Diễn đàn Bắc Cực 2025 hay cuộc chạy đua tài nguyên

Diễn đàn quốc tế Bắc Cực là nền tảng quan trọng để thảo luận các vấn đề hiện tại liên quan đến sự phát triển toàn diện các vùng lãnh thổ Bắc Cực, thiết lập cơ chế hiệu quả cho việc sử dụng chung và khai thác các nguồn tài nguyên phong phú của khu vực này ở nhiều cấp độ khác nhau.

Sự kiện diễn ra trong ngày 26 và 27/3, quy tụ các chuyên gia và nhà lãnh đạo để giải quyết các chủ đề quan trọng, bao gồm khai thác và chế biến tài nguyên thiên nhiên, phát triển tuyến đường biển phía Bắc (NSR), các giải pháp năng lượng, cải thiện hậu cần và hiện đại hóa đô thị. Diễn đàn được thành lập để phục vụ như một nền tảng để khám phá những thách thức kinh tế - xã hội cấp bách mà các khu vực Bắc Cực phải đối mặt, đồng thời thúc đẩy hợp tác đa cấp để khai thác tiềm năng tài nguyên to lớn của Bắc Cực. Có khoảng 200 quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia diễn đàn này, bao gồm cả các quốc gia có lãnh thổ ở khu vực Bắc Cực, như Mỹ, Canada, Đan Mạch, Iceland, Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan, tất cả đều là thành viên của Hội đồng Bắc Cực. Trọng tâm chính của các cuộc thảo luận xoay quanh việc thúc đẩy NSR, đặc biệt là trong bối cảnh kỷ niệm 500 năm phát hiện ra Bắc Cực.

Diễn đàn Bắc Cực 2025 hay cuộc chạy đua tài nguyên -0
Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu tại Diễn đàn.

Ngày chính của diễn đàn là 27/3, với điểm nhấn quan trọng là sự tham gia của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại phiên họp toàn thể với các quan chức cấp cao khác.

Trong bài phát biểu, Tổng thống Putin cho biết Nga là cường quốc Bắc Cực lớn nhất. Nước Nga luôn ủng hộ hợp tác công bằng trong khu vực, bao gồm nghiên cứu khoa học, bảo vệ đa dạng sinh học, các vấn đề về khí hậu, ứng phó với các trường hợp khẩn cấp và tất nhiên là phát triển kinh tế và công nghiệp của Bắc Cực. Nga sẵn sàng hợp tác không chỉ với các quốc gia Bắc Cực mà còn với tất cả những ai, giống như chúng tôi, chia sẻ trách nhiệm đảm bảo tương lai ổn định và bền vững cho hành tinh và có khả năng đưa ra các quyết định cân bằng trong nhiều thập kỷ tới.

Hội đồng Bắc Cực được thành lập để hợp tác giải quyết các vấn đề về môi trường, ngăn ngừa các trường hợp khẩn cấp trên Vòng Bắc Cực và cùng nhau ứng phó nếu chúng xảy ra. Tuy nhiên, công cụ này hiện đã “xuống cấp”. Đối đầu căng thẳng về địa chính trị giữa phương Tây với nước Nga đang tạo ra những trở ngại lớn trong sự hợp tác theo định dạng đã được thiết lập. Hiện tại, việc phương Tây từ chối hợp tác trong khi nước Nga luôn sẵn sàng hợp tác đã khiến cho Hội đồng Bắc Cực trở nên “lỗi thời”. Trong khi đó, vai trò và tầm quan trọng của Bắc Cực đối với Nga và toàn thế giới rõ ràng đang gia tăng.

Tổng thống Putin nhấn mạnh: Nga chưa bao giờ đe dọa bất kỳ ai ở Bắc Cực. Tuy nhiên, nước Nga đang theo dõi chặt chẽ các diễn biến trong khu vực, xây dựng chiến lược ứng phó phù hợp, tăng cường khả năng chiến đấu của lực lượng vũ trang và hiện đại hóa các cơ sở hạ tầng quân sự.
Nước Nga sẽ không dung thứ cho bất kỳ sự xâm phạm nào vào chủ quyền của mình và sẽ kiên định bảo vệ lợi ích quốc gia của mình. Bằng cách duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Bắc Cực, Nga sẽ đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội lâu dài của khu vực, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân và bảo tồn môi trường tự nhiên độc đáo của khu vực.

Vị thế của Nga càng vững chắc và thành tựu của Nga càng đáng kể thì càng có nhiều cơ hội để khởi động các dự án quốc tế toàn cầu ở Bắc Cực liên quan đến các quốc gia đối tác, các quốc gia thân thiện và thậm chí có thể là các quốc gia phương Tây - tuy nhiên, với điều kiện là họ thể hiện sự quan tâm thực sự đến các nỗ lực hợp tác.

Ông Putin cho biết, khu vực Bắc Cực chiếm hơn 1/4 lãnh thổ của Liên bang Nga. Gần 2,5 triệu người Nga sống và làm việc tại đây, đóng góp đáng kể vào sự tiến bộ của quốc gia. Các ước tính hiện tại cho thấy Bắc Cực tạo ra 7% tổng sản phẩm quốc nội và khoảng 11% kim ngạch xuất khẩu của Nga. Đồng thời, Nga cũng thấy tiềm năng to lớn cho sự phát triển toàn diện hơn nữa của khu vực này. Một ưu tiên quan trọng là tăng cường khuôn khổ vận tải và hậu cần của Bắc Cực.

Năm nay đánh dấu kỷ niệm 500 năm ngày ghi chép lịch sử đầu tiên đề cập đến khái niệm táo bạo do những người đi biển và thợ săn Pomor của Nga đề xuất: một tuyến đường thương mại tiềm năng qua các vùng biển phía Bắc về phía Đông, đến Trung Quốc qua cái gọi là hành lang Đông Bắc - tiền thân của NSR.

Diễn đàn Bắc Cực 2025 hay cuộc chạy đua tài nguyên -0
Tàu phá băng trên tuyến đường biển phía Bắc.

Trong thập kỷ qua, lưu lượng hàng hóa dọc theo NSR - trải dài từ eo biển Kara Gates đến eo biển Bering - đã tăng đáng kể. Năm 2014, chỉ có 4 triệu tấn hàng hóa được vận chuyển qua hành lang này. Đến năm ngoái, con số đó đã tăng lên gần 38 triệu tấn - gấp 5 lần kỷ lục thời Liên Xô. Chúng tôi dự đoán, với sự tự tin, rằng khối lượng sẽ đạt 70-100 triệu tấn vào năm 2030.Đối với nước Nga, tuyến đường biển phía Bắc đang trở thành một phân khúc quan trọng của hành lang vận tải xuyên Bắc Cực, trải dài từ St Petersburg qua Murmansk đến Vladivostok. Hành lang này được thiết kế để kết nối các trung tâm công nghiệp, nông nghiệp và năng lượng toàn cầu với các thị trường tiêu dùng thông qua một tuyến đường ngắn hơn, an toàn hơn và khả thi hơn về mặt kinh tế. Điều này được công nhận rộng rãi - các chuyên gia ở cả phương Đông và phương Tây đều nhận ra tầm quan trọng của nó.

Các chuyến hàng dọc theo hành lang vận tải xuyên Bắc Cực sẽ tăng lên nhờ vào việc sản xuất khoáng sản ngày càng tăng và quá trình chế biến tiên tiến các nguồn tài nguyên này ngay tại Bắc Cực và do lượng hàng quá cảnh quốc tế ngày càng tăng.

Ngoài ra, các mỏ dầu khí, kim loại và các khoáng sản khác đang được khai thác ở Bắc Cực của Nga. Nga sẽ tiếp tục thăm dò địa chất quy mô lớn ở đó.

Trương Hùng

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.