Đây là vụ bê bối nghe lén thứ 3 gây ồn ào ở Colombia trong vòng 10 năm qua. Vụ bê bối nghe lén mới nhất bị phanh phui khi nữ phát thanh viên Vicky Davila thông báo cô, gia đình và nhóm phóng viên bị Cảnh sát Quốc gia Colombia theo dõi và nghe lén. Davila tin rằng cô bị cảnh sát theo dõi từ năm 2014, sau khi tiến hành điều tra về vụ việc 300 học viên cảnh sát dính líu đến mạng lưới gái mại dâm phục vụ cho giới chức sĩ quan cao cấp trong lực lượng.
 |
Davila cho biết: “Tôi phát hiện vụ việc sau khi một người lạ mặt tự xưng là thành viên cảnh sát quốc gia muốn giữ lương tâm trong sạch thông báo với tôi và nhà báo Claudia Morales rằng, chúng tôi đang là mục tiêu của một chương trình gián điệp ngầm của cảnh sát”.
Sau khi Vicky Davila công khai cáo buộc của mình vào tháng 12-2015, 4 nhà báo khác đang điều tra về vụ bê bối đạo đức liên quan đến Cảnh sát Quốc gia Colombia cũng tuyên bố họ là nạn nhân của hành vi nghe lén và đe dọa. Bộ trưởng Tư pháp Colombia Eduardo Montealegre công khai ủng hộ Davila đồng thời Văn phòng Bộ trưởng khẳng định trên trang Twitter rằng, có những dấu hiệu cho thấy Vicky Davila cùng với vài nhà báo khác đã bị cảnh sát gián điệp và quấy rối cuộc điều tra của họ. Văn phòng Montealegre cũng thông báo việc ủy viên công tố lãnh đạo cuộc điều tra riêng ở Bogota đã nhận được một cuộc gọi nặc danh với lời lẽ đe dọa đến tính mạng.
Trong khi cuộc điều tra đang tiến hành, Tổng thống Juan Manuel Santos lên tiếng từ chối sa thải Giám đốc lực lượng Cảnh sát Quốc gia là tướng Rodolfo Palomino, người đang phải hứng chịu cáo buộc quấy rối tình dục đối với một thuộc cấp hồi năm 1998. Tổng thống Santos bày tỏ mối nghi ngờ bằng chứng mà Davila và Morales đưa ra, mô tả luận điệu của họ chỉ là “chuyện tầm phào và sự đồn đại”. Tổng thống cho rằng: “Về phần tôi, việc hy sinh một người như thế trong ngành cảnh sát sẽ là vô trách nhiệm. Nếu như họ mang đến cho tôi bằng chứng thuyết phục hơn, chắc chắn tôi sẽ hành động”.
 |
| Vicky Davila. |
Cảnh sát Quốc gia Colombia trở thành lực lượng chính thức có thẩm quyền tiến hành các hoạt động gián điệp sau khi Cơ quan Tình báo nội địa hay Cục An ninh Hành chính Colombia (DAS) bị giải tán vào năm 2011. Quyết định chấm dứt hoạt động của DAS được đưa ra sau những cáo buộc liên tiếp cho rằng cơ quan này đã tiến hành theo dõi bất hợp pháp Tòa án Tối cao Colombia, những chính khách đối thủ của cựu Tổng thống Alvaro Uribe và các tổ chức nhân quyền.
Năm 2014, Cảnh sát Quốc gia Colombia bắt đầu mở rộng hoạt động theo dõi với mục đích ngăn chặn những cuộc tấn công tiềm ẩn trong suốt giai đoạn thương lượng với Lực lượng Vũ trang Cách mạng Colombia (FARC). Trong năm này, Cảnh sát Quốc gia cho thành lập Cục Tình báo Cảnh sát (DIPOL) – đơn vị có 2 văn phòng nghe lén tín hiệu hợp pháp, trong đó một cơ sở chuyên trách đọc lén email và một cơ sở khác thu thập tín hiệu giao tiếp qua điện thoại.
Một vụ bê bối khác nổ ra vào năm 2014, khi đó một đơn vị giám sát bí mật của quân đội bị phát hiện bán thông tin mật về những cuộc thương lượng hòa bình cho đảng chính trị của Alvaro Uribe.
 |
| Tướng Rodolfo Palomino. |
Bất chấp những sự cố dồn dập này, Quốc hội Colombia vẫn không hề nhận được những công cụ thích đáng để có thể giám sát những chương trình giám sát gây tranh cãi của quân đội và cảnh sát nước này – theo nghị sĩ Ivan Cepeda, một trong số những nhà hành pháp bị DAS theo dõi email và những cuộc gọi điện thoại trong quá khứ. Ivan Cepeda phát biểu trong một cuộc phỏng vấn: “Quốc hội có một ủy ban giám sát và kiểm soát những trường hợp như thế. Song vấn đề lớn là ủy ban này không có những công cụ hiệu quả cho phép duy trì sự kiểm soát”.
Những ám chỉ cáo buộc của Vicky Davila, nếu được chứng minh là sự thật, sẽ là một câu chuyện khác về sự nguy hiểm của các quyền lực giám sát không chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt nào ở Colombia. Theo Vicky Davila, Cảnh sát Quốc gia Colombia sử dụng quyền hạn theo dõi hợp pháp của mình như là tấm khiên an toàn để theo dõi bất hợp pháp các nhà báo, chính khách và cả giới chức chính quyền. Theo một nguồn tin, Davila là “mục tiêu giá trị cao” bởi vì nhóm của cô đang điều tra hành vi tham nhũng trong lực lượng cảnh sát, trong đó có sự dính líu đến mạng lưới gái mại dâm.
Trước đây, Đài Phát thanh La FM Radio nơi Vicky Davila làm việc từng đưa tin học viên cảnh sát ở thủ đô Bogota là một phần trong mạng lưới gái mại dâm nước này. Các học viên cung cấp cho hàng ngũ sĩ quan cảnh sát cao cấp gái mại dâm, ma túy và rượu. Phóng viên Morales khẳng định với tờ El Espectador: “Tôi tin rằng giám đốc cảnh sát Palomino vẫn sẽ tại chức cho đến khi nào ủy ban vô nghĩa này tìm thấy điều gì đó”.
