Điều khoản kỹ thuật số trong hợp tác quốc tế

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương là nơi có nhiều nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, chiếm 60% dân số thế giới và khoảng 50% người dùng Internet toàn cầu. Khu vực này không chỉ dẫn đầu sự đổi mới sáng tạo kỹ thuật số của thế giới mà còn có cơ hội lớn để đi trước với sức mạnh tổng hợp của những công nghệ mới này. Do đó, việc đưa điều khoản kỹ thuật số vào trong các thỏa thuận ở châu Á - Thái Bình Dương là hết sức quan trọng.

Việc các hiệp định thương mại ở châu Á-Thái Bình Dương bao gồm nhiều điều khoản thương mại kỹ thuật số đã trở nên phổ biến hơn. Để hiểu được đặc điểm nổi bật của các thỏa thuận này thì việc vạch ra các đặc điểm chính cơ bản của chúng sẽ rất hữu ích. Làm như vậy cũng cho biết các hiệp định thương mại kỹ thuật số có thể đi đến đâu hoặc cần phải đi đến đâu.

Kể từ năm 2000, tất cả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đều có các chương về thương mại điện tử hoặc thương mại kỹ thuật số với sự tham gia của các nước chủ chốt trong khu vực như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, New Zealand, Singapore, Việt Nam và Malaysia. Nó cũng bao gồm các hiệp định FTA lớn trong khu vực - Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada và Hiệp định Thương mại và Kinh tế toàn diện EU - Canada (CETA) - cũng như hai hiệp định thương mại kỹ thuật số độc lập là Hiệp định Đối tác kinh tế kỹ thuật số (DEPA) với sự tham gia của Singapore, New Zealand, Chile và Hiệp định Kinh tế kỹ thuật số (SADEA). Nếu sử dụng CPTPP làm cơ sở thì các điều khoản thương mại kỹ thuật số trong các hiệp định thương mại này có thể được nhóm thành 4 loại.

Điều khoản kỹ thuật số trong hợp tác quốc tế -0
Tốc độ phát triển kỹ thuật số ở châu Á - Thái Bình Dương rất nhanh.

Thứ nhất, có 6 điều khoản được thiết kế để tạo thuận lợi cho thương mại kỹ thuật số, bao gồm xóa bỏ thuế hải quan đối với việc truyền dữ liệu điện tử, không phân biệt đối xử với các sản phẩm kỹ thuật số, các khuôn khổ giao dịch điện tử trong nước, xác thực điện tử, chữ ký điện tử và các điều khoản giao dịch không cần giấy tờ. Các điều khoản này là nhằm mở rộng và điều chỉnh môi trường pháp lý để cho phép thương mại kỹ thuật số hoạt động.

Thứ hai, có 5 điều khoản giúp giảm thiểu gánh nặng thương mại và quy định cho các nhà cung cấp thương mại dịch vụ kỹ thuật số, bao gồm quyền truy cập và sử dụng Internet cho thương mại điện tử, luồng dữ liệu tự do, cấm các yêu cầu bản địa hóa dữ liệu, cấm ép buộc chuyển giao mã nguồn và dữ liệu mở của chính phủ. Bằng cách loại bỏ những trở ngại này, các dịch vụ kỹ thuật số sẽ có thể lưu thông tự do hơn giữa các quốc gia.

Thứ ba, 3 điều khoản bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng bao gồm bảo vệ người tiêu dùng trực tuyến, quyền riêng tư, bảo vệ thông tin cá nhân và bảo vệ chống lại các tin nhắn điện tử thương mại không được yêu cầu (tin nhắn rác). Bằng cách giải quyết các mối lo ngại chính của người tiêu dùng, các điều khoản này sẽ giúp tăng lòng tin của người tiêu dùng trong hoạt động thương mại dịch vụ kỹ thuật số và thúc đẩy tỷ lệ sử dụng dịch vụ kỹ thuật số.

Loại cuối cùng bao gồm 4 điều khoản duy trì quyền tự chủ về quy định của các chính phủ, chẳng hạn như các điều khoản về an ninh mạng, ngoại lệ và hợp tác. Những điều khoản này giúp các chính phủ dành không gian cần thiết để giải quyết các mục tiêu chính sách xã hội khác nhau và đảm bảo các yêu cầu về an toàn và an ninh quốc gia.

Loại điều khoản đầu tiên là phổ biến nhất với hơn 3/4 các hiệp định FTA, trong đó có ít nhất 2 hiệp định từ loại này. Những điều khoản này có mục đích thiết lập cơ sở hạ tầng hoặc những liên kết quy định cần thiết để tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại kỹ thuật số nhưng không quy định một cách tiếp cận cụ thể về các vấn đề nhạy cảm. Như vậy, những điều khoản này ít vấp phải sự phản đối của các chính phủ nhất.

Loại điều khoản thứ hai tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại dịch vụ kỹ thuật số bằng cách loại bỏ hoặc cố gắng giảm thiểu các rào cản quy định cản trở dòng chảy thương mại kỹ thuật số. Cũng như các hiệp định thương mại thế hệ trước, người ta thường cho rằng đối tượng hưởng lợi chính của các biện pháp này sẽ là các nhà cung cấp dịch vụ ở nước ngoài đến từ các nền kinh tế phát triển lớn hơn. Do đó, nhiều nước đang phát triển miễn cưỡng đồng ý với các điều khoản này. Vấn đề không chỉ là kinh tế vì nó một lần nữa liên quan đến việc thiếu năng lực của các cơ quan quản lý.

Loại điều khoản thứ ba không trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của thương mại dịch vụ kỹ thuật số, nhưng đóng góp gián tiếp bằng cách thúc đẩy một môi trường đáng tin cậy giúp giảm bớt mối lo ngại của người tiêu dùng. Nhưng, các nước đang phát triển thường thiếu các luật và quy định trong nước để có thể giải quyết những vấn đề thuộc nhóm này.

Loại điều khoản thứ tư thúc đẩy quyền lực của chính phủ đối với các công ty kỹ thuật số. Các điều khoản như vậy cung cấp cho chính phủ không gian điều động cần thiết để kiểm soát các dịch vụ kỹ thuật số. Điều này rất quan trọng đối với nhiều nước đang phát triển vì phần lớn thương mại dịch vụ kỹ thuật số được cung cấp bởi các nhà cung cấp nước ngoài. Chính vì lẽ đó mà các điều khoản này rất phổ biến, với hơn 70% các FTA được khảo sát bao gồm ít nhất một điều khoản trong danh mục này.

Để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này, các nước đang phát triển ở châu Á sẽ cần tăng cường các điều khoản trong nhóm thứ hai và thứ ba. Với sự phức tạp của thương mại kỹ thuật số, nếu cho rằng chỉ bao gồm các điều khoản này sẽ thúc đẩy thương mại là không thực tế. Thay vào đó, điều này cần được thực hiện cùng với việc xây dựng cơ sở hạ tầng thương mại kỹ thuật số và một môi trường pháp lý tạo ra sự cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và tự do hóa thị trường.

Sơn Hà (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.