Tuy nhiên, trên thực tế, vẫn tồn tại nhiều công ty đòi nợ thuê đã lấy danh nghĩa công ty mua bán nợ, công ty luật, công ty bảo an... để thực hiện nhiều hình thức đòi nợ kiểu xã hội đen, bất chấp các quy định của pháp luật, gây bức xúc trong dư luận.
Núp bóng doanh nghiệp để đòi nợ thuê
Về mặt pháp lý, mua bán nợ là giao dịch hợp pháp nếu tuân thủ đúng quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư. Về hoạt động chuyển nhượng nợ, pháp luật cho phép chủ nợ cá nhân bán khoản nợ hợp pháp (có hợp đồng, biên nhận hoặc bản án) cho tổ chức khác. Tuy nhiên, thực tế đã xuất hiện tình trạng lợi dụng danh nghĩa này để cho vay nặng lãi, cưỡng đoạt tài sản. Núp bóng doanh nghiệp, các đối tượng tự xưng “chủ nợ hợp pháp” thường xuyên khủng bố tinh thần, bôi nhọ danh dự người vay và gia đình.
Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh vừa triệt xóa băng nhóm cưỡng đoạt tài sản dưới hình thức đòi nợ thuê, núp bóng doanh nghiệp mua bán nợ do Hồ Thành Được, sinh năm 1991, trú xã Thanh Mỹ, tỉnh Đồng Tháp cầm đầu.
Quá trình đấu tranh, Cơ quan Công an xác định Được đã chỉ đạo đàn em thành lập 3 pháp nhân tại TP Hồ Chí Minh gồm: Công ty TNHH mua bán nợ Bắc Nam (địa chỉ: 1319/1A7 Lê Đức Thọ, phường An Hội Tây; do Võ Thanh Hải đứng tên đại diện pháp luật), Công ty TNHH dịch vụ bảo vệ - vệ sĩ - mua bán nợ 620 (địa chỉ: 216/13 Thạnh Xuân 21, phường Thới An; do Nguyễn Hoàng Tiến đứng tên đại diện pháp luật) và Công ty TNHH mua bán nợ Đất Bắc (địa chỉ: 4B2 quốc lộ 1A, phường An Phú Đông; do Chu Đình Hợp đứng tên đại diện pháp luật). Các công ty trên đều tổ chức bộ phận thu hồi nợ, tuyển nhân viên tham gia hoạt động đòi nợ trái pháp luật.
Thông qua 3 pháp nhân nêu trên, Hồ Thành Được đã chỉ đạo đàn em ký các hợp đồng giả cách mua bán nợ với các cá nhân có các khoản nợ khó đòi (thực chất là hợp thức hóa, che giấu hành vi đòi nợ thuê), thỏa thuận phải chi trả cho băng nhóm của Được từ 10% đến 50% tổng số tiền nợ thu hồi được.
Sau khi ký hợp đồng mua bán nợ, Được chỉ đạo nhân viên mặc đồng phục, sử dụng ô tô có dán logo của công ty mua bán nợ, liên tục nhiều lần đến nhà của con nợ la lối lớn tiếng, áp đảo tinh thần và làm ảnh hưởng đến cuộc sống của các con nợ cho đến khi đòi được tiền.
Đồng thời, một số nhân viên trong nhóm được phân công quay lại toàn bộ quá trình đòi nợ; cắt ghép, chỉnh sửa thành các clip ngắn đăng tải lên các tài khoản mạng xã hội của Hồ Thành Được (thu hút hàng trăm ngàn lượt xem, bình luận) vừa để bôi xấu con nợ, gây áp lực buộc phải trả nợ theo yêu cầu của nhóm này; vừa khuếch trương thanh thế, quảng bá hình ảnh để tìm kiếm thêm khách hàng ký hợp đồng đòi nợ thuê.
Sau khi xác định rõ vai trò, phương thức, thủ đoạn hoạt động của từng đối tượng, ngày 13/12/2025, cơ quan chức năng đã đồng loạt triển khai lực lượng bắt giữ, triệu tập 28 đối tượng; khám xét khẩn cấp 6 địa điểm là trụ sở 3 công ty và nơi ở của các đối tượng. Tang vật thu giữ gồm 478 hợp đồng mua bán nợ, 6 xe ô tô cùng nhiều điện thoại, máy tính chứa dữ liệu điện tử và các vật chứng liên quan. Kết quả điều tra ban đầu xác định, băng nhóm do Hồ Thành Được cầm đầu đã thực hiện 3 vụ cưỡng đoạt tài sản với tổng số tiền chiếm đoạt hơn 1 tỷ đồng.
Băng nhóm của Được “Đất Bắc” hoạt động thời gian dài ở nhiều tỉnh, thành. Tuy nhiên, trong giai đoạn gần đây, nhóm đối tượng phô trương thanh thế trên mạng xã hội gây chú ý. Trong các lần đi đòi nợ với lực lượng đông đảo, Được “Đất Bắc” phân công một số nhân viên có nhiệm vụ quay lại toàn bộ quá trình rồi cắt ghép, chỉnh sửa thành các clip ngắn đăng tải lên các tài khoản mạng xã hội. Các clip nhận được nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội nhưng cũng đưa cái tên “Được Đất Bắc” thành một tài khoản có lượng tương tác cao trên nền tảng mạng xã hội TikTok với gần 290.000 người theo dõi và hơn 4 triệu lượt thích. Một số clip thu hút sự quan tâm như: “Nhận thông báo bán nợ trong vòng 3 ngày không liên hệ thanh toán, Được đến tận nhà đòi nợ nha”, “Nợ khó có Được lo, Được Đất Bắc khắc tinh của nợ”, “Đòi cho bỏ ghét”.
Trên các trang cá nhân, Được săn tìm nguồn khách hàng bằng lời chiêu dụ chi 2 triệu đồng cho người giới thiệu ngay sau khi ký hợp đồng mua bán nợ và đồng thời kèm theo hoa hồng 5-10% trên tổng số tiền đòi được từ con nợ.
Trên nền tảng mạng xã hội, Được giới thiệu hoạt động toàn quốc, ngoài mua bán nợ, thực chất là đòi nợ thuê, nhóm đối tượng còn thực hiện các dịch vụ như: dàn xếp công nợ, vệ sĩ, thám tử, truy tìm người...
Biến tướng tinh vi
Trên thực tế, nhiều người vay mượn dân sự, vay mượn các công ty tài chính, ngân hàng... chây ì không chịu trả, trong khi đó, việc đòi nợ hợp pháp bằng con đường khởi kiện tại tòa án lại kéo dài thời gian, mất thêm công sức, tiền của nhưng đến khi thắng kiện thì chưa chắc lấy lại được tiền vì người nợ không có tài sản để thi hành án khiến nhiều người tìm đến dịch vụ mua bán nợ và đòi nợ thuê trên mạng xã hội. Có cung ắt có cầu, nhiều công ty mua bán nợ ra đời để phục vụ nhu cầu đòi nợ của khách.
Chỉ cần gõ cụm từ “mua bán nợ” trên mạng xã hội, sẽ cho ra một loạt hội nhóm kín, mở chủ yếu do các công ty mua bán nợ lập ra để thu hút khách hàng. Hầu hết những khách hàng vào hội nhóm mua bán nợ không phải là để bán nợ mà nhờ các công ty, cá nhân đòi nợ thuê với giá thỏa thuận. Các hội nhóm này hoạt động khá sôi nổi, đòi nợ thuê từ những khoản nợ nhỏ vài triệu cho đến vài tỷ đồng.
“Cần liên hệ công ty thu hồi công nợ, món nợ 550 triệu đồng khu vực Ninh Bình, cả vợ cả chồng đều kí tên điểm chỉ, nhà 5 tầng ở chung đất với bố mẹ. Gia đình gia giáo rất sợ điều tiếng. Giấy tờ đầy đủ hoàn toàn có thể khởi kiện nhưng mình muốn giải quyết nhanh”, một thành viên tìm người đòi nợ thuê. Hay, “Mình cần đòi 80 triệu ở Vĩnh Long với 60 triệu ở Củ Chi, đòi được chia 5/5. Anh em nào thấy lo được thì inbox”, một thành viên ẩn danh đăng đàn.
Nhiều công ty tự xưng là “công ty mua bán nợ”, “xử lý công nợ chuyên nghiệp” xuất hiện tràn lan trong các hội nhóm, thậm chí quảng cáo công khai với lời mời chào hấp dẫn: thu hồi nợ nhanh, không cần ra tòa, không vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, bản chất hoạt động của các đơn vị này là ký hợp đồng mua lại khoản nợ với giá rất thấp, sau đó sử dụng các biện pháp đòi nợ mang tính xã hội đen: liên tục gọi điện khủng bố, bôi nhọ danh dự trên mạng, kéo người đến nhà gây áp lực, đe dọa tinh thần người vay và gia đình.
Việc “mua bán nợ” chỉ tồn tại trên giấy tờ, còn thực tế vẫn là đòi nợ thuê có tổ chức, được “hợp pháp hóa” bằng hợp đồng dân sự nhằm né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Không ít người vay rơi vào cảnh hoảng loạn, trầm cảm vì bị khủng bố tinh thần liên tục. Đáng lo ngại, người cho vay cũng có thể trở thành nạn nhân khi vô tình tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.
Thực tế cho thấy, nhiều chủ nợ vì nóng ruột, thiếu hiểu biết pháp luật đã ký hợp đồng bán nợ cho các đối tượng này. Khi vụ việc bị phát hiện, cả bên mua và bên bán nợ đều có nguy cơ bị xem xét trách nhiệm liên đới, thậm chí bị xử lý hình sự nếu có dấu hiệu cưỡng đoạt tài sản, đe dọa, gây rối trật tự công cộng.
Khác với trước đây, các nhóm đòi nợ trá hình hiện nay hoạt động rất bài bản: có pháp nhân công ty, con dấu, hợp đồng, nhân viên ăn mặc lịch sự, sử dụng ngôn từ “tư vấn pháp lý”, “hỗ trợ thu hồi nợ”. Nhưng, phía sau vỏ bọc này là cả một hệ thống đòi nợ bằng áp lực tâm lý và bạo lực tinh thần. Một số đối tượng còn khai thác triệt để dữ liệu cá nhân, gọi điện cho người thân, đồng nghiệp, đăng thông tin bịa đặt lên mạng xã hội để ép người vay trả tiền bằng mọi giá.
Để quảng bá hình ảnh công ty, thu hút khách hàng, các công ty mua bán nợ quảng bá rầm rộ trên các website, thành lập các hội nhóm trên mạng xã hội. Một công ty quảng cáo: “Bên mình có dịch vụ nhận thu hồi nợ, nợ khó đòi, nợ nhây, nợ tiền hụi, bỏ trốn khỏi địa phương (truy nợ và tìm kiếm) check thông tin bảo mật. Giải quyết tranh chấp việc cá nhân mâu thuẫn, đất đai, ngoại tình, đánh ghen. Anh chị em ai cần inbox mình để có phương án xử lý. Uy tín - An toàn - Nhanh gọn - Hỗ trợ tận tâm, am hiểu pháp luật”. Kèm theo đó là bảng báo giá ăn chênh từ 30-44% tùy gói nợ.
Thực trạng đòi nợ thuê núp bóng mua bán nợ cho thấy lỗ hổng trong quản lý doanh nghiệp và hoạt động mua bán nợ. Nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời, các đối tượng này sẽ tiếp tục biến tướng, gây bất ổn xã hội và kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Việc nhận diện rõ bản chất, nâng cao cảnh giác và xử lý nghiêm minh là giải pháp cấp thiết để không còn “đất sống” cho đòi nợ thuê trá hình.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không thuê hoặc tiếp tay cho các dịch vụ đòi nợ thuê trái pháp luật, đặc biệt là các tổ chức núp bóng công ty mua bán nợ, bảo vệ, vệ sĩ. Đồng thời, lưu ý người dân cần cảnh giác cao độ với các hợp đồng mua bán nợ giả cách. Khi bị các đối tượng đòi nợ đe dọa, cưỡng ép, nạn nhân cần trình báo ngay cho cơ quan Công an để được can thiệp, bảo vệ.
Xác minh nhóm đòi nợ thuê, Công an xã phát hiện đối tượng truy nã 
Núp bóng công ty an ninh bảo vệ để đi… đòi nợ thuê 
