Đừng để đức tin bị lợi dụng

Những kẻ cầm đầu của tổ chức phản động FULRO lưu vong vẫn không ngừng lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc, tín ngưỡng để tiến hành các hoạt động móc nối, tuyên truyền, gây ảo tưởng cho số đối tượng trong nước về sự thành công của cái gọi là “Nhà nước Đê-ga tự trị” tại Tây Nguyên, hòng trục lợi cá nhân, phá hoại, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Tuy nhiên, với phương châm “an ninh chủ động”, lực lượng Công an Gia Lai đã kịp thời phát hiện, đấu tranh làm thất bại âm mưu thâm độc của bọn phản động, tuyên truyền, vận động bà con nâng cao cảnh giác, không mắc mưu kẻ xấu, không làm những điều sai trái, vi phạm pháp luật, gây mất an ninh, trật tự…

ba.jpg -0
Bà Rmah H'Brah vui mừng kể với cán bộ Công an về sự thay đổi của gia đình sau khi được Công an huyện hỗ trợ bò nuôi sản xuất

Vạch trần thủ đoạn của các đối tượng núp bóng tôn giáo

“Tin lành Đê-ga không phải tôn giáo, nó là một tổ chức chuyên lừa đảo, chia rẽ, phá hoại mà thôi. Đi theo nó là đi vào con đường đen tối, chết chóc, vợ mất chồng, con mất cha” - ông Ksor Krok (Ama Nguôn, sinh năm 1953, ở buôn Tul, xã Ia Broái, huyện Ia Pa) khẳng định như thế trong cuộc chuyện trò với chúng tôi gần đây. Ông Krok là em ruột và cũng là một trong những nạn nhân của Ksor Kơk – đối tượng phản động FULRO lưu vong ở Mỹ, kẻ tự xưng là “tổng thống” cái gọi là “Nhà nước Đê-ga tự trị”.

Năm 2019, sau khi Kơk chết ở Mỹ, nội bộ FULRO lưu vong phân hóa mâu thuẫn và tranh giành ảnh hưởng lẫn nhau. Chúng tạo ra những sản phẩm quái dị về tư tưởng, núp dưới vỏ bọc tôn giáo để tập hợp lực lượng như “Bơ Khắp Phrâu”, “Tơlơi Phrâu Hiam”, “Blung Hlơu” hay “Sang Pơpũ Ană Cữ”…  những thứ mà chúng rêu rao rằng đó sẽ là tôn giáo chính khi cái gọi là “Nhà nước Đê-ga” thành công. Là người từng trải, ông Krok hiểu rằng cho dù ngụy trang thế nào thì tất cả cũng chỉ là những trò bịp bợm, FULRO lưu vong không hề có thực lực mà chỉ là những kẻ cơ hội trong một tổ chức bát nháo.

Đừng để đức tin bị lợi dụng -0
Công an huyện Ia Pa đưa các đối tượng có hoạt động phục hồi FULRO, Tin lành đê-ga ra kiểm điểm trước dân

Ông Krok nói: “Mấy người trong tổ chức đó bên Mỹ cũng đi làm thuê cho người ta rồi góp ít tiền gửi về cho người ở nhà xây nhà đẹp khoe mẽ, phô trương để tập hợp lực lượng, lập danh sách rồi lấy tiền một số tổ chức phản động bên Mỹ thôi, chứ làm gì được? Tôi từng trải, tôi biết hết rồi. Tôi là em ruột Ksor Kơk mà nó còn lôi tôi vào tổ chức FULRO, “Tin lành Đê-ga”, tôi bị phạt 7 năm tù. Lúc tôi hoài nghi chưa muốn theo thì Kơk nói: “Chú không theo tùy chú, sau này thành công thì anh không thèm nhìn mặt chú đâu”, nhưng lúc tôi theo nó rồi ngồi tù, bên đó có quan tâm gì vợ con tôi đâu? Không gửi một gói mì luôn. Tôi thất vọng, đau lòng lắm. Năm 2010, tôi mãn hạn tù, được cán bộ Công an, chính quyền thức tỉnh, tôi đã từ bỏ hẳn “Tin lành Đê-ga”, làm ăn yên ổn bên vợ và các con”.

Đừng để đức tin bị lợi dụng -0
Ông Ksor Krok (thứ hai bên phải) trong buổi tuyên truyền ngày 10/9/2022 tại thôn Ama Rin 2, xã Ia Mrơn, huyện Ia Pa

Những suy ngẫm, kinh nghiệm của bản thân, ông Krok không ngại truyền đạt lại cho bà con, nhất là những người chưa tường tận, chưa hiểu thấu bản chất lừa bịp của FULRO, “Tin lành Đê-ga”, còn dễ bị lay chuyển bởi những lời hứa hẹn hão huyền.

Mới đây, vào ngày 10/9/2022, ông Krok đến Nhà văn hóa thôn Ama Rin 2, xã Ia Mrơn, huyện Ia Pa để cùng với lực lượng Công an phân tích rõ hành vi sai trái của 5 đối tượng ở xã Ia Mrơn có hoạt động tái phục hồi FULRO, “Tin lành Đê-ga” gồm: Siu Yun (sinh năm 1955), Siu The (sinh năm 1960), Siu Del (sinh năm 1978), Nay Tlú (sinh năm 1964), Siu Phiah (sinh năm 1989). Từ tháng 7/2021, các đối tượng này lợi dụng đám cưới hỏi, đám ma… để gặp gỡ, bàn bạc việc duy trì nhóm họp, cầu nguyện theo cái gọi là “Tin lành Đê-ga”, đồng thời sử dụng mạng xã hội để trao đổi, liên lạc với các đối tượng FULRO lưu vong ở Thái Lan, Mỹ để nhận chỉ đạo, theo dõi các trang facebook, youtube do các đối tượng phản động thành lập…

Đừng để đức tin bị lợi dụng -0
Ông Ksor Krok (bìa phải) nói về bản chất của cái gọi là “Tin lành Đê ga”

Ông Krok cho biết: “Tôi nói với họ việc bản thân tôi từng lầm đường lạc lối ra sao, tôi đã mất những gì. Tôi nói họ hãy nhìn vào thực tế: những ai không theo “Tin lành Đê-ga”, lo làm ăn, phát triển kinh tế thì giờ họ có nhà đẹp, xe đẹp, con cái được học hành tử tế. Ngược lại, những ai còn tin theo, nghe và làm theo lời của kẻ xấu thì chỉ nghèo mãi, bệnh tật, chết chóc hoặc rơi vào vòng lao lý. Vậy thì theo để làm gì? Tôi đã hứa từ bỏ là tôi từ bỏ hẳn, tôi không muốn lặp lại sai lầm của chính mình. Mọi người cũng nên như thế”.

Nghe những lời nói đầy sức thuyết phục của ông Krok và được lực lượng Công an giải thích rõ hành vi vi phạm, trước sự chứng kiến của toàn thể bà con dân làng và cấp ủy, chính quyền địa phương, 5 trường hợp trên đã cam kết từ bỏ “Tin lành Đê-ga”.     

Giúp đỡ người lầm lỡ hoàn lương

Cũng trong chuyến công tác, chúng tôi có dịp cùng Mục sư Rmah Blinh - Hội thánh Tin lành truyền giáo cơ đốc xã Ia Mrơn và cán bộ Công an xã, Công an huyện Ia Pa, xã đến thăm nhà ông Siu The - một trong 5 trường hợp tham gia hoạt động tái phục hồi FULRO, “Tin lành Đê-ga” kể trên. Nhà ông The có 4 người con đã lớn và có gia đình riêng, vợ chồng ông ở với người con gái. Vợ bị ốm nặng nên mặc dù đã được quay về Hội thánh Tin lành truyền giáo cơ đốc nhưng ông The thỉnh thoảng vắng lễ. Được mục sư động viên, ông The nói: “Nhờ Công an, mục sư tuyên truyền, tôi nhận thức được là theo “Tin lành Đê-ga” là sai trái. Bản thân tôi cũng nhận thấy nó không đem lại điều gì cho tôi và gia đình cả, chỉ suốt ngày nơm nớp lo sợ…”.

Đừng để đức tin bị lợi dụng -0
Mục sư Rmah Blinh (thứ hai từ phải qua) và cán bộ Công an huyện, xã đến thăm nhà ông Siu The

Nói về việc đồng hành cùng lực lượng Công an tuyên truyền bà con cảnh giác, không mắc mưu FULRO đi theo “Tin lành Đê-ga” và những tà đạo khác, mục sư  Rmah Blinh cho biết: “Tôi chú trọng giải thích cho họ rằng theo người xấu có thể làm cho mình mất nhà, mất cửa, không được yên ổn. Chúng tôi rất vui mừng tiếp nhận những người từng lầm lỡ theo FULRO và “Tin lành Đê-ga” trở về sinh hoạt Hội thánh Tin lành truyền giáo cơ đốc và sẽ tiếp tục giáo dục để họ hiểu, biết kính Chúa, yêu nước, làm nhiều việc có ích cho gia đình và xã hội”.   

Còn ở làng Ama Rin 1, xã Ia Mrơn, huyện Ia Pa, chúng tôi gặp bà Rmah HBrah (63 tuổi). Bà thoáng buồn khi nhắc đến những ngày lầm lạc theo FULRO, theo “Tin lành Đê-ga”: “Hồi đó tôi không biết “Tin lành Đê-ga” là gì, thấy chồng cứ đi nhóm họp thì cũng đi theo. Sau khi chồng bị ốm chết, tôi một thân một mình nuôi ba con nhỏ, lúc đó đứa nhỏ nhất mới 3 tuổi rưỡi, phải theo mẹ lên rẫy... khó khăn lắm! Tôi ước giá như chồng tôi không đi con đường sai trái đó thì có lẽ đời tôi không khổ như vậy. Tôi nói với người nhà, họ hàng, bà con, những ai còn cầu nguyện theo “Tin lành Đê-ga” thì bỏ hết đi, không có ích lợi gì hết. Mấy năm trước tôi được Công an huyện Ia Pa hỗ trợ một con bò đẻ, tôi cũng chịu khó đi cắt cỏ nuôi bò, đến nay nó đẻ được 4 con rồi, tôi bán 2 con lấy tiền xây nhà cũng gần xong rồi. Tôi cảm ơn cán bộ nhiều lắm!”

Đừng để đức tin bị lợi dụng -0
Từ bỏ Tin lành đê-ga, đến nay Bà Rmah H'Brah đã có cuộc sống bình yên bên con cháu

Nói về công tác giáo dục, cảm hóa những người lầm lỡ ở cộng đồng, Thượng tá Ksor Rim - Phó Trưởng Công an huyện Ia Pa cho biết: “Thời gian qua, Công an huyện chú trọng tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân, đặc biệt là tranh thủ già làng, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, các chức sắc trong tôn giáo tiếp tục quan tâm, giúp đỡ, động viên các đối tượng tái hòa nhập cộng đồng. Từ đó, họ đã trở về sinh hoạt tôn giáo được nhà nước công nhận, tập trung làm ăn, ổn định cuộc sống và lại tiếp tục đồng hành cùng lực lượng Công an giúp đỡ các trường hợp khác hoàn lương”.

Từ những câu chuyện kể trên, có thể thấy cái giá phải trả cho việc tiếp tay cho FULRO lưu vong là rất đắt. Vì vậy, bà con cần tỉnh táo nhận diện thủ đoạn hoạt động của chúng và hết sức cảnh giác để tránh rơi vào bẫy lừa của bọn phản động. Đồng thời, chung tay cùng cấp ủy, chính quyền và lực lượng Công an giúp đỡ những người lầm lỗi bỏ qua mặc cảm, tự ti, chăm lo lao động, sản xuất để ổn định cuộc sống trên quê hương.

Thúy Trinh - Lê Anh

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.