Điều khoản kỹ thuật số trong hợp tác quốc tế

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương là nơi có nhiều nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, chiếm 60% dân số thế giới và khoảng 50% người dùng Internet toàn cầu. Khu vực này không chỉ dẫn đầu sự đổi mới sáng tạo kỹ thuật số của thế giới mà còn có cơ hội lớn để đi trước với sức mạnh tổng hợp của những công nghệ mới này. Do đó, việc đưa điều khoản kỹ thuật số vào trong các thỏa thuận ở châu Á - Thái Bình Dương là hết sức quan trọng.

Việc các hiệp định thương mại ở châu Á-Thái Bình Dương bao gồm nhiều điều khoản thương mại kỹ thuật số đã trở nên phổ biến hơn. Để hiểu được đặc điểm nổi bật của các thỏa thuận này thì việc vạch ra các đặc điểm chính cơ bản của chúng sẽ rất hữu ích. Làm như vậy cũng cho biết các hiệp định thương mại kỹ thuật số có thể đi đến đâu hoặc cần phải đi đến đâu.

Kể từ năm 2000, tất cả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đều có các chương về thương mại điện tử hoặc thương mại kỹ thuật số với sự tham gia của các nước chủ chốt trong khu vực như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, New Zealand, Singapore, Việt Nam và Malaysia. Nó cũng bao gồm các hiệp định FTA lớn trong khu vực - Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada và Hiệp định Thương mại và Kinh tế toàn diện EU - Canada (CETA) - cũng như hai hiệp định thương mại kỹ thuật số độc lập là Hiệp định Đối tác kinh tế kỹ thuật số (DEPA) với sự tham gia của Singapore, New Zealand, Chile và Hiệp định Kinh tế kỹ thuật số (SADEA). Nếu sử dụng CPTPP làm cơ sở thì các điều khoản thương mại kỹ thuật số trong các hiệp định thương mại này có thể được nhóm thành 4 loại.

Điều khoản kỹ thuật số trong hợp tác quốc tế -0
Tốc độ phát triển kỹ thuật số ở châu Á - Thái Bình Dương rất nhanh.

Thứ nhất, có 6 điều khoản được thiết kế để tạo thuận lợi cho thương mại kỹ thuật số, bao gồm xóa bỏ thuế hải quan đối với việc truyền dữ liệu điện tử, không phân biệt đối xử với các sản phẩm kỹ thuật số, các khuôn khổ giao dịch điện tử trong nước, xác thực điện tử, chữ ký điện tử và các điều khoản giao dịch không cần giấy tờ. Các điều khoản này là nhằm mở rộng và điều chỉnh môi trường pháp lý để cho phép thương mại kỹ thuật số hoạt động.

Thứ hai, có 5 điều khoản giúp giảm thiểu gánh nặng thương mại và quy định cho các nhà cung cấp thương mại dịch vụ kỹ thuật số, bao gồm quyền truy cập và sử dụng Internet cho thương mại điện tử, luồng dữ liệu tự do, cấm các yêu cầu bản địa hóa dữ liệu, cấm ép buộc chuyển giao mã nguồn và dữ liệu mở của chính phủ. Bằng cách loại bỏ những trở ngại này, các dịch vụ kỹ thuật số sẽ có thể lưu thông tự do hơn giữa các quốc gia.

Thứ ba, 3 điều khoản bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng bao gồm bảo vệ người tiêu dùng trực tuyến, quyền riêng tư, bảo vệ thông tin cá nhân và bảo vệ chống lại các tin nhắn điện tử thương mại không được yêu cầu (tin nhắn rác). Bằng cách giải quyết các mối lo ngại chính của người tiêu dùng, các điều khoản này sẽ giúp tăng lòng tin của người tiêu dùng trong hoạt động thương mại dịch vụ kỹ thuật số và thúc đẩy tỷ lệ sử dụng dịch vụ kỹ thuật số.

Loại cuối cùng bao gồm 4 điều khoản duy trì quyền tự chủ về quy định của các chính phủ, chẳng hạn như các điều khoản về an ninh mạng, ngoại lệ và hợp tác. Những điều khoản này giúp các chính phủ dành không gian cần thiết để giải quyết các mục tiêu chính sách xã hội khác nhau và đảm bảo các yêu cầu về an toàn và an ninh quốc gia.

Loại điều khoản đầu tiên là phổ biến nhất với hơn 3/4 các hiệp định FTA, trong đó có ít nhất 2 hiệp định từ loại này. Những điều khoản này có mục đích thiết lập cơ sở hạ tầng hoặc những liên kết quy định cần thiết để tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại kỹ thuật số nhưng không quy định một cách tiếp cận cụ thể về các vấn đề nhạy cảm. Như vậy, những điều khoản này ít vấp phải sự phản đối của các chính phủ nhất.

Loại điều khoản thứ hai tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại dịch vụ kỹ thuật số bằng cách loại bỏ hoặc cố gắng giảm thiểu các rào cản quy định cản trở dòng chảy thương mại kỹ thuật số. Cũng như các hiệp định thương mại thế hệ trước, người ta thường cho rằng đối tượng hưởng lợi chính của các biện pháp này sẽ là các nhà cung cấp dịch vụ ở nước ngoài đến từ các nền kinh tế phát triển lớn hơn. Do đó, nhiều nước đang phát triển miễn cưỡng đồng ý với các điều khoản này. Vấn đề không chỉ là kinh tế vì nó một lần nữa liên quan đến việc thiếu năng lực của các cơ quan quản lý.

Loại điều khoản thứ ba không trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của thương mại dịch vụ kỹ thuật số, nhưng đóng góp gián tiếp bằng cách thúc đẩy một môi trường đáng tin cậy giúp giảm bớt mối lo ngại của người tiêu dùng. Nhưng, các nước đang phát triển thường thiếu các luật và quy định trong nước để có thể giải quyết những vấn đề thuộc nhóm này.

Loại điều khoản thứ tư thúc đẩy quyền lực của chính phủ đối với các công ty kỹ thuật số. Các điều khoản như vậy cung cấp cho chính phủ không gian điều động cần thiết để kiểm soát các dịch vụ kỹ thuật số. Điều này rất quan trọng đối với nhiều nước đang phát triển vì phần lớn thương mại dịch vụ kỹ thuật số được cung cấp bởi các nhà cung cấp nước ngoài. Chính vì lẽ đó mà các điều khoản này rất phổ biến, với hơn 70% các FTA được khảo sát bao gồm ít nhất một điều khoản trong danh mục này.

Để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này, các nước đang phát triển ở châu Á sẽ cần tăng cường các điều khoản trong nhóm thứ hai và thứ ba. Với sự phức tạp của thương mại kỹ thuật số, nếu cho rằng chỉ bao gồm các điều khoản này sẽ thúc đẩy thương mại là không thực tế. Thay vào đó, điều này cần được thực hiện cùng với việc xây dựng cơ sở hạ tầng thương mại kỹ thuật số và một môi trường pháp lý tạo ra sự cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và tự do hóa thị trường.

Sơn Hà (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.