Triển khai nhiều dự án trọng điểm
Trong danh mục đầu tư công giai đoạn tới, Nghệ An xác định 9 dự án hạ tầng trọng điểm sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước gồm: Đường cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn, đoạn Vinh - Thanh Thủy (Nghệ An); Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 7 đoạn Đô Lương (Km36) - Nậm Cắn (Km224); Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 48; Đê chắn sóng Cảng nước sâu Cửa Lò; Cầu vượt nối Quốc lộ 7C với đường N5 qua Quốc lộ 1 và đường sắt Bắc Nam.
Xây dựng, nâng cấp hệ thống thủy lợi Nam Nghệ An; Đập Sông Lam; Đầu tư kết cấu hạ tầng đấu nối trọng điểm trong Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao Bắc Trung Bộ; Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Vinh (cũ).
Có thể thấy, đây đều là những dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông, thủy lợi, đô thị; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để kết nối liên vùng, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Khi hoàn thành, các công trình này sẽ mở ra không gian phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.
Song song với đầu tư công, tỉnh cũng kêu gọi đầu tư xã hội hóa vào các dự án lớn thuộc các lĩnh vực giao thông, công nghiệp, năng lượng, dịch vụ, giáo dục, y tế, văn hóa và du lịch. Cụ thể gồm: Nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Quốc tế Vinh đạt quy mô sân bay cấp 4E; Xây dựng mới cảng nước sâu Cửa Lò; Xây dựng mới các bến cảng Đồng Hồi kết hợp khu bến Nam Nghi Sơn để hình thành cụm cảng Nghi Sơn - Đồng Hồi; Nhà máy điện khí LNG Quỳnh Lập.
Đầu tư kinh doanh hạ tầng các khu công nghiệp trong Khu Kinh tế Đông Nam; Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Nghệ An; Xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng phân khu sản xuất chế biến gỗ và lâm sản ngoài gỗ ứng dụng công nghệ cao; Trung tâm logistics Khu Kinh tế Đông Nam; Khu công viên công nghệ thông tin tập trung, sản xuất phần cứng, phần mềm, nội dung số và khu đào tạo lập trình.
Trong lĩnh vực văn hóa – xã hội, Nghệ An thu hút đầu tư vào các dự án: Xây dựng không gian văn hóa Làng Sen; Khu liên hợp thể thao vùng Bắc Trung Bộ và Trung tâm huấn luyện thể thao thành tích cao; Xây dựng Trung tâm hội nghị sự kiện văn hóa đa chức năng… Các dự án này được đánh giá sẽ giúp tỉnh hình thành hệ sinh thái đầu tư toàn diện, kết nối đồng bộ giữa công nghiệp, logistics, an ninh năng lượng, du lịch, giáo dục và đô thị.
Quyết liệt thúc đẩy tiến độ
Sau gần hai tháng triển khai, đặc biệt là sau lễ khởi công các dự án trọng điểm trong dịp kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An đã và đang quyết liệt thúc đẩy tiến độ giải phóng mặt bằng cũng như tiến độ thi công các công trình, dự án này.
Theo đó, mới đây, Bí thư Tỉnh uỷ Nghệ An Nguyễn Khắc Thận đã kiểm tra tiến độ thi công dự án Cảng nước sâu Cửa Lò tại xã Hải Lộc.
Tại Công trình, sau khi khởi công, chủ đầu tư đã huy động phương tiện, máy móc, thiết bị để tổ chức rà phá bom mìn, khoan cọc nhồi, xây dựng trạm trộn bê tông, đường công vụ, đóng điện đường dây 35kV và tiến hành bóc hữu cơ, san lấp khu hậu phương. Hoàn thành khảo sát địa hình, địa chất, thủy hải văn và mô hình tính toán bồi lắng, sa bồi. Địa phương cũng đã cơ bản hoàn thành bồi thường, giải phóng mặt bằng gần 18/32 ha. Giai đoạn 1 đã lập phương án cho 163/163 hộ, chi trả 161 hộ. Giai đoạn 2 đã lập phương án 136/137 hồ sơ, chi trả 133 hộ.
Bí thư Tỉnh uỷ cũng yêu cầu chủ đầu tư hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế bản vẽ thi công, hồ sơ môi trường, hàng hải; chủ động cung ứng vật liệu, huy động thiết bị và tổ chức thi công đồng bộ, bảo đảm tiến độ đã cam kết.
Tại dự án nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, đến nay hợp đồng dự án, thành lập doanh nghiệp dự án, quy hoạch chi tiết và báo cáo nghiên cứu khả thi đang được triển khai thực hiện. Công tác xây dựng khu tái định cư, khu nghĩa trang và giải phóng mặt bằng đang được phường Tân Mai triển khai. Liên danh nhà đầu tư đang phối hợp với phường Tân Mai triển khai thực hiện việc cắm mốc, trích đo và kiểm đếm.
Còn tại dự án Đường cao tốc Vinh - Thanh Thuỷ, theo mốc tiến độ được giao, toàn bộ diện tích đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp phải hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/6/2026. Đối với đất ở, xã phải hoàn thành phê duyệt phương án và chi trả tiền bồi thường trước cùng thời điểm.
Khu tái định cư phải hoàn tất thủ tục đầu tư xây dựng hạ tầng trước ngày 30/6/2026, hoàn thành xây dựng trước ngày 30/8/2026 và vận động các hộ dân thuộc diện tái định cư bàn giao mặt bằng trước ngày 30/9/2026.
Đại diện lãnh đạo Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh cho biết, mặc dù trách nhiệm giải phóng mặt bằng thuộc các địa phương, Ban Quản lý dự án đã cử cán bộ tham gia hỗ trợ Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng tại các xã nhằm đồng hành, góp phần tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Được biết, dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy có tổng chiều dài khoảng 60 km, điểm đầu kết nối với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt tại xã Hưng Nguyên, điểm cuối kết nối Khu kinh tế Cửa khẩu Thanh Thủy.
Dự án được đầu tư theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh; các cầu trên tuyến được xây dựng với quy mô 6 làn xe. Những đoạn đào sâu, đắp cao được bố trí nền đường 6 làn nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài. Tổng mức đầu tư của dự án là hơn 23.940 tỷ đồng và đã được khởi công vào ngày 18/5 vừa qua.
Toàn tuyến có 2.996 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó 296 hộ liên quan đến đất ở, gồm 199 hộ phải bố trí tái định cư; khoảng 2.700 hộ bị ảnh hưởng đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp. Dự án cũng tác động đến 275 ngôi mộ cùng nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật hiện hữu.
Để phục vụ công tác tái định cư, trên địa bàn tỉnh xây dựng 12 khu tái định cư cho các hộ bị thu hồi đất ở; 1 khu nghĩa trang; 1 khu tái định cư phục vụ di dời trường bắn Trung đoàn 764 và 1 khu tái định cư đối với cơ sở kinh doanh xăng dầu. Cùng với đó là khối lượng lớn công trình hạ tầng kỹ thuật cần di dời, bao gồm các tuyến điện 500kV, 220kV, 110kV, trung thế và hạ thế đi qua nhiều địa phương trên toàn tuyến.
Dự án đã được bố trí 2.000 tỷ đồng để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, trong đó ngân sách Trung ương 1.400 tỷ đồng và ngân sách địa phương bố trí 600 tỷ đồng.
Một số địa phương đã hoàn thành 100% khối lượng bàn giao mặt bằng đất nông nghiệp như Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An và Nam Đàn. Đối với đất lâm nghiệp, các địa phương Kim Liên, Vạn An và Nam Đàn cũng đã hoàn thành toàn bộ khối lượng theo kế hoạch.
Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu tiến độ chung của dự án, các địa phương vẫn còn khối lượng công việc rất lớn cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.
Cao tốc Vinh - Thanh Thủy được xác định là một trong những công trình trọng điểm của Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời nằm trong danh mục các nhiệm vụ, dự án quan trọng thuộc Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ hình thành trục giao thông Đông - Tây hiện đại, kết nối trực tiếp khu vực trung tâm tỉnh với Khu kinh tế Cửa khẩu Thanh Thủy, tạo động lực thúc đẩy giao thương với nước bạn Lào và các quốc gia trong Tiểu vùng Mekong mở rộng. Công trình góp phần mở rộng không gian phát triển về phía Tây Nghệ An, nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương, đồng thời tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.
