EU mở rộng: Cơ hội và thách thức

Liên minh châu Âu (EU)  đã công bố báo cáo thẩm tra thường niên về tiến triển mở rộng của các nước thành viên. Hiện có 9 quốc gia có tư cách ứng cử viên EU. Có thể thấy, EU đang đẩy mạnh quá trình mở rộng, tuy nhiên, quá trình này đang đối mặt với nhiều khó khăn.

Sau 7 vòng mở rộng, EU hiện có 27 thành viên. Tuy nhiên, hội nhập châu Âu đã phải đối mặt với mâu thuẫn giữa việc mở rộng theo chiều ngang và đi vào chiều sâu: để thể hiện hình ảnh chính trị của khối và ảnh hưởng của sự đoàn kết châu Âu, cần phải mở rộng số lượng thành viên và nâng cao hiệu quả ra quyết định của EU. Ngoài ra, cũng cần mở rộng chức năng của đồng Euro, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quá trình nhất thể hóa. Việc mở rộng khối có thể mở rộng bản đồ chính trị của châu Âu, nhưng điều này dẫn đến mâu thuẫn nội bộ và làm giảm sự gắn kết

Vấn đề cơ chế

Hội nhập sâu sắc hơn có thể thúc đẩy sự đoàn kết châu Âu và nâng cao hiệu quả của việc ra quyết định, nhưng cũng mang lại các vấn đề nội bộ về cơ chế và cấu trúc.

Trong những năm gần đây, sự mở rộng nhanh chóng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về phía Đông, sự can thiệp ngày càng tăng của Mỹ vào các vấn đề châu Âu và sự mở rộng của BRICS đã khiến các nhà hoạch định chính sách EU xem xét nghiêm túc các vấn đề giữa việc mở rộng và hội nhập sâu hơn của EU.

Vấn đề là việc mở rộng EU không hề dễ dàng và phải đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, trong số nhiều ứng cử viên, có 2 quốc gia khó có thể gia nhập EU. Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu các cuộc đàm phán gia nhập vào năm 2005, nhưng nước này phải đối mặt với những trở ngại đáng kể trong các cuộc đàm phán đó do sự chia rẽ về tôn giáo và cái gọi là "sự thụt lùi của nền dân chủ". Sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ vào năm 2022, Ukraine nhanh chóng giành được vị trí ứng cử viên, nhưng vẫn còn xa mới đạt được tiêu chuẩn gia nhập.

Thứ hai, các cuộc đàm phán gia nhập EU liên quan đến việc đáp ứng các tiêu chuẩn Copenhagen gồm 35 chương. Đàm phán từng chương là một quá trình lâu dài, rộng lớn và không thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Thứ ba, ngay cả khi các cuộc đàm phán kết thúc, việc gia nhập vẫn cần sự chấp thuận riêng của Nghị viện châu Âu và nghị viện của tất cả các quốc gia thành viên. Nếu bất kỳ cơ quan nào trong số này cản trở quá trình, việc gia nhập không thể thành công.

Gắn kết nội bộ

Mặc dù mở rộng hiện là ưu tiên hàng đầu của EU, nhưng vẫn có những nghi ngờ về việc EU có thể giải quyết các vấn đề về gắn kết nội bộ. Căng thẳng giữa các nước Tây Âu như Đức và Thụy Điển và các nước Đông Âu như Hungary và Ba Lan đã trở nên nổi bật về vấn đề di cư.

Về cuộc xung đột Nga-Ukraine, có những khác biệt lớn về quan điểm giữa EU và các nước thành viên như Hungary và Slovakia. Pháp và Đức đã nỗ lực phối hợp các cách tiếp cận tương ứng của họ về cuộc khủng hoảng năng lượng và quốc phòng châu Âu. Những bất đồng này cho thấy những thách thức sâu sắc đối với việc phối hợp hành động và các vấn đề cơ cấu trong các cơ chế nội bộ của EU.

Khi sự mở rộng của EU là bắt buộc, các quyết định của EU trong tương lai có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố hơn, từ đó có thể làm giảm hiệu quả của EU. Điều này khiến việc cải cách cơ chế bỏ phiếu của EU về các vấn đề lớn ngày càng trở nên cấp bách. Vào ngày 22/1/2023, Nghị viện châu Âu đã thông qua với tỷ lệ sít sao đề xuất bãi bỏ quyền phủ quyết của từng quốc gia thành viên, thay thế bằng đa số phiếu.

Mặc dù đề xuất này vẫn cần được Hội đồng châu Âu thông qua, nhưng về lâu dài, nếu EU muốn hội nhập sâu hơn, tăng hiệu quả chính sách và ảnh hưởng chính trị thông qua việc mở rộng, EU sẽ phải từ bỏ cơ chế bỏ phiếu ban đầu và áp dụng sự đồng thuận đa số giữa các quốc gia thành viên làm cơ sở cho các quyết định chính sách.

Các cải cách chính trị trong tương lai của EU có thể đi theo hai hướng. Đối với các vấn đề lớn và các quyết định chính sách quan trọng, EU có thể cho phép các quốc gia thành viên khác biệt về chính sách và tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, để giải quyết xung đột, EU có thể thiết lập cơ chế trục xuất hoặc rút lui cho các quốc gia thành viên.

Dù cải cách có diễn ra như thế nào, dưới áp lực mạnh mẽ của chủ nghĩa hoài nghi châu Âu và phong trào chính trị cực hữu ngày nay, EU phải đưa ra phản ứng mạnh mẽ.

Thách thức trong nước

Một vấn đề khác cản trở chính sách mở rộng là thiếu động lực từ chính những quốc gia có khả năng trở thành thành viên của khối. Sau 1 thập kỷ đàm phán, Serbia và EU đang thảo luận về 22 trong số 33 chương đàm phán và tạm thời chỉ hoàn thành được 2 chương. Đến tháng 6/2024, tức sau 12 năm đàm phán, Montenegro đã mở ra 31 chương đàm phán và mới chỉ hoàn thành 3 chương, hy vọng rằng sẽ có thêm nhiều chương nữa sẽ hoàn thành vào cuối năm nay. Trong khi đó, Croatia mất 8 năm để hoàn tất các cuộc đàm phán và gia nhập EU.

Tốc độ đàm phán chậm có thể là do các điều kiện khắt khe hơn được áp dụng cho nhóm ứng cử viên hiện tại so với các ứng cử viên ở Trung và Đông Âu. Sự thoái trào của nền dân chủ ở Hungary và Ba Lan và các cải cách pháp quyền chưa hoàn thành ở Bulgaria và Romania đòi hỏi phải thận trọng. Tuy nhiên, sự chậm chạp của các cuộc đàm phán cũng chỉ ra một loạt các thách thức về mặt cấu trúc ở các quốc gia ứng cử viên.

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, việc mở rộng vẫn là một mục tiêu quan trọng của EU. Để thành công, EU cần tiến hành những cải cách sâu rộng, tăng cường hợp tác và hỗ trợ các quốc gia ứng cử viên. Quá trình mở rộng cũng đặt ra những câu hỏi cấp bách về tương lai của liên minh. Liệu EU có thể tìm ra một con đường cân bằng giữa việc mở rộng và bảo vệ lợi ích của các quốc gia thành viên hiện tại? Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ định hình tương lai của châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.

An Khánh (Tổng hợp)

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.