Đội Jedburgh, tiền thân của các lực lượng đặc nhiệm hiện đại

Thế Chiến II đã thể chế hóa ngành tình báo và các hoạt động đặc biệt. Việc ra đời Cục tình báo chiến lược Mỹ (OSS) và Cục chiến dịch đặc biệt của Anh (SEO) trong thời kỳ đó đã tạo điều kiện cho các tổ chức, cơ quan và đặc nhiệm phát triển. So với các đơn vị khác trong thời thế chiến II thì họ có vẻ khá mờ nhạt, tuy nhiên các đội Jedburgh lại là một minh chứng điển hình về việc sử dụng các hoạt động của lực lượng đặc nhiệm trong chiến tranh thông thường.

Sứ mạng nguy hiểm

“Yêu cầu đặt ra: Các tình nguyện viên đi công tác nước ngoài ngay lập tức. Hiểu biết về tiếng Pháp hoặc một ngôn ngữ châu Âu khác được ưu tiên. Sẵn sàng và hội tụ đủ phẩm chất cần thiết của một vận động viên nhảy dù. Khả năng đương đầu với nhiệm vụ nguy hiểm”.

13-1.jpg -0
Một đội chiến đấu Jedburgh ở Normandy trong Thế chiến II.

Những người đàn ông đã lắng nghe từng từ một của cuộc gọi đó và trả lời, họ không mảy may biết chút gì về tác động của chúng trong hồ sơ lịch sử về Thế chiến II. Họ cũng không hay biết rằng những hoạt động mà họ đang tiến hành sẽ là nguyên mẫu sớm nhất của các hoạt động đặc biệt đương thời. Hãy chú ý một chút đến bối cảnh lịch sử khi đó. Nền Đệ tam đế chế đã từng có một thời gian tốt đẹp cho đến năm 1943, khi đó Pháp, Hà Lan và Bỉ lần lượt rơi vào tay Đức Quốc xã khi Adolf Hitler lên cầm quyền. Tốc độ và cường độ mà quân Đức chinh phạt lục địa châu Âu khiến phương Tây lo ngại.

Khi mối đe dọa đạt đến cấp độ nhất định, những bộ óc chiến thuật tuyệt vời ở London và Washington D.C. cùng lên kế hoạch đánh bại cuộc chinh phạt của Đức Quốc xã ở châu Âu, và việc này đã trở thành trọng tâm hoạt động. OSS và SEO cùng soạn thảo một kế hoạch độc đáo nhằm chống lại Đức Quốc xã trong lãnh thổ bị chiếm đóng. Đó không phải là các lực lượng thông thường của quân Đồng Minh mà là một bộ chiến thuật lai tạp và độc đáo hơn khi mà yêu cầu phải có những người đặc biệt để thực thi kế hoạch này.

“Khả năng xảy ra một nhiệm vụ nguy hiểm được đảm bảo” là cách nói ngắn gọn đóng khung về những nhiệm vụ của các đội Jedburgh. Có lý do để hiểu tại sao nhân viên tuyển dụng muốn bất kỳ ai cũng phải hiểu được mức độ rủi ro khi được tuyển dụng. Đó là một thứ mà tình nguyện viên phải có trong một cuộc chiến tổng lực, và sứ mạng cho các tình nguyện viên trong đội Jedburgh sẽ rất khác.

Nhóm Jedburgh

“Bất ngờ, giết chết và biến mất” đó là phương châm hành động của các đội Jedburgh. Các đội Jedburgh ra đời là một nỗ lực chung của OSS và SEO. Chương trình này được bắt đầu trước sự kiện D-Day, ngày 6/6/1944. Các tình nguyện viên trong đội Jedburgh là những người cần hội tụ năng lực cao: nói tiếng Pháp lưu loát, thể lực sung mãn, khả năng chiến thuật tinh nhạy, đầu óc thông minh, cùng khả năng làm việc độc lập với sự hỗ trợ tối thiểu.

Các nhóm Jedburgh thực hiện vai trò “liên lạc viên” giữa quân du kích trong lãnh thổ bị chiếm đóng và các lực lượng Đồng Minh. Họ hoàn thành vai trò bằng cách chiến đấu trong các đội có từ 2 đến 4 thành viên (thường là 3 người), xâm nhập từ trên không vào lãnh thổ địch, gặp gỡ du kích và thiết lập liên lạc với chỉ huy cao hơn.

13-2.jpg -0
Một hoạt động huấn luyện của đội Jedburgh ở Milton Hall (Anh).

Quá trình đào tạo các thành viên trong những đội Jedburgh thường bắt đầu tại Mỹ và kết thúc ở Vương quốc Anh và Scotland, nơi các nhân sự Jedburgh sẽ lên “sân khấu” và chờ đợi được điều động thực hiện các hoạt động mật ở “nhà hát châu Âu”.

Một bộ kỹ năng điển hình của các đội Jedburgh bao gồm: thành thạo vô tuyến, gián điệp nước ngoài, chiến đấu tay đôi, phá dỡ, nhảy dù chiến đấu, leo núi, trượt tuyết chiến đấu, tiếng Pháp lưu loát, hoạt động đổ bộ, thành thạo các loại vũ khí nhỏ. Cơ cấu đào tạo cho các đội Jedburgh có những nét tương đồng với các thiết kế trong những đơn vị hoạt động đặc biệt hiện đại. Họ được huấn luyện trong các dạng môi trường khác nhau nhằm chuẩn bị cho những yêu cầu độc đáo và khắt khe trong chiến đấu.

Giống như các lực lượng đặc nhiệm ngày hôm nay, rất ít người có thể đáp ứng được điều đó. Cơ cấu tổ chức của các đội Jedburgh không phải là ngẫu nhiên. Mỗi đội có một điều hành vô tuyến (thường là nhập ngũ) và có 2 sĩ quan. Một thành viên trong đội được giới thiệu đến từ quốc gia được chỉ định hoạt động (nếu họ có nhiệm vụ ở Pháp) và có ít nhất một người Pháp trong nhóm.

Phạm vi chiến đấu khắp châu Âu

Hai lần trăng tròn sự kiện D-Day cũng là đội Jedburgh đầu tiên được triển khai trong lịch sử. Sứ mạng của họ thật đặc biệt: giúp bảo vệ đầu cầu; vô hiệu hóa các hệ thống liên lạc của phe Trục; vô hiệu hóa một tuyến đường sắt trọng yếu có thể chở binh sĩ địch và tiếp liệu hậu cần ra tiền tuyến. D-Day đã bắt đầu các hoạt động của đội Jedbugrh ở Pháp với rất nhiều người đã nhảy dù xuống lãnh thổ chiếm đóng cũng như hỗ trợ quân kháng chiến ở các địa phương.

Vào những tháng tiếp theo đó, các đội Jedburgh đã trở thành một lực lượng độc đáo mạnh mẽ tung hoành trên khắp châu Âu. French Maquisards, “The Marquis” là những khách hàng đầu tiên. Được đặt theo tên những bụi cây mọc phổ biến trên bờ biển Địa Trung Hải, các chiến sĩ Marquis là lực lượng bình dị nhưng phi thường trong cuộc chiến chống Đức Quốc xã.

Họ dựng trại trong các cánh rừng và núi non ở miền Nam nước Pháp chẳng hạn như rặng Alps và vùng Brittany. Đi theo mô hình du kích, lính Marquis sẽ tấn công quân Đức chớp nhoáng, cùng với việc thực hiện các hoạt động gián điệp và phá hoại. Các đội Jedburgh nhận lệnh để giúp đỡ Marquis. Sau khi được liên lạc, họ sẽ thiết lập hệ thống thông tin giữa binh lính Marquis và chỉ huy quân Đồng Minh.

Việc này mở ra những kết nối mới cho quân kháng chiến Pháp và trao thông tin tình báo độc đáo về hoạt động của Đức Quốc xã  cho quân Đồng Minh. Những hỗ trợ khác bao gồm vũ khí, đạn dược và huấn luyện cũng giống như nhiệm vụ của lính Mũ nồi xanh (của Mỹ) thời hiện đại. Xuyên suốt cuộc chiến, bộ chỉ huy quân Đồng Minh sẽ triển khai các đội Jedburgh đến Pháp, Bỉ và Hà Lan (bao gồm Chiến dịch Market Garden).

13-3.jpg -0
Các thành viên trong đội Jedburgh (Họ là lính Anh, Mỹ và Pháp) đang bàn bạc.

Các đội Jedburgh là một minh chứng điển hình về hoạt động đặc biệt được kết hợp với những hoạt động chiến tranh thông thường. Việc kết hợp cả hai là một nhiệm vụ gian khổ trong các lực lượng vũ trang hiện đại, nhưng Jedburgh là một minh họa đáng giá để phân tích.

Theo đại tá Mỹ, Kevin D. Stringer, thì có 4 trở ngại đã che khuất tích hợp “SOF-CF” (Lực lượng hoạt động – Lực lượng thường), đó là: Học thuyết và chính sách không định nghĩa một cách toàn diện làm thế nào sự tích hợp SOF-CF có thể diễn ra.

Khái niệm cuối cùng về đồng bộ hóa SOF-CF lại quá tập trung cứng nhắc về các nhiệm vụ chiến đấu, và không thể tính đến tính lưu động giữa các kịch bản độc đáo, thông thường hoặc nhân đạo. Thiếu sự hiểu biết chung giữa SOF và CF, tạo ra cảm giác SOF “khác xa so với các lực lượng chiến đấu thông thường”. Việc thực hiện tích hợp SOF-CF thường dẫn đến các cơ chế hoặc sắp xếp đặc biệt, cả trong đào tạo và thời chiến.

Về thành công của các đội Jedburgh, đại tá Kevin D. Stringer cho rằng có 3 bài học cần rút ra: Thứ nhất, các thành viên trong đội SOF phải có chuyên môn tuyệt vời về ngoại ngữ cùng sự nhạy bén về văn hóa để hòa nhập vào dân cư địa phương. Thứ hai, các đội liên lạc SOF phải được giáo dục về những khả năng của lực lượng kháng chiến và những yêu cầu để đạt được sự hợp nhất. Thứ ba, các chỉ huy CF phải hiểu những hoạt động và nhiệm vụ SOF và sẵn lòng tin tưởng vào liên lạc SOF vì lợi ích của mình với các lực lượng kháng chiến.

Nguyễn Thanh Hải (Tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.