Đức: Tương lai nào cho bà Merkel?

Ý định lập liên minh ba đảng để thành lập chính phủ đa số đã không thành hiện thực sau khi đàm phán thất bại do đối tác quan trọng nhất của đảng CDU/CSU là đảng Dân chủ Tự do (FDP) đột ngột rút khỏi bàn đàm phán. Sự đổ vỡ này khiến cho tương lai nhiệm kỳ thứ tư của Thủ tướng Angela Merkel trở nên bấp bênh, thậm chí có nhà phân tích đưa ra kịch bản xấu nhất là tổ chức bầu cử lại.

Như kế hoạch đã định, ngày 20-11, Thủ tướng Merkel đã đến tham vấn Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier để chính thức thông báo rằng đàm phán thành lập liên minh cầm quyền đã thất bại. Mục đích của việc tham vấn này là để Tổng thống Steinmeier quyết định các bước đi kế tiếp theo hiến định để giải quyết tình hình chính trị bế tắc hiện nay.

Phát biểu với báo chí về việc này, bà Merkel cho rằng bà tôn trọng quyết định rút khỏi đàm phán của lãnh đạo FDP, nhưng cho rằng đây là một sự việc “đáng tiếc”, vì cho đến trước nửa đêm 19-11, ngay trước khi FDP tuyên bố rút khỏi đàm phán, các đảng phái tham gia đàm phán đã gần đạt được thỏa thuận chung. Bà Merkel để ngỏ khả năng các đảng phái có thể quay trở lại bàn đàm phán để tìm phương án nỗ lực vượt qua bất đồng để có sự thỏa hiệp chung. Tuy nhiên, ngay sau khi rút khỏi bàn đàm phán, lãnh đạo FDP Christian Lindner cho rằng “không có cơ sở tin tưởng” đối với cả CDU/CSU và Greens, vì thế khả năng tái đàm phán rất thấp. Tại sao lại có chuyện như vậy?

Tương lai chính trị của Thủ tướng Đức Angela Merkel bỗng trở nên bấp bênh sau khi đàm phán liên minh đổ vỡ.
Tương lai chính trị của Thủ tướng Đức Angela Merkel bỗng trở nên bấp bênh sau khi đàm phán liên minh đổ vỡ.

Có vẻ như những vấn đề khúc mắc vốn đã được dự báo trước giữa FDP (đảng thân doanh nghiệp) với đảng Greens (bảo vệ môi trường) giờ đây đang trở nên khó giải quyết cho dù bà Merkel và đảng CDU/CSU của bà có nỗ lực đến đâu. Trong suốt một tháng đàm phán, bà Merkel luôn rơi vào thế bị động do các đại diện đàm phán của đảng CDU/CSU thường xuyên đối đầu căng thẳng với các đối tác xung quanh những vấn đề nổi cộm như dân nhập cư và vấn đề năng lượng kết hợp với bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu.

Dân nhập cư đang nổi lên là một vấn đề chính trị nhạy cảm tại Đức kể từ sau cuộc khủng hoảng di dân năm 2015, với 1,2 triệu người di cư đã tràn vào nước Đức trong hai năm 2015-2016. Một câu hỏi được đặt ra là bao nhiêu người nhập cư đã vào nước Đức trong giai đoạn này sẽ được phép đoàn tụ với gia đình mình trên đất Đức?

Sự đối đầu, tranh cãi xung quanh quyết định của bà Merkel cho mở cửa biên giới nước Đức đã dẫn đến kết quả xã hội phân hóa cao, đẩy một bộ phận cử tri không nhỏ đi theo đảng cực hữu Alternative fur Deutschland (AfD). Giúp đảng này từ một đảng địa phương tí hon lần đầu tiên bước vào Nghị viện liên bang Đức, với số lượng ghế đại biểu đáng kể.

Trong tiến trình đàm phán liên minh, đảng CDU/CSU và đảng FDP nhiều lúc tìm cách qua mặt nhau trong chính sách cứng rắn đối với vấn đề kiểm soát nhập cư. Trong khi đó, vào cuối tuần qua, đảng Greens lại cố gắng đưa ra giải pháp mang tính thỏa hiệp: đảng này chấp nhận hạn chế số lượng người nhập cư còn 200.000 người nếu các đảng kia (CDU và FDP) cũng chấp nhận nguyên tắc “bảo vệ người thân” đối với người nhập cư, theo đó cho phép họ đoàn tụ với gia đình mình.

Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, người có quyền quyết định một cuộc bầu cử mới.
Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, người có quyền quyết định một cuộc bầu cử mới.

Không thể đồng thuận về chuyện nhập cư, các đảng phái đã cố gắng tìm tiếng nói chung trong vấn đề biến đổi khí hậu. Đảng Greens đã đưa ra lời kêu gọi giảm sản lượng sản xuất điện năng bằng nhiên liệu than khoảng 8 đến 10 gigawatt, còn các đối tác đàm phán lại bày tỏ lo ngại mất việc làm trong ngành năng lượng cũng như trong ngành sản xuất hàng hóa. Như vậy, cả hai vấn đề nổi cộm của đàm phán đều không thể có được tiếng nói chung giữa các đối tác đàm phán, do đó FDP quyết định rút lui để khỏi mất thêm thời gian.

Có mấy khả năng chọn lựa dành cho bà Merkel vào lúc này. Trong các kịch bản chọn lựa của bà Merkel có một lựa chọn thành lập chính phủ thiểu số. Do hai đảng Greens và FDP giờ đây đã không thể đứng chung liên minh nên bà Merkel chỉ có thể lựa chọn một trong hai đảng để lập liên minh.

Liên minh với FDP sẽ thiếu hụt 29 ghế để đạt đa số, trong khi liên minh với Greens sẽ thiếu hụt đến 42 ghế, tức thiểu số còn nhỏ hơn. Nhưng tính khả thi của lựa chọn thiểu số không cao, bởi trong thời buổi chính trị khó khăn hiện nay, việc bà Merkel phải cầu đến sự ủng hộ của các đảng phái đối lập để thông qua các chính sách cầm quyền là rất khó.

Lãnh đạo đảng FDP Christian Lindner.
Lãnh đạo đảng FDP Christian Lindner.

Khi bà Merkel quyết định đến tham vấn Tổng thống Steinmeier là đã có hàm ý rằng bà không muốn chọn phương án chính phủ thiểu số, cho dù có phải tổ chức bầu cử lại. Đây là sự lựa chọn thứ hai của bà Merkel: để cho Tổng thống Steinmeier, người có quyền đề cử Thủ tướng đưa ra quyết định theo hiến định. Điều 63 của Luật Cơ bản (Hiến pháp Đức) quy định 3 trường hợp lập chính phủ mới theo đề xuất của tổng thống.

Thứ nhất, Tổng thống Steinmeier đề cử một người làm Thủ tướng mới. Người này sẽ chính thức trở thành thủ tướng chính phủ nếu giành được đa số quá bán trong cuộc bỏ phiếu tại Bundestag, gọi là “Thủ tướng đa số”. Nếu đề cử của tổng thống không nhận được đa số phiếu, sẽ bắt đầu giai đoạn bỏ phiếu thứ hai, khi đó nghị viện có 2 tuần để đạt một thỏa thuận đa số tuyệt đối về chức danh thủ tướng.

Không có giới hạn số phiếu bầu cũng như số người ứng cử. Nếu sau 2 tuần mà nghị viện vẫn không đạt được thỏa thuận về thủ tướng, thì vòng bỏ phiếu thứ ba sẽ bắt đầu. Trong vòng bỏ phiếu cuối cùng này, ứng viên chỉ cần đạt được “đa số tương đối”, nghĩa là chỉ cần đạt số phiếu nhiều nhất là trở thành thủ tướng. Đến đây thì tổng thống vẫn còn một việc phải làm là bổ nhiệm người thắng cử làm thủ tướng chính phủ thiểu số. Nhưng thủ tướng thiểu số này vẫn có quyền giải tán quốc hội. Và trong trường hợp này thì cuộc bầu cử lại sẽ được tiến hành trong vòng 60 ngày.

Thông tin về đàm phán đổ vỡ ở Đức ngay lập tức tác động xấu lên thị trường tài chính châu Âu. Tỉ giá hối đoái đồng euro đã tụt giảm ngay lập tức, giảm 0,6% so với đồng yên Nhật, 0,5% so với đồng USD và giảm 0,43% so với đồng bảng Anh.
An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.