Erik Prince – Ông trùm bóng tối: Đế chế quân đội tư nhân

Như đã phân tích, Erik Prince không thể đảm nhận vai trò chính thức nào trong bộ sậu của Tổng thống Donald Trump, kể cả khi ông còn vận động tranh cử. Nguyên nhân là bởi vì lĩnh vực kinh doanh của Prince đã gây ra quá nhiều tai tiếng, đồng thời những hoạt động kinh doanh ông ta theo đuổi tiếp tục bị dư luận phản đối.

Bộ Tư pháp Mỹ thời Tổng thống Barack Obama đã từng tiến hành điều tra đối với Prince và các công ty cũ của ông, nhưng rốt cuộc chẳng có cáo buộc hay tội trạng nào được tuyên.

Nỗ lực khôi phục đế chế quân sự tư nhân

Vào năm 2010, Prince bán Công ty Blackwater giữa lúc những bê bối sát hại thường dân Iraq đang ầm ĩ và chính phủ Mỹ đang tiến hành các cuộc điều tra. Sau đó, Prince tiếp tục bán hầu hết tài sản trong các công ty con của Blackwater. Prince đổ lỗi cho các nhà hoạt động cánh tả, các chính khách đảng Dân chủ và các phiên tòa dai dẳng đã phá hủy các công ty của ông ta. 

Lấy lý do này, Prince rời khỏi nước Mỹ để đến Trung Đông và cư trú tại Abu Dhabi thuộc Các tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE). Từ năm 2011, "tàn tích" còn lại của đế chế Blackwater được những người chủ mới của nó đổi tên thành công ty Academi LLC.

Bắt đầu gây dựng lại đế chế quân sự tư nhân mới, Prince chuyển hướng sang châu Á, tìm kiếm các đối tác mới giàu có ở Đông Á, trong đó đặc biệt đáng chú ý là những gián điệp đội lốt "doanh nhân" đến từ Bắc Kinh, có quan hệ với chính quyền Trung Quốc. Tháng 1-2014, Prince chính thức bắt tay giao dịch làm ăn với một công ty lớn thuộc sở hữu của chính phủ Trung Quốc tên là Citic Group. Prince đã mời được Citic Group góp vốn đầu tư để cùng Prince thành lập ra công ty Frontier Services Group (FSG) có trụ sở đặt tại Hồng Kông.

Erik-Prince.
Erik-Prince.

Do Citic Group là nhà đầu tư lớn nhất của FSG nên trong thành phần Hội đồng quản trị của FSG có 2 người Trung Quốc. Sau một loạt bê bối với công ty cũ Blackwater, nhưng Prince vẫn có thể thuyết phục và lôi kéo được một loạt cựu sĩ quan quân đội và tình báo Mỹ gia nhập công ty mới của Prince để phục vụ mục tiêu tham vọng của ông ta là xây dựng một quân đội tư nhân lớn nhất thế giới, trong đó có một lực lượng "không quân tư nhân" hùng hậu.

Về mặt chính thức, FSG là một công ty chuyên kinh doanh trong lĩnh vực hàng không dân dụng và vận tải hàng hóa. Địa bàn vận chuyển hàng hóa chủ yếu là châu Phi và vài nơi khác. Công ty cũng thực hiện một số công việc nhiều rủi ro, như sơ tán dân thường tại các vùng chiến sự nóng bỏng. Prince tự mô tả công việc của mình tại FSG là "hòa bình và phát triển kinh tế", và giúp các doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động một cách an toàn ở châu Phi.

Nhưng đó chỉ là bề mặt. Hoạt động "trong bóng tối" của Prince còn nhiều hơn thế. Bên cạnh Prince luôn có một nhóm phụ tá trung thành bao gồm một cựu biệt kích người Nam Phi, một cựu phi công người Australia và một luật sư mang hai quốc tịch Mỹ và Israel. Mục tiêu của Prince bây giờ là tìm cách gây dựng lại một công ty hoạt động trong lĩnh vực tình báo và an ninh tư nhân, tương tự như Blackwater.

Để làm điều này, Prince thành lập một loạt công ty bình phong ở nước ngoài cung cấp các dịch vụ bán quân sự. Từ năm 2014, Prince đã đi đến một số quốc gia, bí mật gặp gỡ một loạt quan chức châu Phi để chào mời các mô hình quân sự khác nhau.

Trong số các quốc gia nằm trong nhóm "khách hàng tiềm năng" của Prince có Libya và Somalia - những điểm nóng, hỗn loạn về mặt an ninh lẫn chính trị - được xem là những mảnh đất béo bở để những "kền kền" như Prince xâu vào kiếm ăn. Tờ báo The Intercept dẫn một nột nguồn tin giấu tên cho biết Prince điều hành một mạng lưới hoạt động bí mật chuyên săn mồi quanh các vùng chiến sự và khủng hoảng.

Một nguồn tin giấu tên cho biết Prince mong muốn biến FSG thành một công ty kiểu Blackwater trước đây để thỏa mãn niềm đam mê xây dựng một đế chế quân đội tư nhân lớn nhất thế giới. Và ông ta đã tận dụng tối đa danh nghĩa Chủ tịch công ty FSG để phục vụ cho tham vọng của mình.

Nhiều hoạt động của công ty FSG đều nhằm phục vụ cho mục đích bí mật này của Prince, còn bản thân ông ta đứng trong bóng tối giật dây. Chính điều này đã làm nảy sinh một cuộc nổi loạn trong nội bộ công ty FSG, và kết quả là tập thể Hội đồng quản trị công ty FSG đã nhất trí tước hầu hết quyền hạn và trách nhiệm của Prince tại công ty FSG.

Phi vụ làm ăn ở Libya

Các nhà điều tra cho rằng, chưa biết chừng những hoạt động trong bóng tối của Prince đã có từ trước khi công ty FSG ra đời. Một minh chứng cho nhận định này là mối liên hệ làm ăn của Prince với một số quốc gia ở Trung Đông và Bắc Phi đã có từ trước khi Công ty FSG ra đời khá lâu. Chẳng hạn, sau khi buộc phải bán công ty cũ Blackwater, Prince đã đến Bắc Phi và đề nghị cung cấp dịch vụ bán quân sự với các quan chức chính quyền Libya vào năm 2013, trước khi thành lập công ty FSG.

Tổng thống Nam Sudan Salva Kiir là một khách hàng thân thiết của Erik Prince.
Tổng thống Nam Sudan Salva Kiir là một khách hàng thân thiết của Erik Prince.

Gói chào hàng mang mật danh Chiến dịch Lima cung cấp cho chính quyền Libya một loạt trang thiết bị quân sự và dịch vụ kỹ thuật bao gồm chiến xa, máy bay trực thăng, thuyền máy và máy bay do thám nhằm giúp nước này "bình định" Đông Libya. Riêng lực lượng bộ binh sẽ bao gồm một đội quân cựu biệt kích Australia.

Tuy nhiên, Prince đã không thể kiểm soát được tình hình bất ổn tại Libya, không thể điều khiển được nhiều phe phái phiến quân khác nhau để tìm kiếm một đối tác đáng tin cậy do đó đã không thể bán được gói chào hàng tại Libya.

Đến tháng 5-2015, Prince lúc này là Chủ tịch công ty FSG, thay đổi thân phận làm ăn bằng danh chính ngôn thuận đàng hoàng. Prince quay trở lại Libya để chào hàng gói đề xuất mới. Prince đã bày vẽ ra một kế hoạch nhằm thuyết phục các chính quyền ở châu Âu chịu ủng hộ phi vụ làm ăn của ông ta. Ông ta thay đổi giải pháp dịch vụ. Thay vì trực tiếp tham gia giải quyết tình hình lộn xộn phức tạp bên trong Libya, đội quân của Prince sẽ chỉ làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh dọc biên giới quốc gia Libya.

Lợi dụng tâm lý lo sợ dân châu Phi di cư tràn vào châu Âu qua ngả Bắc Phi (chủ yếu là Libya), Prince lu loa lên rằng, mục đích của việc ông ta làm là giúp ngăn chặn làn sóng người di cư vào châu Âu qua ngả Libya. Prince còn huênh hoang với một đồng nghiệp rằng ông ta đã nhận được sự đồng ý bước đầu của một quan chức cao cấp trong chính quyền Libya, chỉ cần châu Âu ủng hộ bằng cách nới lỏng kiểm soát tiền và vũ khí ra vào Libya. Prince tin rằng mình có thể "mua" được sự đồng thuận chính trị của châu Âu.

Vì thế, Prince sắp xếp một cuộc gặp ở Đức để thuyết minh kế hoạch "bảo đảm an ninh biên giới Libya" của mình trước các quan chức châu Âu. Ông ta tìm cách "dụ dỗ" chính quyền Italia tham gia Chiến dịch Lima của ông ta. Tuy nhiên, khi đến Italia, Prince chỉ nhận được sự đón tiếp với thái độ hết sức thờ ơ.

Trong đề xuất với các quốc gia châu Âu, Prince cho rằng, chi phí để thực hiện kế hoạch do ông ta cung cấp có thể chia sẻ giữa EU với chính quyền Libya, lấy từ nguồn tài sản của Libya bị đóng băng trong các ngân hàng ở châu Âu. Tuy nhiên, EU đã không chịu hỗ trợ giải ngân nguồn tài sản bị phong tỏa của Libya. Vì thế Prince xoay xở tìm cách khác để tìm nguồn chi trả cho lực lượng an ninh biên giới của mình.

Trở thành mục tiêu của tình báo

Đến giai đoạn này thì chính phủ Mỹ đã bắt đầu điều tra Prince vì những phi vụ buôn bán vũ khí của ông ta ở châu Phi. Các cơ quan tình báo Mỹ được giao nhiệm vụ theo dõi sát từng bước đi của Prince, can thiệp nghe lén các giao dịch viễn thông của ông ta và phát hiện những dấu hiệu cho thấy ông ta đang tìm cách mở tài khoản ngân hàng ở Trung Quốc để hỗ trợ hoạt động của các công ty ở Libya.

Máy bay trực thăng Little Bird trang bị cho lực lượng an ninh biên giới của Prince.
Máy bay trực thăng Little Bird trang bị cho lực lượng an ninh biên giới của Prince.

Chẳng mấy chốc, các cơ quan tình báo theo dõi Prince phát hiện ra ông ta đã đến Macau (Trung Quốc) để mở tài khoản. Đầu tiên Prince cố gắng mở một tài khoản tại một ngân hàng ở châu Âu chi nhánh tại Macau, nhưng sau đó bị từ chối sau khi chi nhánh này tham khảo thông tin từ châu Âu.

Sau đó, Prince đến Bắc Kinh tìm gặp các quan chức tình báo. Tháng 1-2016, Prince quay trở lại Macau và mở một tài khoản tại Ngân hàng Trung Hoa. Một cựu quan chức tình báo Mỹ cho rằng, đó không phải là tài khoản cá nhân ông ta, mà là một việc rửa tiền giúp cho người Libya. Victoria Toensing, luật sư riêng của Prince, khẳng định tài khoản mở thành công tại Ngân hàng Trung Hoa không phải của công ty FSG.

Luật sư Toensing cũng khẳng định Prince quả thực đã tiếp xúc với các quan chức an ninh Trung Quốc. Người giúp Prince thực hiện thành công việc mở tài khoản này là tổng giám đốc của chi nhánh FSG Trung Quốc, vốn là một cựu sĩ quan tình báo Trung Quốc, người được xem là "cánh tay phải" của Prince ở Trung Quốc đại lục, chuyên giúp Prince móc nối quan hệ với các quan chức chính phủ Trung Quốc và "bôi trơn" mọi thương vụ làm ăn tại đây.

Nhiều người từng biết Prince cho rằng, dự án cung cấp dịch vụ an ninh biên giới của Prince không chỉ nhằm ngăn chặn dòng người di cư sang châu Âu mà thực chất là nhằm phục vụ cho tham vọng lớn hơn của ông ta ở Libya. Lực lượng an ninh biên giới chỉ là vỏ bọc che mắt cơ quan Liên Hiệp Quốc và châu Âu để Prince thực hiện hoạt động vận chuyển, buôn bán vũ khí sát thương vào Libya.

Prince muốn xây dựng các căn cứ bán quân sự dọc biên giới Libya để lập các trung tâm tình báo, bãi đáp máy bay trực thăng, máy bay do thám và căn cứ tập trung chiến xa được trang bị vũ khí. "Erik Prince đã lợi dụng cuộc khủng hoảng di dân ở châu Âu để làm lá chắn thực hiện kế hoạch đánh thuê trên mặt đất ở Libya" - một chuyên gia về Libya nhận xét.

Cuộc điều tra của chính phủ Mỹ chủ yếu nhằm làm sáng tỏ nghi vấn Prince có vi phạm các quy định về xuất khẩu vũ khí quốc phòng hay không. Theo luật liên bang Mỹ, công dân Mỹ muốn cung cấp dịch vụ hay công nghệ quân sự cho Libya phải có giấy phép và các dịch vụ hay vũ khí cung cấp cho Libya phải được phê duyệt theo Quy định Buôn bán vũ khí quốc tế (ITAR). Công ty FSG của Prince không có giấy phép đó.

Một công ty khác cũng do Prince lập ra ở bang Delaware (thiên đường thuế ở Mỹ) là Wescomi LLC có đăng ký dịch vụ môi giới với Bộ Ngoại giao và được phép tiến hành một số giao dịch ở một số quốc gia ngoại trừ Libya. Nếu muốn thực hiện giao dịch tại Libya, công ty Wescomi vẫn phải xin phép và phải được Bộ Ngoại giao đồng ý.

Hiện cuộc điều tra của chính phủ Mỹ vẫn chưa tìm ra được bằng chứng sai phạm nào của Prince trong các giao dịch cung cấp dịch vụ quân sự tư nhân cho nhiều nước trên thế giới, vì hầu hết các công ty ông ta thành lập thời kỳ hậu Blackwater đều đăng ký ở nước ngoài, tại các "thiên đường thuế" mà pháp luật Mỹ không thể đụng đến, và những công ty này được Prince điều hành từ xa để phục vụ các phi vụ bí mật của ông ta.

Chính vì thế, mặc dù các cơ quan tình báo Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ trên thế giới luôn theo dõi sát mọi hành động của Prince, nhưng Prince vẫn ung dung thực hiện mọi giao dịch trong bóng tối, kể cả việc làm "cố vấn không chính thức" cho Tổng thống Donald Trump.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.