IS chặt đầu chuyên gia khảo cổ lão thành:

Đòn tấn công vào nền văn minh Arập

Chuyên gia khảo cổ học Syria Khaled al-Asaad, 82 tuổi, bị chiến binh tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tra tấn suốt 1 tháng trước khi ông bị chặt đầu tại thành phố Palmyra và treo xác giữa quảng trường chính. Khaled al-Asaad bị IS bắt giữ tại Palmyra sau khi chúng chiếm được thành phố này. Ông bị hành hình do không chịu tiết lộ những địa điểm cất giấu cổ vật quý giá cho bọn IS.

Tổng giám đốc Cơ quan Bảo tồn Cổ vật và Nhà bảo tàng Syria (DGAM) Maamoun Abdulkarim cho biết, ông nhận được tin chuyên gia khảo cổ học nổi tiếng Khaled al-Asaad bị IS hành hình hôm 18-8 từ gia đình nạn nhân. Khaled Asaad đã trải qua hơn 50 năm miệt mài nghiên cứu di tích cổ thành phố Palmyra và nhiều công trình khoa học của ông được đăng tải trên các tạp chí khảo cổ có uy tín trên thế giới.

Chris Doyle, Giám đốc Hội đồng Trí tuệ Arab - Anh (Caabu) đặt trụ sở tại London, dẫn một nguồn tin từ Syria cho hay Asaad bị hành hình do từ chối cung cấp thông tin về nơi cất giấu những kho tàng cổ vật của Palmyra. Các nhà hoạt động ở Palmyra đã đưa lên mạng xã hội hình ảnh thi thể bị chặt đầu của Asaad và treo trên đường phố. Một tấm bảng cột trên xác Asaad buộc tội ông trung thành với chính quyền Damascus và hợp tác với giới chức an ninh và tình báo Syria.

Ảnh chụp Khaled al-Asaad trước quan tài cổ hiếm hoi ở Palmyra, năm 2002.
Ảnh chụp Khaled al-Asaad trước quan tài cổ hiếm hoi ở Palmyra, năm 2002.

Theo cơ quan thông tấn Sana và Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria (SOHR) đặt trụ sở tại Anh, nhà khoa học Asaad bị chặt đầu ngay trước mắt hàng chục người dân tụ tập tại quảng trường gần nhà bảo tàng thành phố Palmyra. Theo Amr al-Azm, cựu quan chức phụ trách bảo tồn cổ vật Syria, chuyên gia khảo cổ "không thể thay thế được" Asaad là người tổ chức những cuộc khai quật đầu tiên ở Palmyra cũng như ra sức phục hồi nhiều di tích trong thành phố. IS chiếm được Palmyra  tháng 5/2015 và mới đây nhất - ngày 23/8 - IS đã đặt chất nổ phá hoại ngôi đền Baalshamin. Được biết, ngôi đền Baalshamin được xây dựng vào thế kỷ I thờ thần giông bão và mưa.

Trước khi Palmyra rơi vào tay IS, hàng trăm bức tượng cổ được bí mật di chuyển đến những địa điểm cất giấu an toàn do lo ngại bọn khủng bố sẽ phá hủy nền văn minh cổ. IS hiện nay đang cố gắng tìm kiếm những cổ vật có giá trị cao để bán kiếm tiền nuôi dưỡng tổ chức. Theo Azm, Asaad đóng vai trò chính trong kế hoạch sơ tán những hiện vật quý giá trong nhà bảo tàng ở Palmyra - thành phố phát triển thịnh vượng thời cổ đại và là trung tâm thương mại quan trọng dọc Con đường Tơ lụa.

Trong vài thập niên qua, Khaled al-Asaad hợp tác chặt chẽ với các nhà khoa học Mỹ, Pháp, Đức và Thụy Sĩ trong những chương trình khai quật và nghiên cứu di tích của thành phố cổ 2.000 năm với nhiều công trình được Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên Hiệp Quốc (UNESCO) vinh danh bao gồm các ngôi mộ La Mã và Đền thờ Bel. Theo nguồn Sana, Asaad là người khám phá ra một vài nghĩa trang cổ, hang động và một khu mộ Byzantine ở Palmyra. Khaled al-Asaad cũng là chuyên gia về ngôn ngữ Aramaic trong khu vực trước khi đạo Hồi du nhập vào thế kỷ 7. Ông cũng đều đặn dịch các văn bản tiếng Aramaic cho đến năm 2011. Khalil Hariri, con rể của Asaad, nhận định: "Al-Asaad là kho báu của Syria và cả thế giới".

Khaled al-Asaad chào đời năm 1934 tại Palmyra và sống phần lớn đời mình ở thành phố cổ này. Ông tốt nghiệp khoa lịch sử Đại học Damascus và là cha của 11 đứa con, trong đó một cô gái được đặt tên Zenobia - theo tên nữ hoàng nổi tiếng ở Palmyra. Asaad là người gìn giữ di tích cổ thành phố Palmyra trong suốt 40 năm, kể từ năm 1963.

Năm 2003, Asaad nằm trong đội chuyên gia phối hợp Syria - Ba Lan khám phá bức tranh ghép mảnh thế kỷ 3 thể hiện cuộc chiến giữa một người và con thú có cánh. Asaad mô tả khám phá bức tranh cổ là "một trong những phát hiện quý giá nhất có được ở Palmyra". Năm 2001, Asaad tuyên bố phát hiện được 700 đồng tiền đúc bằng bạc thế kỷ 7 mang hình ảnh hai vì vua Khosru I và Khosru II - một phần trong triều đại Sassanid (một trong 2 đế quốc hùng mạnh nhất vùng Tây Á trong suốt 400 năm) trị vì Palmyra trước khi đạo Hồi du nhập vào nơi này.

Asaad cũng thường nói chuyện tại các hội nghị khoa học, trình bày những nghiên cứu đáng quan tâm của ông. Sau khi Asaad về hưu năm 2003, con trai ông Walid đảm nhận công việc bảo tồn di tích Palmyra. Cả hai cha con đều bị IS bắt giữ hồi tháng 5/2015, song hiện giờ vẫn chưa có tin tức gì về số phận Walid. Trên chính trường, Khaled al-Asaad gia nhập đảng Ba'ath từ năm 1954 và một số người cho rằng ông là người "rất mực trung thành" với chế độ tổng thống Bashar al-Assad.

Dario Franceschini, Bộ trưởng Di sản, Hoạt động văn hóa và Du lịch Italia, thông báo mọi lá cờ ở các nhà bảo tàng nước này sẽ treo rủ để tưởng nhớ Khaled al-Asaad. Tổng giám đốc UNESCO Irina Bokova lên án vụ giết hại Asaad và phát biểu: "Bọn chúng giết ông bởi vì ông không phản bội Palmyra. Đây là nơi ông đã hiến dâng trọn cuộc đời mình". Hội Các nhà sử học Aligath (AHS) bày tỏ hy vọng bọn giết người sẽ sớm bị trừng trị trước pháp luật. Irfan Habib, Chủ tịch AHS, nhấn mạnh: "Đây không chỉ là cuộc tấn công vào giới trí thức mà còn vào nền văn minh Arập".

An Di (tổng hợp)

Các tin khác

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.