Dùng chính sách tiền tệ có chống đỡ được khủng hoảng?

Trước nguy cơ suy thoái do dịch bệnh, các ngân hàng trung ương đã thực hiện chính sách tiền tệ sâu rộng. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã cắt giảm lãi suất. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tính đến việc mở rộng các chương trình mua trái phiếu, trong đó có cả trái phiếu vĩnh viễn.

Một câu hỏi đặt ra là liệu các biện pháp này có mang lại hiệu quả, đủ sức trấn an thị trường và thực sự hỗ trợ nền kinh tế như mong muốn hay không?

Cả  ECB và FED đã thực hiện các biện pháp chính sách tiền tệ đồng loạt như cắt giảm lãi suất, công bố các chương trình cung cấp thanh khoản cho ngân hàng và mở rộng các chương trình mua trái phiếu hiện có hoặc thiết lập các chương trình cụ thể mới.

Phạm vi của các biện pháp này là rất lớn và có thể so sánh với các đợt mua trái phiếu đầu tiên của Mỹ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vào năm 2008-2009 và của ECB trong cuộc khủng hoảng nợ châu Âu năm 2010. Mặc dù các phản ứng chính sách tiền tệ hiện tại của FED và ECB tương tự nhau nhưng điểm bắt đầu của hai tổ chức này lại có sự khác biệt.

Về hiệu quả của chính sách tiền tệ hiện chưa thể đánh giá được hết. Tuy nhiên, có thể xác định liệu các biện pháp chính sách tiền tệ mới nhất có ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu chính phủ và giá cổ phiếu ở các quốc gia và khu vực kinh tế khác nhau hay không. Điều này sẽ cung cấp thông tin ban đầu về hiệu quả của chính sách tiền tệ.

Sàn giao dịch chứng khoán Frankfurt.
Sàn giao dịch chứng khoán Frankfurt.

Trái phiếu chính phủ thường được coi là chứng khoán thanh khoản và gần như không có rủi ro, đóng vai trò các giá trị tham chiếu cho lãi suất vay đối với thị trường. Các biện pháp thông thường và đặc biệt mở rộng là nhằm mục đích hạ lãi suất thị trường đối với các khoản vay và qua đó hỗ trợ cho vay và nhu cầu kinh tế nói chung.

FED đã đưa ra 3 quyết định chính sách tiền tệ quan trọng vào tháng 3. Quyết định thứ nhất là Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) thuộc FED đã hạ lãi suất cơ bản nửa điểm phần trăm xuống còn từ 1% đến 1,25% để chống lại rủi ro kinh tế có thể nảy sinh do sự lây lan của dịch bệnh và những hạn chế kinh tế sâu rộng. Quyết định thứ hai có phạm vi rộng hơn, được đưa ra vào ngày 15-3, thông báo nối lại việc mua trái phiếu với tổng trị giá 700 tỷ USD và tiếp tục hạ lãi suất cơ bản xuống gần 0%.

Nguyên nhân dẫn tới bước đi không theo lịch trình này cũng do tính khó dự đoán của dịch bệnh. Tổ chức Y tế thế giới (WTO) đã xác định đây là một đại dịch và nước Mỹ khi ấy đã chứng kiến sự gia tăng số người nhiễm theo cấp số nhân. Quyết định thứ ba được đưa ra trong tháng 3 khi tình hình ngày càng xấu đi, với việc Chính phủ Mỹ công bố các biện pháp tài khóa sâu rộng và FED cũng đưa ra tuyên bố vào ngày 23-3 về việc tiếp tục mua tài sản vô thời hạn.

Lần cắt giảm đầu tiên không có ảnh hưởng đáng kể đến lợi suất. Tuy nhiên, tình hình lại thay đổi khi thông báo ngày 16-3 được đưa ra. Khi đó lợi suất trái phiếu chính phủ tất cả các kỳ hạn đã giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm. Sự suy giảm này là đáng kể so với những biến động quan sát được về lợi suất trái phiếu chính phủ kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng đại dịch COVID-19.

Cả hai khu vực Mỹ và EU cần những biện pháp chính sách tiền tệ cụ thể hơn nữa để vực dậy nền kinh tế.
Cả hai khu vực Mỹ và EU cần những biện pháp chính sách tiền tệ cụ thể hơn nữa để vực dậy nền kinh tế.

ECB cũng đã có phản ứng với 3 quyết định chính sách tiền tệ quan trọng để ổn định nền kinh tế đang thực sự rơi vào khủng hoảng do dịch bệnh. Ngày 12-3, khi tình hình ở Italy trở nên phức tạp và bắt đầu lan nhanh ra các quốc gia thành viên EU, ECB đã tuyên bố trong cuộc họp thường kỳ rằng họ sẽ kiểm duyệt chương trình mua trái phiếu hiện có. Ngoài ra, việc cung cấp thanh khoản có mục tiêu đã được điều chỉnh thông qua các chương trình hiện có.

Quyết định quan trọng thứ hai được đưa ra sau đó với việc công bố chương trình mua khẩn cấp dành riêng cho đại dịch COVID-19 (PEPP) để tăng khoảng 30% khối lượng trái phiếu do ECB nắm giữ. Quyết định chính sách tiền tệ quan trọng cuối cùng là thay đổi mức trần cổ phiếu đối với trái phiếu do ngân hàng trung ương nắm giữ.

Trước đây, ECB cam kết không nắm giữ hơn 1/3 trái phiếu chính phủ của một quốc gia, cũng để giải phóng khỏi những nghi ngờ về hoạt động tài trợ của chính phủ. Giới hạn này đã được nới lỏng vào cuối tháng 3.

Nhìn chung, việc mở rộng mua trái phiếu của ECB không tác động đến lợi suất trái phiếu trong khu vực đồng euro, không đạt được hiệu quả cắt giảm lãi suất như mong muốn. Ngược lại, lợi suất của trái phiếu khu vực đồng euro đã tăng lên trong những ngày này. Tuy nhiên, sự gia tăng lợi suất này chỉ có ý nghĩa đối với trái phiếu chính phủ dài hạn. Do thị trường trái phiếu vốn đã biến động mạnh mẽ trong cuộc khủng hoảng, nên sự suy giảm này cũng không thể được coi là đáng kể.

Tuy vậy, với một số trường hợp cụ thể thì lại có tác dụng. Chẳng hạn như thông báo chính sách tiền tệ đầu tiên của ECB chỉ có tác động nhỏ đến trái phiếu Đức, Hà Lan và Tây Ban Nha. Trái lại, lợi suất trái phiếu chính phủ Italy và Pháp đã tăng mạnh lần lượt 0,2 và 0,15 điểm phần trăm.

Nhìn chung, các biện pháp chính sách tiền tệ sâu rộng của cả ECB lẫn FED đều chưa thể mở ra một bước ngoặt về giá cổ phiếu, vốn đã giảm đáng kể từ đầu năm 2020. Nền kinh tế ở cả hai khu vực quan trọng nhất của thế giới là Mỹ và EU còn cần những biện pháp cụ thể khác nữa để đủ sức chống đỡ với cuộc khủng hoảng vì đại dịch COVID-19 và ảnh hưởng của nó đem lại.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.