Dự án 33 của Hải quân Mỹ

Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Hải quân Mỹ là chỉ huy chung, tăng cường và đảm bảo răn đe ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương bằng việc ngăn chặn xung đột, ứng phó với khủng hoảng. Đơn vị này toàn quyền sử dụng mọi năng lực của Lục, Hải, Thủy quân lục chiến, Không quân, và lực lượng không gian được hỗ trợ bởi những sáng kiến như Kế hoạch điều hướng 2024 (NavPlan) của giám đốc tác chiến hải quân, được gọi là là Dự án 33.

Dự án 33 cung cấp một lộ trình rõ ràng nhằm cải thiện Hải quân như một lực lượng riêng lẻ, đồng thời nhấn mạnh tăng cường sự tham gia của nó cho hệ sinh thái chiến đấu chung.

Thông qua Dự án 33, Hải quân Mỹ sẽ tăng cường năng lực sẵn sàng bằng cách giảm tồn đọng bảo trì nhằm nâng cao khả năng tác chiến; vận hành những hệ thống robot và tự hành (UxSs); tăng gấp đôi nỗ lực tuyển dụng và giữ chân nhân tài phù hợp; cải thiện đào tạo linh hoạt nhằm nâng cao trình độ chiến thuật của thủy thủ; khôi phục cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm duy trì lực lượng sẵn sàng được yêu cầu.

Công tác đóng tàu cần phải mất nhiều năm, vì thế để tăng cường khả năng chiến đấu trong thời gian tới, Dự án 33 đang tập trung vào việc phát triển nhanh chóng, trang bị và tích hợp UxSs. Những hệ thống này sẽ tăng cường lực lượng thông thường đa nhiệm nhằm tăng cường sức sát thương, cảm biến và sống sót. Dự án 33 cũng nhấn mạnh những trung tâm tác chiến hàng hải (MOCs) -  là hệ thống tác chiến trung tâm của Hải quân Mỹ nhằm tăng cường lợi thế thông tin và ra quyết định.

Dự án 33 của Hải quân Mỹ -0
Thiết giáp hạm USS Colorado (SSN-788) đang được bảo trì tại xưởng đóng tàu hải quân Trân Châu Cảng vào tháng 6/2024.

Hệ thống tự hành và người máy  

Dựa trên Sáng kiến máy sao chép do Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ, Kathleen Hicks, công bố vào tháng 5/2023 và hiện đang được sử dụng ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Dự án 33 sẽ cho phép hải quân được hoạt động tại nhiều khu vực hơn với khả năng lớn hơn. Các hệ thống không người lái cung cấp khả năng tạo ra những đám cháy và hiệu ứng linh hoạt tại bất kỳ thời điểm nào. Một số khả năng khiến đối thủ khó phát hiện hoặc phản công. Tầm nhìn của Dự án 33 là cung cấp nhiều loại đạn hơn trên nhiều nền tảng khác nhau ở nhiều nơi, cũng như việc tập trung vào chống C5ISR (công nghệ cho phép binh sĩ được kết nối mạng giành được quyền thống trị thông tin và quyết định sức mạnh) là chìa khóa khiến cho Hải quân (lực lượng chung) gây sát thương hơn và sống sót cao hơn.

Lấy ví dụ như, khi Phó đô đốc Rob Goucher (Tư lệnh các lực lượng tàu ngầm) gần đây có bài viết nhấn mạnh rằng: “Các UUV (Phương tiện không người lái dưới biển) sẽ cho phép tàu ngầm tiến hành nhiều hoạt động cùng lúc, chẳng hạn như tình báo, trinh sát và cả do thám (ISR), thu thập âm thanh và khảo sát đáy biển. UUV có thể đi vào những khu vực quá nông, quá sâu, hoặc quá rủi ro cho tàu ngầm - robot sẽ gánh lấy rủi ro thay cho tàu ngầm và thủy thủ đoàn”. Thêm một ví dụ khác, Chương trình tác chiến tấn công bầy đàn (OSET) của Trung tâm chiến tranh thông tin hải quân Thái Bình Dương hiện đang thử nghiệm và triển khai các khả năng tập trung vào chiến thuật tấn công bầy đàn tự động bằng cách dùng các UxSs nhỏ (nhưng có thể triển khai với số lượng lớn) tại những khu vực địa lý quan trọng. Ngoài ra, việc tiếp tục chú ý vào những hệ thống tự hành chiếu theo Dự án Hội tụ của Lục quân Mỹ đã được đưa vào các cuộc tập trận như Balikatan với Philippines, đã cho phép lực lượng chung diễn tập và hoàn thiện năng lực một cách linh hoạt và liên tục.  

Dự án 33 của Hải quân Mỹ -0
Máy bay không người lái Avidrone Aerospace, một phần trong Hệ thống robot và tự hành (UxSs) đang được phát triển bởi Hải quân Mỹ.

Từ chối và kiểm soát hoạt động biển

Từ chối và kiểm soát hoạt động trên biển (SD/C) là những mục tiêu then chốt của Dự án 33. Trên chiến trường Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, lực lượng chung đang tìm cách sử dụng địa lý nhằm điều phối và hạn chế sự di chuyển của đối phương. Những khả năng truyền thống và mới mẻ đang được phát triển nhằm biến những khu vực trọng yếu thành vùng đất hoang cho những kẻ địch có ý đồ xấu. Trí tuệ nhân tạo (AI) - chưa được thực hiện trong công nghệ mới nổi - sẽ là chìa khóa để thực hiện UxSs. AI có đủ vai trò trong mọi khóa cạnh của việc ngăn chặn và kiểm soát biển, từ ISR (tình báo, trinh sát, và do thám) cho đến tạo hỏa hoạn, chỉ huy - kiểm soát  và bảo trì. Để làm được điều đó, các nhà lãnh đạo quân sự phải có hiểu biết về công nghệ với chuyên môn đa dạng từ khoa học máy tính đến kỹ thuật. Vì những lý do này và hơn thế nữa mà NavPlan đã đúng khi kêu gọi một chiến lược học hỏi và đầu tư vào năng lực chiến tranh.

Đồng thời, lực lượng chung không được “học quá đà” những bài học rút ra từ những cuộc chiến hiện nay ở Ukraine và Trung Đông. Mặc dù việc dùng UxSs rất quan trọng trong cả 2 cuộc xung đột này, nhưng những nền tảng dạng này lại không phải hoàn toàn tự động, có thời gian sử dụng lâu dài, khó phục hồi nếu tái sử dụng, khả năng tải trọng lớn nên khó di chuyển đến những khoảng cách xa của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ngoài việc triển khai UxSs, Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang mở rộng khả năng quản lý và hoạt động ở nhiều chiến trường rộng lớn thông qua diễn tập, luyện tập, tinh chỉnh và cải thiện những hoạt động kiểm soát và chỉ huy.

Những cuộc tập trận chung thường niên bao gồm Canh gác Thái Bình Dương và Ranh giới Bắc, cùng những sự kiện khác gồm Trở lại Thái Bình Dương của Không lực Mỹ, và Lộ trình hành động của Lục quân Mỹ… tất cả cung cấp thử nghiệm quy mô lớn cho sở chỉ huy, từ cấp chỉ huy chiến đấu xuống các đơn vị chiến đấu nhằm liên tục kiểm tra và cải thiện khả năng chỉ huy và kiểm soát.

Dự án 33 của Hải quân Mỹ -0
Giám đốc Tác chiến Hải quân, Đô đốc Lisa Franchetti, thảo luận về Kế hoạch Điều hướng 2024 và Dự án 33 với Seth Jones tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tháng 9/2024.

Tăng cường khả năng răn đe

Sức mạnh chiến đấu toàn miền được cung cấp bởi những lực lượng thông thường và được bổ sung bởi UxS cũng phải được duy trì trên toàn chiến trường. Yếu tố quan trọng của Dự án 33 là giúp phục hồi cơ sở hạ tầng quan trọng, đồng thời điều động và duy trì lực lượng xuyên suốt cuộc chiến. Minh chứng cho việc này là tăng cường sự hiện diện cơ sở hạ tầng hải quân tới Guam, Nhật Bản, và các khu vực khác ở Tây Thái Bình Dương nhằm tạo điều kiện cho các hoạt động hải quân gia tăng trong khu vực, cũng như hậu thuẫn chiến đấu trong trường hợp xảy ra chiến tranh. Việc hải quân Mỹ tiếp tục tập trung vào Dự án 33 nhằm cải thiện và mở rộng các mạng lưới toàn cầu và các cơ sở hạ tầng khác là hết sức quan trọng nhằm tăng cường một lực lượng đáng tin cậy có thể chiến đấu.

Nhờ gần 40 năm hoạt động tận hiến sau khi Luật Goldwater-Nichols được thông qua, nhiều hoạt động tác chiến quân sự trên toàn thế giới và các nỗ lực hiện đại hóa như Dự án 33 mà quân đội Mỹ giờ đây có tính liên kết chặt chẽ hơn bao giờ hết - một tổng thể lớn hơn nhiều so với tổng các thành phần dành riêng cho quân chủng và miền của nó. Các quân chủng này được tích hợp vào hệ sinh thái chiến đấu ở cấp độ chiến thuật, và họ tiếp tục theo đuổi những cách thức để tăng cường hội nhập. Tất cả những điều này nhằm đảm bảo sức mạnh chiến đấu của Mỹ tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và qua đó có thể răn đe địch, trấn an các đồng minh, ứng phó khủng hoảng, đồng thời chiếm ưu thế trong chiến tranh.

NavPlan 2024 đã đưa ra một quan điểm nổi bật là không có kịch bản nào mà Mỹ tự mình chiến đấu trong cuộc chiến lớn. Vì thế ngoài quyền chỉ huy và kiểm soát của các lực lượng Mỹ, Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (US IndoPaCom) đang tiếp tục cải tiến và cải thiện hoạt động hỗ trợ, cùng làm việc với những lực lượng quân đội khác và trụ sở của họ. Những nỗ lực này bao gồm sự tái thiết Lực lượng Nhật Bản - Mỹ làm trụ sở lực lượng chung báo cáo cho U.S. IndoPaCom và là đối tác chủ chốt của Bộ chỉ huy tác chiến chung trực thuộc Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (JSDF). Mối quan hệ chỉ huy và kiểm soát mới này cũng như khả năng song phương đã hỗ trợ những thỏa thuận do 2 chính phủ Mỹ và Nhật Bản nâng cấp các khuôn khổ tương ứng của họ nhằm tích hợp những hoạt động và khả năng song phương, tiến tới cho phép việc tương tác và lập kế hoạch tốt hơn giữa Mỹ và các lực lượng đồng minh trong thời bình và trong những tình huống bất ngờ.

Lấy ví dụ về những cuộc tập trận phòng thủ 3 bên đã cải thiện đáng kể việc chia sẻ thông tin, tăng cường hợp tác về phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, nhằm ứng phó những hành động khiêu khích trong khu vực. Xuyên suốt năm 2024, 3 nước này đã tiến hành 2 cuộc tập trận hàng hải 3 bên, 1 cuộc tập trận trên không 3 bên (với sự hỗ trợ từ các oanh tạc cơ Mỹ hoạt động trong khu vực) cũng như cuộc diễn tập Cánh Tự Do (Freedom Edge) -  một cuộc tập trận đa miền 3 bên. Xa hơn về phía Nam, những cuộc tuần tra hàng hải chung Mỹ - Philippines - Australia - Nhật Bản đang hỗ trợ Philippines.

Những hoạt động này đảm bảo cho các đồng minh và đối tác rằng Mỹ không chỉ đơn phương hỗ trợ họ mà còn có thể triệu tập những nước khác trong khu vực để cùng nhau giải quyết những vấn đề và hả năng tương tác trong thời bình. Tất cả những cuộc tập trận chung và kết hợp này sẽ củng cố sức mạnh thông tin và liên minh Mỹ nhấn mạnh rằng mọi cuộc xâm lược của kẻ thù là vô ích.  Dự án 33 nhấn mạnh đến việc chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc chiến tiềm tàng. Các lực lượng chung phải có năng lực tác chiến đơn phương và sức mạnh tổng hợp với đồng minh và đối tác để chiến đấu và chiến thắng. 

Phan Bình (Tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.