Theo Đại tá Nguyễn Đức Tiến, Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Ninh Bình, “Chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” do Công an tỉnh Ninh Bình tham mưu UBND tỉnh tổ chức, triển khai từ ngày 10/8 đến hết ngày 14/12/2026. Không chỉ tập trung tuyên truyền những quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, chương trình được thiết kế theo hướng đào tạo kỹ năng thực tế, lấy những tình huống giao thông và vụ tai nạn điển hình làm bài học, qua đó giúp người dân nhận diện nguy cơ và chủ động phòng ngừa tai nạn ngay từ những thao tác thường ngày.
Tại Hội nghị phát động “Chiến dịch đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” diễn ra trước ngày ra quân, đồng chí Nguyễn Cao Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu gắn chặt công tác tuyên truyền, giáo dục với tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời xác định người dân là trung tâm, đưa công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông hướng mạnh về cơ sở.
Tinh thần này được thể hiện rõ trong cách thức tổ chức chiến dịch. Thay vì chỉ tổ chức các buổi tuyên truyền theo phương thức truyền thống, nội dung đào tạo được thiết kế sát với thực tế tham gia giao thông của từng nhóm người dân. Trong ngày 10/8, chương trình được triển khai đồng loạt tại 129 xã, phường, thu hút hơn 25 nghìn người tham dự.
Việc tổ chức đồng thời trên toàn tỉnh không chỉ tạo độ phủ rộng mà còn đưa hoạt động đào tạo kỹ năng lái xe đến gần người dân hơn. Người tham gia không phải di chuyển đến những địa điểm đào tạo tập trung mà có thể tiếp cận nội dung ngay tại địa bàn cư trú, trường học, cơ quan, doanh nghiệp, khu, cụm công nghiệp.
Điểm đáng chú ý nhất của chiến dịch là phương pháp đào tạo được đổi mới theo hướng trực quan, thực tế và lấy kỹ năng xử lý tình huống làm trọng tâm.
Theo Thiếu tá Trần Thị Ngọc Bích, Phó Trưởng phòng Phòng CSGT, Công an tỉnh Ninh Bình, thay vì truyền đạt đơn thuần những quy định pháp luật hoặc kiến thức lý thuyết, người tham gia được tiếp cận các video về tình huống giao thông thực tế, những vụ tai nạn điển hình và cùng phân tích nguyên nhân dẫn đến tai nạn. Các lỗi vi phạm thường gặp như: chuyển hướng, chuyển làn nhưng không chú ý quan sát; không nhường đường tại nơi giao nhau; không giữ khoảng cách an toàn; phanh gấp không đúng kỹ thuật... được đưa ra phân tích cụ thể. Qua từng tình huống, người học được hướng dẫn nhận diện nguy cơ, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.
Cách tiếp cận này giúp những quy định tưởng như quen thuộc trở nên gần gũi hơn với thực tế. Người tham gia không chỉ biết hành vi nào bị cấm mà quan trọng hơn là hiểu vì sao hành vi đó có thể dẫn đến va chạm, tai nạn và hậu quả đối với bản thân cũng như những người cùng tham gia giao thông.
Đặc biệt, phần thực hành của chiến dịch cũng được xây dựng dựa trên những tình huống tai nạn thực tế. Người tham gia không chỉ thực hiện kỹ năng điều khiển xe qua sa hình mà còn được hướng dẫn viên phân tích từng bài thực hành dưới góc độ xử lý tình huống.
Chẳng hạn, khi chuyển làn, người điều khiển phải quan sát như thế nào để nhận diện phương tiện đang di chuyển ở vùng điểm mù; khi đến giao lộ không có đèn tín hiệu, cần xác định quyền ưu tiên và nhường đường ra sao; khi xuất hiện chướng ngại vật bất ngờ, cần giảm tốc độ, phanh và xử lý hướng di chuyển như thế nào để hạn chế nguy cơ va chạm. Từ những tình huống cụ thể đó, mục tiêu của chương trình không dừng ở việc giúp người dân “biết luật”, mà hướng đến việc hình thành kỹ năng và phản xạ an toàn khi điều khiển phương tiện.
“Một điểm khác biệt của chiến dịch là việc xác định cụ thể các nhóm đối tượng trọng tâm thay vì triển khai đào tạo theo cách dàn trải…” - Thiếu tá Trần Thị Ngọc Bích chia sẻ.
Theo đó, sẽ chia các nhóm người từ 30 đến 50 tuổi đã được cấp giấy phép lái xe mô tô; người được cấp giấy phép lái xe trên 3 năm; người vi phạm nhiều lần, tái phạm hoặc bị trừ hết điểm giấy phép lái xe được xác định là nhóm cần đặc biệt quan tâm. Đây là những người thường xuyên sử dụng phương tiện nhưng sau một thời gian dài cầm lái có thể hình thành tâm lý chủ quan, thói quen điều khiển xe theo kinh nghiệm cá nhân hoặc xem nhẹ một số quy tắc an toàn. Việc đưa nhóm này vào diện ưu tiên đào tạo cho thấy chiến dịch hướng đến đúng những nguy cơ thực tế trong quá trình tham gia giao thông.
Bên cạnh đó, chiến dịch tập trung vào học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông, học sinh tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; sinh viên các trường đại học, cao đẳng. Đây là nhóm đang hoặc chuẩn bị bước vào giai đoạn tham gia giao thông thường xuyên, cần được trang bị kỹ năng và ý thức ngay từ đầu.
Các nhóm công nhân, người lao động tại các khu kinh tế, khu, cụm công nghiệp; lái xe doanh nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức và người dân tại các khu dân cư cũng được đưa vào chương trình.
Chị Nguyễn Thị Minh, ở phường Phú Lý phấn khởi tham gia chương trình chia sẻ, những tình huống giao thông được đưa ra đều rất gần với thực tế hằng ngày, nhất là các lỗi như chuyển làn, chuyển hướng, không giữ khoảng cách an toàn. “Tôi và một số người gặp lúng túng khi xử lý những tình huống bất ngờ. Qua buổi đào tạo, tôi nhận ra có những thói quen tưởng nhỏ nhưng nếu chủ quan có thể gây nguy hiểm cho mình và người khác. Tôi sẽ chủ động điều chỉnh cách lái xe, chấp hành nghiêm quy định và nhắc nhở người thân cùng thực hiện…” - chị Minh cho biết.
Chị Trần Thị Hương, ở phường Hoa Lư đánh giá rất cao việc chiến dịch được triển khai đồng loạt tại các xã, phường. Trong đó quan tâm đến học sinh và những người mới tham gia giao thông. Cách hướng dẫn bằng hình ảnh, video các vụ tai nạn giúp người học dễ hiểu, dễ nhớ hơn. “Tôi mong chương trình được duy trì thường xuyên, đều đặn định kỳ để mỗi người, nhất là các em học sinh, hình thành kỹ năng và ý thức chấp hành pháp luật ngay từ đầu, qua đó tự bảo vệ mình và góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn hơn…” - Chị Trần Thị Hương nói.
Điểm cốt lõi của chiến dịch là chuyển từ tuyên truyền một chiều sang đào tạo kỹ năng; từ việc cung cấp kiến thức sang phân tích nguyên nhân và hướng dẫn xử lý; từ yêu cầu người dân “biết luật” sang hình thành thói quen “tuân thủ luật” trong từng thao tác điều khiển phương tiện.
Với phương châm học từ tình huống thật, xử lý bằng kỹ năng thật, chiến dịch hướng tới mục tiêu căn cơ là thay đổi nhận thức và hành vi của người dân, nhất là những người thường xuyên tham gia giao thông. Khi kỹ năng an toàn trở thành thói quen, việc chấp hành pháp luật không chỉ dừng ở yêu cầu phải thực hiện mà trở thành ý thức tự giác của mỗi người.
Đây cũng là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong công tác phòng ngừa tai nạn giao thông: lấy giáo dục, đào tạo kỹ năng làm nền tảng; lấy cơ sở và người dân làm trung tâm; đồng thời kết hợp với tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm vi phạm. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này có thể trở thành kinh nghiệm để nghiên cứu, nhân rộng, góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, xây dựng văn hóa giao thông an toàn và bền vững.
