Điều chỉnh hoạt động của CIA: Được cái này, mất cái kia

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa có những quyết định điều chỉnh đối với hoạt động của Cục tình báo trung ương (CIA) theo hướng kiểm soát chặt chẽ, không để "tự tung tự tác" như người tiền nhiệm. Ông sẵn sàng trao cho CIA quyền hạn này, nhưng cũng thu hồi lại quyền hạn khác.

Cho cái này

Cái mà ông Trump "cho" CIA mới nhất là trao cho cơ quan tình báo này quyền được triển khai trở lại chương trình máy bay không người lái sát thương nhằm tiến hành các cuộc không kích các mục tiêu khủng bố ở nước ngoài. Tờ The Wall Street Journal thông tin, ngay khi vừa nhậm chức, Tổng thống Trump đã quyết định cấp lại quyền triển khai chương trình máy bay không người lái sát thương cho CIA sau cuộc họp với các quan chức lãnh đạo cấp cao của cơ quan này vào ngày 21-1-2017 vừa qua.

Việc cấp lại quyền này nhằm mục đích giúp cho CIA có điều kiện tốt hơn trong cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) và các nhóm khủng bố khác.

Phiến quân đối lập FSA ở Syria đang rơi vào hụt hẫng sau khi chương trình hỗ trợ cho họ bị cắt.
Phiến quân đối lập FSA ở Syria đang rơi vào hụt hẫng sau khi chương trình hỗ trợ cho họ bị cắt.

Theo The Wall Street Journal, kể từ sau cuộc họp đó, CIA đã bắt đầu triển khai trở lại chương trình máy bay không người lái sát thương và đã tổ chức ít nhất một cuộc tấn công, giết chết Abu al-Khayr al-Masri, một chỉ huy cao cấp của Al-Qaeda tại Syria và là con rể của ông trùm Osama bin Laden.

Truyền thông Mỹ chưa thể xác minh được liệu CIA còn tổ chức các đợt tấn công nào khác nữa ngoài Syria hay không. Những vụ việc xảy ra ở Pakistan và Afghanistan vừa qua không thể được xem là nằm trong chương trình của CIA.

CIA bắt đầu thử nghiệm sử dụng máy bay không người lái sát thương để tấn công các mục tiêu cao cấp trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu triển khai từ đầu những năm 2000, ngay sau sự kiện khủng bố ngày 11-9-2001.

Khi đó, CIA sử dụng những chiếc MQ-1 Predator do quân đội quản lý để thử nghiệm chương trình. Chính quyền của Tổng thống George W. Bush khi đó đã tiến hành 57 cuộc tấn công ở Afghanistan, Pakistan, Somalia và Yemen, theo số liệu từ Cục Báo chí điều tra Mỹ (BIJ). Dưới thời Tổng thống Barack Obama, chương trình bỗng gia tăng tần suất, số lượng các cuộc tấn công, với 563 cuộc tấn công ở nhiều quốc gia khác nhau.

Sự gia tăng tấn công bằng máy bay không người lái được cho là một bước trong chiến lược của Tổng thống Obama là rút binh sĩ quân đội từ các chiến trường ở Trung Đông về nước, chỉ để lại số lượng nhỏ binh sĩ, sĩ quan và sử dụng một cơ số nhỏ lính đặc nhiệm và các phương án sát thương ít rủi ro, như máy bay không người lái tấn công.

Việc ông Obama ưu tiên sử dụng máy bay không người lái đã gây tranh cãi, đặc biệt là sau khi có những bài báo phản ánh những vụ bắn nhầm, lạc địa chỉ ở Afghanistan, các khu bộ lạc Pakistan và ở Yemen làm chết nhiều thường dân, từ đó dẫn đến việc Tổng thống Obama phải chuyển giao quyền kiểm soát chương trình máy bay không người lái sát thương từ CIA sang cho Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, ngay cả khi được giao cho Bộ Quốc phòng quản lý, máy bay không người lái vẫn gây ra nhiều vụ bắn nhầm đáng tiếc liên tục trong năm 2015.

Việc Tổng thống Trump trao lại quyền kiểm soát chương trình máy bay không người lái sát thương đồng nghĩa với việc phục hồi cho CIA hầu như tất cả những quyền hạn mà cơ quan này đã có trước kia. Chỉ trừ những việc mà ông thu hồi.

Và lấy lại cái kia

Cái mà ông Trump "lấy lại" từ CIA chính là điều mà giới chức diều hâu ở Washington và các đồng minh phản đối nhất: chương trình hỗ trợ cho phiến quân đối lập ở Syria chống Tổng thống Bashar al-Assad. Chương trình này bao gồm tài chính chi trả lương cho binh sĩ và sĩ quan chỉ huy, huấn luyện kỹ chiến thuật, vũ khí đạn dược và một số tên lửa chống xe tăng.

Việc thu hồi chương trình hỗ trợ phiến quân được cho là một động thái phản hồi sau những vụ tấn công của lực lượng khủng bố thánh chiến, đồng thời phản ánh những vấn đề bất hợp lý nảy sinh trong suốt quá trình triển khai chương trình.

Tháng 6-2016, thông tin báo chí rộ lên việc các quan chức tình báo Jordan đã lấy cắp các vũ khí mà CIA và Arập Xêút viện trợ cho phiến quân Syria. Số vũ khí bị lấy cắp đã được CIA vận chuyển đến Jordan để cung cấp cho phiến quân Syria.

Sau khi lấy cắp, các quan chức tình báo Jordan mang số vũ khí đó bán ra thị trường đen, để rồi cuối cùng chúng được mang trở lại gây ra vụ xả súng ở một trại huấn luyện cảnh sát ở Amman.

Sự việc này đã gây ra làn sóng chỉ trích gay gắt đối với không chỉ cơ quan tình báo Jordan mà quan trọng hơn làm cho CIA giảm uy tín trong việc triển khai chương trình. Nhiều nghị sĩ không còn tin tưởng vào trách nhiệm của CIA trong việc triển khai chương trình hỗ trợ phiến quân nữa và kêu gọi bàn giao trách nhiệm viện trợ đó cho các đồng minh trong khu vực.

Trên thực tế, việc ông Trump thu hồi chương trình viện trợ, hậu thuẫn của CIA dành cho các nhóm Syria đối lập hoàn toàn phù hợp với chiến lược mới của ông tại mặt trận Syria cũng như toàn bộ khu vực Trung Đông. Nước Mỹ của ông Trump không còn đối chọi với nước Nga về chính sách đối với cuộc nội chiến Syria, mà đang đi theo hướng hợp tác để cùng nhau tìm giải pháp thích hợp nhất, thỏa đáng nhất cho tất cả các bên liên quan ở Syria (trừ IS).

Hiện tại, tuy chính quyền Trump chưa chính thức tuyên bố chính sách chắc chắn của mình đối với Syria và cả Iraq, nhưng việc rút lại chương trình viện trợ trong giai đoạn hiện nay rõ ràng đang gây thêm khó khăn vốn đã đầy ắp cho phiến quân đối lập ở Syria.

An Tôn (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.