Đức: Tương lai nào cho bà Merkel?

Ý định lập liên minh ba đảng để thành lập chính phủ đa số đã không thành hiện thực sau khi đàm phán thất bại do đối tác quan trọng nhất của đảng CDU/CSU là đảng Dân chủ Tự do (FDP) đột ngột rút khỏi bàn đàm phán. Sự đổ vỡ này khiến cho tương lai nhiệm kỳ thứ tư của Thủ tướng Angela Merkel trở nên bấp bênh, thậm chí có nhà phân tích đưa ra kịch bản xấu nhất là tổ chức bầu cử lại.

Như kế hoạch đã định, ngày 20-11, Thủ tướng Merkel đã đến tham vấn Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier để chính thức thông báo rằng đàm phán thành lập liên minh cầm quyền đã thất bại. Mục đích của việc tham vấn này là để Tổng thống Steinmeier quyết định các bước đi kế tiếp theo hiến định để giải quyết tình hình chính trị bế tắc hiện nay.

Phát biểu với báo chí về việc này, bà Merkel cho rằng bà tôn trọng quyết định rút khỏi đàm phán của lãnh đạo FDP, nhưng cho rằng đây là một sự việc “đáng tiếc”, vì cho đến trước nửa đêm 19-11, ngay trước khi FDP tuyên bố rút khỏi đàm phán, các đảng phái tham gia đàm phán đã gần đạt được thỏa thuận chung. Bà Merkel để ngỏ khả năng các đảng phái có thể quay trở lại bàn đàm phán để tìm phương án nỗ lực vượt qua bất đồng để có sự thỏa hiệp chung. Tuy nhiên, ngay sau khi rút khỏi bàn đàm phán, lãnh đạo FDP Christian Lindner cho rằng “không có cơ sở tin tưởng” đối với cả CDU/CSU và Greens, vì thế khả năng tái đàm phán rất thấp. Tại sao lại có chuyện như vậy?

Tương lai chính trị của Thủ tướng Đức Angela Merkel bỗng trở nên bấp bênh sau khi đàm phán liên minh đổ vỡ.
Tương lai chính trị của Thủ tướng Đức Angela Merkel bỗng trở nên bấp bênh sau khi đàm phán liên minh đổ vỡ.

Có vẻ như những vấn đề khúc mắc vốn đã được dự báo trước giữa FDP (đảng thân doanh nghiệp) với đảng Greens (bảo vệ môi trường) giờ đây đang trở nên khó giải quyết cho dù bà Merkel và đảng CDU/CSU của bà có nỗ lực đến đâu. Trong suốt một tháng đàm phán, bà Merkel luôn rơi vào thế bị động do các đại diện đàm phán của đảng CDU/CSU thường xuyên đối đầu căng thẳng với các đối tác xung quanh những vấn đề nổi cộm như dân nhập cư và vấn đề năng lượng kết hợp với bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu.

Dân nhập cư đang nổi lên là một vấn đề chính trị nhạy cảm tại Đức kể từ sau cuộc khủng hoảng di dân năm 2015, với 1,2 triệu người di cư đã tràn vào nước Đức trong hai năm 2015-2016. Một câu hỏi được đặt ra là bao nhiêu người nhập cư đã vào nước Đức trong giai đoạn này sẽ được phép đoàn tụ với gia đình mình trên đất Đức?

Sự đối đầu, tranh cãi xung quanh quyết định của bà Merkel cho mở cửa biên giới nước Đức đã dẫn đến kết quả xã hội phân hóa cao, đẩy một bộ phận cử tri không nhỏ đi theo đảng cực hữu Alternative fur Deutschland (AfD). Giúp đảng này từ một đảng địa phương tí hon lần đầu tiên bước vào Nghị viện liên bang Đức, với số lượng ghế đại biểu đáng kể.

Trong tiến trình đàm phán liên minh, đảng CDU/CSU và đảng FDP nhiều lúc tìm cách qua mặt nhau trong chính sách cứng rắn đối với vấn đề kiểm soát nhập cư. Trong khi đó, vào cuối tuần qua, đảng Greens lại cố gắng đưa ra giải pháp mang tính thỏa hiệp: đảng này chấp nhận hạn chế số lượng người nhập cư còn 200.000 người nếu các đảng kia (CDU và FDP) cũng chấp nhận nguyên tắc “bảo vệ người thân” đối với người nhập cư, theo đó cho phép họ đoàn tụ với gia đình mình.

Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, người có quyền quyết định một cuộc bầu cử mới.
Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, người có quyền quyết định một cuộc bầu cử mới.

Không thể đồng thuận về chuyện nhập cư, các đảng phái đã cố gắng tìm tiếng nói chung trong vấn đề biến đổi khí hậu. Đảng Greens đã đưa ra lời kêu gọi giảm sản lượng sản xuất điện năng bằng nhiên liệu than khoảng 8 đến 10 gigawatt, còn các đối tác đàm phán lại bày tỏ lo ngại mất việc làm trong ngành năng lượng cũng như trong ngành sản xuất hàng hóa. Như vậy, cả hai vấn đề nổi cộm của đàm phán đều không thể có được tiếng nói chung giữa các đối tác đàm phán, do đó FDP quyết định rút lui để khỏi mất thêm thời gian.

Có mấy khả năng chọn lựa dành cho bà Merkel vào lúc này. Trong các kịch bản chọn lựa của bà Merkel có một lựa chọn thành lập chính phủ thiểu số. Do hai đảng Greens và FDP giờ đây đã không thể đứng chung liên minh nên bà Merkel chỉ có thể lựa chọn một trong hai đảng để lập liên minh.

Liên minh với FDP sẽ thiếu hụt 29 ghế để đạt đa số, trong khi liên minh với Greens sẽ thiếu hụt đến 42 ghế, tức thiểu số còn nhỏ hơn. Nhưng tính khả thi của lựa chọn thiểu số không cao, bởi trong thời buổi chính trị khó khăn hiện nay, việc bà Merkel phải cầu đến sự ủng hộ của các đảng phái đối lập để thông qua các chính sách cầm quyền là rất khó.

Lãnh đạo đảng FDP Christian Lindner.
Lãnh đạo đảng FDP Christian Lindner.

Khi bà Merkel quyết định đến tham vấn Tổng thống Steinmeier là đã có hàm ý rằng bà không muốn chọn phương án chính phủ thiểu số, cho dù có phải tổ chức bầu cử lại. Đây là sự lựa chọn thứ hai của bà Merkel: để cho Tổng thống Steinmeier, người có quyền đề cử Thủ tướng đưa ra quyết định theo hiến định. Điều 63 của Luật Cơ bản (Hiến pháp Đức) quy định 3 trường hợp lập chính phủ mới theo đề xuất của tổng thống.

Thứ nhất, Tổng thống Steinmeier đề cử một người làm Thủ tướng mới. Người này sẽ chính thức trở thành thủ tướng chính phủ nếu giành được đa số quá bán trong cuộc bỏ phiếu tại Bundestag, gọi là “Thủ tướng đa số”. Nếu đề cử của tổng thống không nhận được đa số phiếu, sẽ bắt đầu giai đoạn bỏ phiếu thứ hai, khi đó nghị viện có 2 tuần để đạt một thỏa thuận đa số tuyệt đối về chức danh thủ tướng.

Không có giới hạn số phiếu bầu cũng như số người ứng cử. Nếu sau 2 tuần mà nghị viện vẫn không đạt được thỏa thuận về thủ tướng, thì vòng bỏ phiếu thứ ba sẽ bắt đầu. Trong vòng bỏ phiếu cuối cùng này, ứng viên chỉ cần đạt được “đa số tương đối”, nghĩa là chỉ cần đạt số phiếu nhiều nhất là trở thành thủ tướng. Đến đây thì tổng thống vẫn còn một việc phải làm là bổ nhiệm người thắng cử làm thủ tướng chính phủ thiểu số. Nhưng thủ tướng thiểu số này vẫn có quyền giải tán quốc hội. Và trong trường hợp này thì cuộc bầu cử lại sẽ được tiến hành trong vòng 60 ngày.

Thông tin về đàm phán đổ vỡ ở Đức ngay lập tức tác động xấu lên thị trường tài chính châu Âu. Tỉ giá hối đoái đồng euro đã tụt giảm ngay lập tức, giảm 0,6% so với đồng yên Nhật, 0,5% so với đồng USD và giảm 0,43% so với đồng bảng Anh.
An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?