các cuộc đàm phán kết thúc, việc gia nhập vẫn cần sự chấp thuận riêng của Nghị viện châu Âu và nghị viện của tất cả các quốc gia thành viên. Nếu bất kỳ cơ quan nào trong số này cản trở quá trình, việc gia nhập không thể thành công.

Gắn kết nội bộ

Mặc dù mở rộng hiện là ưu tiên hàng đầu của EU, nhưng vẫn có những nghi ngờ về việc EU có thể giải quyết các vấn đề về gắn kết nội bộ. Căng thẳng giữa các nước Tây Âu như Đức và Thụy Điển và các nước Đông Âu như Hungary và Ba Lan đã trở nên nổi bật về vấn đề di cư.

Về cuộc xung đột Nga-Ukraine, có những khác biệt lớn về quan điểm giữa EU và các nước thành viên như Hungary và Slovakia. Pháp và Đức đã nỗ lực phối hợp các cách tiếp cận tương ứng của họ về cuộc khủng hoảng năng lượng và quốc phòng châu Âu. Những bất đồng này cho thấy những thách thức sâu sắc đối với việc phối hợp hành động và các vấn đề cơ cấu trong các cơ chế nội bộ của EU.

Khi sự mở rộng của EU là bắt buộc, các quyết định của EU trong tương lai có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố hơn, từ đó có thể làm giảm hiệu quả của EU. Điều này khiến việc cải cách cơ chế bỏ phiếu của EU về các vấn đề lớn ngày càng trở nên cấp bách. Vào ngày 22/1/2023, Nghị viện châu Âu đã thông qua với tỷ lệ sít sao đề xuất bãi bỏ quyền phủ quyết của từng quốc gia thành viên, thay thế bằng đa số phiếu.

Mặc dù đề xuất này vẫn cần được Hội đồng châu Âu thông qua, nhưng về lâu dài, nếu EU muốn hội nhập sâu hơn, tăng hiệu quả chính sách và ảnh hưởng chính trị thông qua việc mở rộng, EU sẽ phải từ bỏ cơ chế bỏ phiếu ban đầu và áp dụng sự đồng thuận đa số giữa các quốc gia thành viên làm cơ sở cho các quyết định chính sách.

Các cải cách chính trị trong tương lai của EU có thể đi theo hai hướng. Đối với các vấn đề lớn và các quyết định chính sách quan trọng, EU có thể cho phép các quốc gia thành viên khác biệt về chính sách và tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, để giải quyết xung đột, EU có thể thiết lập cơ chế trục xuất hoặc rút lui cho các quốc gia thành viên.

Dù cải cách có diễn ra như thế nào, dưới áp lực mạnh mẽ của chủ nghĩa hoài nghi châu Âu và phong trào chính trị cực hữu ngày nay, EU phải đưa ra phản ứng mạnh mẽ.

Thách thức trong nước

Một vấn đề khác cản trở chính sách mở rộng là thiếu động lực từ chính những quốc gia có khả năng trở thành thành viên của khối. Sau 1 thập kỷ đàm phán, Serbia và EU đang thảo luận về 22 trong số 33 chương đàm phán và tạm thời chỉ hoàn thành được 2 chương. Đến tháng 6/2024, tức sau 12 năm đàm phán, Montenegro đã mở ra 31 chương đàm phán và mới chỉ hoàn thành 3 chương, hy vọng rằng sẽ có thêm nhiều chương nữa sẽ hoàn thành vào cuối năm nay. Trong khi đó, Croatia mất 8 năm để hoàn tất các cuộc đàm phán và gia nhập EU.

Tốc độ đàm phán chậm có thể là do các điều kiện khắt khe hơn được áp dụng cho nhóm ứng cử viên hiện tại so với các ứng cử viên ở Trung và Đông Âu. Sự thoái trào của nền dân chủ ở Hungary và Ba Lan và các cải cách pháp quyền chưa hoàn thành ở Bulgaria và Romania đòi hỏi phải thận trọng. Tuy nhiên, sự chậm chạp của các cuộc đàm phán cũng chỉ ra một loạt các thách thức về mặt cấu trúc ở các quốc gia ứng cử viên.

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, việc mở rộng vẫn là một mục tiêu quan trọng của EU. Để thành công, EU cần tiến hành những cải cách sâu rộng, tăng cường hợp tác và hỗ trợ các quốc gia ứng cử viên. Quá trình mở rộng cũng đặt ra những câu hỏi cấp bách về tương lai của liên minh. Liệu EU có thể tìm ra một con đường cân bằng giữa việc mở rộng và bảo vệ lợi ích của các quốc gia thành viên hiện tại? Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ định hình tương lai của châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.

An Khánh (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.