Đông Nam Á có làn sóng mua sắm vũ khí?

Theo nhận định của các nhà quan sát, khu vực Đông Nam Á đang xuất hiện làn sóng mua sắm vũ khí. Đâu là động cơ thúc đẩy các nước tham gia cuộc đua này?

Ngày 28-12-2021, Philippines ký hợp đồng đặt mua 2 tàu chiến mới từ Tập đoàn Công nghiệp nặng Hyundai của Hàn Quốc (HHI). Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cho biết dự án này sẽ cung cấp cho hải quân Philippines 2 tàu hộ vệ tên lửa hiện đại có khả năng chống hạm, chống tàu ngầm và tác chiến phòng không. Thỏa thuận sẽ giúp tăng cường tính tương thích và khả năng tương tác với các phương tiện vũ khí hiện có trong biên chế của Philippines, dễ bảo trì và sửa chữa.

Trước thỏa thuận trị giá 28 tỷ peso (556 triệu USD) này, Philippines cũng đã ký hợp đồng đóng 2 tàu khu trục nhỏ với hãng đóng tàu Hàn Quốc cách đây 5 năm. Như vậy, chỉ trong vòng vài năm, Philippines đã ký hợp đồng mua 4 tàu chiến từ Tập đoàn HHI của Hàn Quốc với giá gần 1 tỷ USD. Ngoài ra, nước này gần đây đã gây chú ý khi thông báo đã ký hợp đồng mua tên lửa BrahMos trị giá 375 triệu USD của Ấn Độ.

Đông Nam Á có làn sóng mua sắm vũ khí? -0
Tàu chiến BRP Jose Rizal do Tập đoàn HHI của Hàn Quốc đóng cho Hải quân Philippines hạ thủy tại cảng Ulsan (Hàn Quốc) ngày 23-5-2019. Nguồn: Hải quân Philippines

Indonesia - một quốc gia đang theo dõi các hành động bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc - cũng đã và đang nâng cấp lực lượng hải quân của mình trong những năm gần đây. Năm 2011, Indonesia đã ký hợp đồng với Công ty Đóng tàu và kỹ thuật hàng hải Daewoo (DSME) của Hàn Quốc để mua 3 tàu ngầm với giá khoảng 1,1 tỷ USD. Hai chiếc đầu tiên được đóng tại Hàn Quốc và chiếc thứ ba được đóng bởi PT PAL - một công ty đóng tàu thuộc sở hữu nhà nước ở Surabaya, nhà thầu hải quân chính của Chính phủ Indonesia.

Nhìn qua lăng kính địa chiến lược, tất cả những điều này có thể được coi là bằng chứng về việc các nước Đông Nam Á đang tăng cường trang bị vũ khí. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ các số liệu về ngân sách, có thể thấy mọi chuyện không đơn giản và dễ hiểu như vậy.

Trong ngân sách năm 2022 gần đây nhất của Philippines, chi tiêu cho quốc phòng thực sự đã bị giảm đi đôi chút, với mức 222 tỷ peso (4,3 tỷ USD), tương đương khoảng 4,4% tổng chi tiêu của chính phủ. Điều này đi ngược lại với xu hướng gần đây khi từ năm 2015, tỷ lệ ngân sách phân bổ cho quốc phòng tăng lên hằng năm, đạt mức cao nhất là 7,4% vào năm 2019. Một phần, đây là một kỹ xảo chi tiêu trong bối cảnh đại dịch: chính phủ tăng chi tiêu tổng thể và sau đó phân bổ lại ngân sách, rút bớt ngân sách dành cho quân đội để dùng cho các gói cứu trợ kinh tế và hệ thống y tế, khiến những con số gần đây nhất dường như nhỏ hơn.

Nhưng, ngay cả như vậy, ngân sách quốc phòng năm 2022 vẫn ít hơn con số 239 tỷ peso được chi vào năm 2018 - thời điểm trước đại dịch. Dù vậy, phân bổ chi tiêu cho các tài sản cố định đã tăng lên, với 39 tỷ peso cho năm 2022 (so với 24,3 tỷ peso năm 2018). Điều này vẽ nên một bức tranh nhiều sắc thái hơn, với chi tiêu tổng thể không nhất thiết phải tăng lên nhưng dành nhiều ngân sách hơn để mua sắm các thiết bị quân sự được nhắm tới - bao gồm tên lửa BrahMos và các tàu chiến.

Ngân sách quốc phòng của Indonesia cho thấy một quỹ đạo mạnh hơn. Các khoản chi tiêu cho quốc phòng đã tăng đều đặn từ 5,8% trong tổng chi tiêu của chính phủ trung ương năm 2011 lên 9,3% vào năm 2017. Như ở Philippines, đại dịch đã khiến chính phủ rút bớt ngân sách dành cho quân đội để chuyển sang cho các gói cứu trợ kinh tế và y tế nhưng chỉ là tạm thời.

Chi tiêu cho quân sự đã tăng trở lại vào năm 2021 và 2022, trong đó quốc phòng chiếm khoảng 7% tổng chi tiêu của chính phủ trung ương mỗi năm. Bộ Quốc phòng Indonesia đã được phân bổ tổng cộng 271.000 tỷ rupiah (18,8 tỷ USD) trong cả 2 năm cộng lại. Bộ Tài chính dự kiến thâm hụt tài khóa sẽ thấp hơn dự đoán, một phần nhờ vào xuất khẩu hàng hóa tăng vọt. Vì vậy, ít nhất là trong thời điểm hiện tại, tăng chi tiêu cho quốc phòng dường như sẽ không khiến ngân hàng sụp đổ.

Quân đội của các quốc gia khác trong khu vực, chẳng hạn như Thái Lan và Singapore, đã không tăng chi tiêu quốc phòng theo cách tương tự. Ngay trước khi đại dịch COVID-19 bùng phát, trong ngân sách chi tiêu của chính phủ năm 2020, Singapore đã chi 3% GDP cho quốc phòng, trong đó tỷ lệ phần trăm chi tiêu cho quân sự trong tổng ngân sách thực sự đã giảm dần từ năm này sang năm khác.

Thái Lan - quốc gia hiện đang bị ràng buộc trong một thỏa thuận mua sắm tàu ngầm khá lộn xộn với Trung Quốc - cũng không thấy chi tiêu tăng vọt cho quân sự. Phân bổ ngân sách cho quốc phòng trong tổng chi thực tế đã giảm từ 7,2% năm 2016 xuống 5,9% năm 2021. Vốn đầu tư cho việc mua sắm các khí tài quân sự mới vẫn không có nhiều thay đổi trong cùng kỳ.

Liệu có phải điều này có nghĩa là có một cuộc chạy đua vũ trang đang dần hình thành ở Đông Nam Á, chủ yếu do các nước cảm thấy bị đe dọa bởi Trung Quốc? Không hẳn là như vậy. Quân đội Philippines nổi tiếng là thiếu nguồn kinh phí đầu tư trong suốt một thời gian dài; và thảm kịch tàu ngầm KRI Nanggala cũ kỹ bị chìm ngoài khơi đảo Bali hồi năm ngoái cho thấy, dù có bị gây hấn hay không, Indonesia cũng vẫn cần phải nâng cấp hạm đội tàu ngầm của mình. Những gì chúng ta thấy sau đó có lẽ là sự kết hợp của một số thứ, khi các quốc gia như Indonesia và Philippines dù sao cũng cần phải hiện đại hóa lực lượng vũ trang của họ nhưng đồng thời cũng nhận thấy họ có thêm động lực để làm như vậy trong bối cảnh hiện nay.

Khánh An (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.