EU - GCC đẩy mạnh hợp tác an ninh

Thế giới đang trải qua những biến động lớn. Trên toàn cầu và khu vực có sự công nhận rõ ràng rằng trật tự thế giới đang thay đổi: Trong khi Mỹ và phương Tây mất dần ảnh hưởng tương đối, châu Á và phần còn lại đang trỗi dậy và giành quyền lực tương đối. Thách thức an ninh cùng sự xoay trục của Mỹ sang châu Á-Thái Bình Dương đã thôi thúc Liên minh châu Âu (EU) và Hội đồng hợp tác vùng vịnh (GCC) đẩy mạnh hợp tác trên mặt trận an ninh.

Vùng Vịnh đang trải qua những thay đổi lớn và nhanh chóng về an ninh, kinh tế và xã hội. Các quốc gia Vùng Vịnh năng động như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Saudi Arabia đang từng bước tái cân bằng và đa dạng hóa các mối quan hệ chiến lược của họ, vượt ra ngoài thương mại năng lượng, bao gồm an ninh, khám phá không gian, công nghệ và khoa học. Những thay đổi diễn ra trong hệ thống toàn cầu mang lại nhiều cơ hội và rủi ro cho khu vực Vùng Vịnh. Giờ là lúc để đẩy nhanh các kế hoạch hội nhập nhằm củng cố GCC, đặc biệt là trongcác lĩnh vực an ninh, tiền tệ và kinh tế.

Các nước Vùng Vịnh đang cố gắng chủ động đối phó với các thách thức trong khu vực, với sự hỗ trợ của các cường quốc ngoài khu vực từ phương Tây và EU. Các giải pháp cho cuộc xung đột ở Yemen, Syria và Libya đang được thúc đẩy và nhiều người Arab tin tưởng chúng sẽ sớm được giải quyết, chủ yếu thông qua các nỗ lực đối thoại trong khu vực.

EU - GCC đẩy mạnh hợp tác an ninh -0
Với vị trí địa lý chiến lược ở trung tâm thương mai toàn cầu, vùng vịnh có tầm quan trọng đặc biệt đối với an ninh thế giới.

Các quốc gia Vùng Vịnh cố gắng xác định lại cách thế giới nhìn nhận về an ninh của họ. Đã qua rồi cái thời mà quan hệ của các quốc gia Vùng Vịnh được định nghĩa bằng quan điểm “đổi dầu lấy an ninh”. Họ thấy khu vực đang phát triển thịnh vượng và không có xung đột, tập trung vào hội nhập kinh tế khu vực và phát triển xã hội.

Tuy nhiên, cuộc chiến không ngừng leo thang ở Ukraine cũng như ảnh hưởng của Mỹ đang giảm dần ở khu vực đã phần nào ảnh hưởng tới mối quan hệ giữa GCC và phương Tây liên quan đến khía cạnh an ninh. Tháng 5/2022, EU đã thông qua “Quan hệ đối tác chiến lược với Vùng Vịnh”, nhằm mở rộng và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai tổ chức khu vực quan trọng này, với trọng tâm rõ ràng là các mối quan hệ kinh tế, năng lượng, an ninh và thể chế.

Chiến lược “Quan hệ đối tác chiến lược Vùng Vịnh” của EU được coi là một tuyên bố tự chủ, nhằm mục đích thiết lập một cơ sở hợp tác mới trước một loạt thách thức an ninh lớn có tính hệ thống. EU cam kết hợp tác chặt chẽ hơn với GCC về đối phó với các mối đe dọa an ninh toàn cầu, cũng như đóng một vai trò chính trị và an ninh lớn hơn ở Vùng Vịnh.

Mới đây, bên lề Khóa họp 77 Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của EU Josep Borrell đã gặp ngoại trưởng các nước GCC, thông báo Brussels dự kiến bổ nhiệm đặc phái viên đầu tiên của EU về Vùng Vịnh vào cuối năm nay, với mục tiêu tăng cường quan hệ giữa hai bên trên các lĩnh vực. Các quan chức và chuyên gia của hai bên đã có các cuộc thảo luận chuyên sâu về phạm vi an ninh trong quan hệ EU[1]GCC. Những diễn biến này đã củng cố triển vọng cho mối quan hệ an ninh chặt chẽ hơn giữa hai khối.

Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã làm bộc lộ một thực tế tồi tệ là EU đã sao lãng an ninh của chính họ trong một thời gian dài. Việc quá trông cậy vào “chiếc ô an ninh” của Mỹ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh của khối. Trong khi đó, cách thức Mỹ rút khỏi Afghanistan cũng buộc các nhà lãnh đạo GCC một lần nữa đặt câu hỏi về các cam kết của Washington tại Vùng Vịnh. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là các quốc gia Vùng Vịnh có thể thay thế “chiếc ô an ninh” của Mỹ bằng bất kỳ tác nhân nào khác. Mặc dù sự can dự của Mỹ đã suy giảm trong vài năm qua, Washington vẫn có hơn 13.000 binh sĩ và các căn cứ quân sự lớn ở Vùng Vịnh.

Tuy nhiên, bất chấp sự hiện diện của số binh sĩ và các căn cứ quân sự này, sự xoay trục của Mỹ sang châu Á-Thái Bình Dương đang thúc đẩy EU và GCC thực hiện một số nhiệm vụ, qua đó hai khối có cơ hội thúc đẩy hợp tác hơn nữa trên mặt trận an ninh.

Lâu nay, dư luận quốc tế đã tranh luận về “quyền tự chủ chiến lược” của châu Âu. Theo đó, châu Âu đặt mục tiêu xây dựng năng lực quốc phòng riêng. Đây là một cuộc tranh luận phân cực, trong khi đối với những người khác, nó là phi thực tế. Chủ đề này đã được đưa ra nhiều lần trong các cuộc thảo luận giữa EU và GCC, nhưng các nước Vùng Vịnh vẫn chưa nhận biết rõ “quyền tự chủ chiến lược” của châu Âu là gì và nó phục vụ cho những mục đích nào. Chẳng hạn, một trong những câu hỏi là về triển vọng EU phát triển lực lượng quân sự riêng. Liệu việc đó có làm thay đổi hình ảnh “tác nhân hòa bình” của EU ở Vùng Vịnh và khu vực Trung Đông mở rộng hay không. Trong nhiều thập kỷ qua, EU đã hoạt động như một “lực lượng quyền lực mềm”, tập trung chủ yếu vào hoạt động gìn giữ hòa bình, hòa giải và ngoại giao.

Trong khi đó, giống như các quốc gia EU, các nước Vùng Vịnh nhận ra rằng cuối cùng họ cũng sẽ cần tăng cường “quyền tự chủ chiến lược”.

EU - GCC đẩy mạnh hợp tác an ninh -0
Tổng thư ký GCC Falah Al-Hajraf và đại diện cấp cao của EU Josep Borrell.

Để đạt được quyền tự chủ này, họ phải tập trung phát triển năng lực quân sự của riêng họ và đa dạng hóa các liên minh với một số bên, đặc biệt là Anh, Pháp, Hy Lạp, Đức và thậm chí cả Nga. Việc đạt được “quyền tự chủ chiến lược” sẽ mất nhiều thời gian và nguồn lực đáng kể, nhưng đó là điều cần thiết trước những thách thức an ninh ngày càng tăng.

An ninh của khu vực Vùng Vịnh là một vấn đề quan trọng đối với thế giới vì đây là một trong những khu vực xuất khẩu dầu khí lớn nhất. Khu vực này có vị trí địa lý, chiến lược ở trung tâm thương mại toàn cầu và mặt khác, nhìn ra các tuyến đường thủy hàng hải quan trọng như eo biển Hormuz.

Để hiểu được tầm quan trọng ngày càng tăng của an ninh Vùng Vịnh đòi hỏi phải có cái nhìn bao quát về bức tranh toàn cảnh về trật tự thế giới đang thay đổi nhanh chóng và trọng tâm kinh tế đang chuyển dịch từ Tây sang Đông. Trong bối cảnh đó, hợp tác an ninh giữa EU và GCC được thúc đẩy là điều dễ hiểu.

Trần Ánh

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?